પ્રાકૃતિક કૃષિ પ્રકૃતિના શરણે: રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રતજીનો મહેસાણા જિલ્લામાં ખેડૂતો સાથે સંવાદ, સ્વસ્થ આહાર અને આત્મનિર્ભર ખેતી તરફ મોટો સંદેશ

મહેસાણા જિલ્લો ગુજરાત રાજ્યમાં કૃષિ માટે વિશેષ સ્થાન ધરાવે છે. આ જિલ્લાનો ખેડૂત પરંપરાગત ખેતીમાં કુશળ રહ્યો છે, પરંતુ સમય જતાં વધતા રાસાયણિક ખાતર અને કીટનાશકોના ઉપયોગે જમીનની તાસીર બગાડી દીધી છે. આ જ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્યપાલ શ્રી આચાર્ય દેવવ્રતજી મહેસાણા જિલ્લાના સતલાસણા તાલુકાના જશપુરીયા ગામે પધાર્યા હતા, જ્યાં તેમણે “પ્રાકૃતિક કૃષિ પ્રકૃતિના શરણે પરિસંવાદ” અંતર્ગત ખેડૂતો સાથે સીધો સંવાદ સાધ્યો.

આ કાર્યક્રમ માત્ર એક પરિસંવાદ જ નહોતો, પરંતુ ખેડૂતો માટે માર્ગદર્શન, પ્રેરણા અને નવી દિશા આપનાર એક અભિયાન હતું. રાજ્યપાલશ્રીએ તેમના અનુભવ, પ્રયોગો અને કુદરતી ખેતીના ફાયદા ખેડૂતો સમક્ષ રજૂ કરીને પ્રાકૃતિક કૃષિ અપનાવવાની હિમાયત કરી.

🌾 ભારતીય ખેતીની પરંપરા અને આજની સ્થિતિ

રાજ્યપાલશ્રીએ પોતાના પ્રવચનમાં ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે, ભારતમાં ખેતી માત્ર એક વ્યવસાય નથી, તે તો આપણાં સંસ્કૃતિનો અવિભાજ્ય ભાગ છે. પેઢીદર પેઢી ખેડૂતો કુદરતી રીતે જ ખેતી કરતા આવ્યા છે.

અગાઉ દેશી ગાયનું ગોબર અને ગૌમૂત્ર, ખેતરમાં રહેલા કીડા-જંતુઓને નિયંત્રિત કરવા માટે કુદરતી ઉપચાર અને પરંપરાગત પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ થતો.
આ પ્રાકૃતિક પદ્ધતિઓથી જમીન ફળદ્રુપ રહેતી અને આરોગ્યપ્રદ અનાજ, શાકભાજી તથા ફળો લોકોને મળતા.

પરંતુ છેલ્લાં કેટલાંક દાયકાઓમાં કૃષિ ક્ષેત્રમાં રાસાયણિક ખાતર, કીટનાશક અને હાઈબ્રિડ બીજોના વધતા પ્રચાર-પ્રસારથી ખેતીનું સ્વરૂપ બદલાઈ ગયું. જમીનની સેન્દ્રીય તત્વોની ક્ષતિ, પાણીના સ્ત્રોતોનું પ્રદૂષણ અને માનવી આરોગ્ય પર પડતા ભયાનક પરિણામો આજે આપણાં માટે મોટી ચિંતા બની ગયા છે.

🌍 જળવાયુ પરિવર્તન અને કૃષિ

આચાર્ય દેવવ્રતજીએ પોતાના સંબોધનમાં જણાવ્યું કે, આજની સૌથી મોટી સમસ્યા જળવાયુ પરિવર્તન છે. વરસાદી પેટર્નમાં ફેરફાર, અતિશય તાપમાન, સૂકા અને પૂર જેવી પરિસ્થિતિઓ ખેડૂતોની મુશ્કેલીમાં વધારો કરે છે.

તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે, જો આપણે પ્રાકૃતિક કૃષિ અપનાવીએ તો:

જમીનમાં સેન્દ્રીય કાર્બનનું પ્રમાણ વધશે.
જમીનની ભેજ સંગ્રહ ક્ષમતા મજબૂત બનશે.
ફળદ્રુપતા અને ઉત્પાદન ક્ષમતામાં વધારો થશે.
પાણીનો ઓછામાં ઓછો ઉપયોગ થતો હોવાથી પાણી બચત થશે.

🐄 દેશી ગાયનો મહિમા

રાજ્યપાલશ્રીએ ખાસ ઉલ્લેખ કર્યો કે, પ્રાકૃતિક ખેતીમાં દેશી ગાયની ભૂમિકા અદ્વિતીય છે.

માત્ર એક દેશી ગાયના ગોબર અને ગૌમૂત્રથી ૩૦ એકર જમીનમાં ખેતી શક્ય છે.
ગાયના ગોબરથી બનતા જીવામૃત અને ઘનજીવામૃત જમીનમાં જૈવિક ચક્રને પુનઃસ્થાપિત કરે છે.
ગૌમૂત્ર કુદરતી કીટનાશક તરીકે કામ કરે છે, જે જમીન અને પાક બંને માટે આરોગ્યપ્રદ છે.

આ રીતે નહીવત ખર્ચે ખેડૂત ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા પાક પેદા કરી શકે છે.

💰 આર્થિક લાભ

પ્રાકૃતિક કૃષિનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે, ઉત્પાદન ખર્ચ ઓછો અને બજારમાં ભાવ વધારે મળે છે.

ખેડૂતોને રાસાયણિક ખાતર કે દવાના ખર્ચમાંથી મુક્તિ મળે છે.
બજારમાં પ્રાકૃતિક ઉપજની માંગ વધતી હોવાથી ખેડૂતોને પ્રિમિયમ ભાવ મળે છે.
આથી ખેડૂત માત્ર આત્મનિર્ભર જ નહીં, પરંતુ આર્થિક રીતે મજબૂત બને છે.

🌿 રાજ્યપાલશ્રીના પ્રયોગો અને અનુભવ

આચાર્ય દેવવ્રતજીએ પોતાના અનુભવ શેર કરતાં કહ્યું કે, કુરુક્ષેત્ર (હરિયાણા) ખાતે તેમણે ૧૮૦ એકર જમીનમાં પ્રાકૃતિક ખેતીની શરૂઆત કરી હતી.

શરૂઆતમાં ખેડૂતોને શંકા હતી, પરંતુ વર્ષ પ્રતિ વર્ષ ઉત્પાદન વધ્યું.
જમીનની ગુણવત્તા સુધરી, પાણીનો ખર્ચ ઓછો થયો અને ઉત્પાદન ખર્ચ લગભગ શૂન્ય સુધી આવી ગયો.
આ અનુભવથી તેમને વિશ્વાસ થયો કે પ્રાકૃતિક ખેતી એ માત્ર એક વિકલ્પ નહીં, પણ કૃષિનું ભવિષ્ય છે.

👩‍👩‍👧‍👦 સ્વસ્થ નારી, સશક્ત પરિવાર

પ્રાકૃતિક કૃષિ પરિસંવાદ પહેલા રાજ્યપાલશ્રીએ “સ્વસ્થ નારી, સશક્ત પરિવાર” અંતર્ગત આયોજિત સર્વરોગ નિદાન કેમ્પની મુલાકાત લીધી.

અહીં મહિલાઓના આરોગ્ય ચકાસણી, પોષણ અંગે માર્ગદર્શન અને નિ:શુલ્ક દવાઓના વિતરણ જેવી પ્રવૃત્તિઓ યોજાઈ.
રાજ્યપાલશ્રીએ જણાવ્યું કે, સ્વસ્થ નારી એટલે સ્વસ્થ પરિવાર અને સ્વસ્થ સમાજ.

🚜 ખેડૂત શામજીભાઈ ચૌધરીના ફાર્મની મુલાકાત

જશપુરીયા ગામના ખેડૂત શામજીભાઈ ચૌધરી વર્ષોથી પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવી રહ્યા છે. રાજ્યપાલશ્રીએ તેમના ફાર્મની મુલાકાત લીધી અને જાતે ખેતરો નિહાળ્યા.

અહીં રાસાયણિક મુક્ત શાકભાજી, અનાજ અને ફળોના ઉત્પાદનને જોઈ રાજ્યપાલશ્રીએ સંતોષ વ્યક્ત કર્યો.
ખેડૂતોને પ્રોત્સાહિત કરતાં તેમણે કહ્યું કે, “જો એક ખેડૂત બદલાઈ શકે છે, તો આખું ગામ બદલાઈ શકે છે.”

🐂 પશુપાલન અને ટેક્નોલોજી

પ્રાકૃતિક ખેતી સાથે રાજ્યપાલશ્રીએ પશુપાલનના મહત્વ પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો.

વધુ દૂધ આપતી ઓલાદોનું ઉછેર.
ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને પશુપાલનમાં સુધારો.
ગાય-ભેંસને કેન્દ્રમાં રાખીને ખેડૂતોને દૂધ, ખાતર અને આવકના સ્ત્રોત વધારવા પ્રેરણા આપી.

🤝 કાર્યક્રમમાં ઉપસ્થિત અગત્યના અધિકારીઓ

આ પ્રસંગે અનેક અધિકારીઓ અને પ્રતિનિધિઓ ઉપસ્થિત રહ્યા:

જિલ્લા કલેક્ટર એસ.કે. પ્રજાપતિ
જિલ્લા વિકાસ અધિકારી ડૉ. હસરત જૈસમીન
જિલ્લા પોલીસ અધિક્ષક હિમાંશુ સોલંકી
નિવાસી અધિક કલેક્ટર જશવંત કે. જેગોડા
ખેતી નિયામક કે.એસ. પટેલ
ગામના સરપંચ રાજેન્દ્ર ચૌધરી

તેમજ માસ્ટર ટ્રેનર ખેડૂતો, કૃષિ સખી બહેનો અને મોટી સંખ્યામાં ખેડૂતો પણ જોડાયા હતા.

🌟 પ્રાકૃતિક કૃષિ તરફનો સંદેશ

રાજ્યપાલશ્રીએ અંતે ખેડૂતોને સંબોધતા કહ્યું:

“રાસાયણિક ખેતી જમીનને ઝેરયુક્ત બનાવી રહી છે. જો આપણે આજે જ પ્રાકૃતિક કૃષિ અપનાવીએ, તો આવનારી પેઢીઓને સ્વસ્થ આહાર આપી શકીશું. પ્રાકૃતિક કૃષિ માત્ર ખેતરની જ નહીં, આપણા જીવનની પણ આવશ્યકતા છે.”

✅ નિષ્કર્ષ

સતલાસણાના જશપુરીયા ગામે યોજાયેલ આ પરિસંવાદે મહેસાણા જિલ્લાના ખેડૂતોમાં નવી જાગૃતિ પેદા કરી. પ્રાકૃતિક ખેતીનો સંદેશ માત્ર ગામ સુધી મર્યાદિત નહીં, પરંતુ સમગ્ર રાજ્ય અને રાષ્ટ્ર માટે પ્રેરણાસ્થાન બન્યો.

પ્રાકૃતિક કૃષિ એટલે ઓછો ખર્ચ, વધુ આવક, સ્વસ્થ જમીન, સ્વસ્થ પાક અને સ્વસ્થ જનજીવન.

WhatsApp link-
https://chat.whatsapp.com/L18FV1R9B1r42hmCOLc6QL

FACEBOOK LINK –
https://www.facebook.com/SamaySandesh…

Instagram link –
https://t.me/joinchat/g1_gPdcFxtM1NDZl

TELEGRAM LINK –
https://t.me/joinchat/uIljpkLp6VViYjRl

જનતાના અવાજને અમે કરીશુ ઉજાગર…
સંપર્ક કરો. +91 88660 6606