દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાના ભાણવડ ખાતે આવેલી સરકારી સંચાલિત વિનયન કોલેજમાં ઇન્ડિયન રેડક્રોસ સોસાયટી, અમદાવાદના સૌજન્યથી એન.એસ.એસ. વિભાગ દ્વારા આજ રોજ એક મહત્વપૂર્ણ અને આરોગ્ય જાગૃતિમુખી કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. કોલેજના પ્રથમ વર્ષના બી.એ.ના વિદ્યાર્થીઓ માટે થેલેસેમિયા ટેસ્ટ કેમ્પનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં કુલ 68 વિદ્યાર્થીઓએ ટેસ્ટ કરાવી પોતાના આરોગ્ય અંગે જરૂરી માહિતી મેળવી. કેમ્પ એક દિવસીય હોવા છતાં તેની અસર દીર્ઘકાલીન તરંગો જેવી અનુભવાઈ રહી છે, કારણ કે થેલેસેમિયા અંગે યુવા પેઢીને જાગૃત કરવી, તપાસ કરાવવાની પ્રેરણા આપવી અને આગામી ભવિષ્યમાં થેલેસેમિયા નિવારણને મજબૂત બનાવવું—આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય હેતુ રહ્યો હતો.
કેમ્પનું આયોજન સવારે કોલેજ પરિસરમાં કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં આરોગ્ય ક્ષેત્રે અનુભવી અને તાલીમ મેળવનારી ઇન્ડિયન રેડક્રોસ સોસાયટીની ટીમ હાજર રહી. વિદ્યાર્થીઓએ ક્રમબદ્ધ રીતે ટેસ્ટ કરાવી અને રિપોર્ટ સાથે વિગતવાર માર્ગદર્શન પણ પ્રાપ્ત કર્યું. ખાસ કરીને NSS વિભાગે વિદ્યાર્થીઓમાં થેલેસેમિયા વિશે પૂર્વ-જાગૃતિ માટે માહિતી સત્રો, પોસ્ટર અને માર્ગદર્શિકાઓ દ્વારા સમજણ વધારવાની પહેલ કરી હતી, જેનાથી વિદ્યાર્થીઓમાં ટેસ્ટ માટે ઉત્સાહ વધ્યો હતો.
થેલેસેમિયા શું છે અને કેમ જરૂરી છે ટેસ્ટિંગ?
થેલેસેમિયા એક જનૈતિક (વંશાગત) રોગ છે, જેમાં શરીરમાં લોહીનાં રક્તકણો યોગ્ય રીતે બની શકતા નથી, જેના કારણે દર્દીને તકે તકે રક્તસંચારની જરૂર પડે છે. ગુજરાત રાજ્ય થેલેસેમિયા માટે હાઈ-રિસ્ક ઝોન માનવામાં આવે છે. રાજ્ય સરકાર, રેડક્રોસ અને વિવિધ આરોગ્ય સંસ્થાઓ માટે યુવાનોમાં સમયસર ટેસ્ટિંગ જાગૃતિ એક ખૂબ જ અગત્યનું કાર્ય બની ગયું છે, કારણ કે લગ્ન પહેલા અથવા કોલેજ સમયગાળા દરમિયાન કરાવેલ એક સરળ બ્લડ ટેસ્ટ ભવિષ્યમાં જન્મનારા બાળકોમાં થેલેસેમિયાનું જોખમ નાબૂદ કરી શકે છે.
કોલેજનો સક્રિય સહકાર : પ્રિન્સિપાલ અને NSS ટીમનું માર્ગદર્શન
આ કેમ્પ દરમિયાન વિનયન કોલેજના પ્રિન્સિપાલ ડો. આર.એસ. રાઠોડ અને એન.એસ.એસ. પ્રોગ્રામ ઓફિસર ડી.એલ. ત્રિવેદી ખાસ ઉપસ્થિત રહ્યા. બંનેએ કેમ્પની કામગીરીનું નિરીક્ષણ કર્યું તેમજ વિદ્યાર્થીઓને આરોગ્ય અને સમાજ સેવા અંગે પ્રેરણા આપતા સંબોધન કર્યું.
ડૉ. આર.એસ. રાઠોડે જણાવ્યું કે,
“થેલેસેમિયા જેવી વંશાગત બીમારીઓ અંગે જ્ઞાન અને સમયસર ટેસ્ટિંગ વિદ્યાર્થીઓને ફક્ત પોતાના આરોગ્ય માટે જ નહીં પરંતુ સમાજના સ્વસ્થ ભવિષ્ય માટે પણ અત્યંત જરૂરી છે. કોલેજે હંમેશા NSS જેવી પ્રવૃત્તિઓને પ્રોત્સાહિત કરી છે અને આવનારા સમયમાં પણ આ જ જાગૃતતા કાર્ય ચાલુ રહેશે.”
એન.એસ.એસ. પ્રોગ્રામ ઓફિસર ડી.એલ. ત્રિવેદીએ જણાવ્યું કે,
“આ પ્રકારની કૌશલ્યવર્ધક અને માનવ સેવા આધારિત પ્રવૃત્તિઓ NSSનો મૂળભૂત હેતુ છે. યુવાનોને જવાબદાર નાગરિક બનાવવા માટે આવી કેમ્પો અત્યંત જરૂરી છે. વિદ્યાર્થીઓનો સહકાર ઉમદા રહ્યો.”
વિધાર્થીઓમાં જોવા મળ્યો ઉત્સાહ
કેમ્પ દરમિયાન પ્રથમ વર્ષના વિદ્યાર્થીઓમાં ખાસ ઉત્સાહ જોવા મળ્યો. ઘણા વિદ્યાર્થીઓએ પહેલીવાર થેલેસેમિયા ટેસ્ટિંગ વિશે વિગતવાર માહિતી મેળવી. તેઓએ પૂછપરછ કરી, આરોગ્ય ટીમ સાથે ચર્ચા કરી અને પોતાના રિપોર્ટ વિશે પણ સમજણ મેળવી. કેટલીક છોકરીઓએ જણાવ્યું કે NSS દ્વારા મળતી પ્રેરણાએ તેમને આ ટેસ્ટ માટે હિંમત આપી અને હવે તેઓ પોતાના પરિવારજનોને પણ આ ટેસ્ટ કરાવવા પ્રેરિત કરશે.
રેડક્રોસ ટીમનું માર્ગદર્શન અને વ્યવસ્થિત કામગીરી
ઇન્ડિયન રેડક્રોસ સોસાયટીની ટીમે વ્યવસ્થિત રીતે બ્લડ સેમ્પલ લીધાં અને દરેક વિદ્યાર્થીને પ્રક્રિયા અંગે સમજાવ્યું. ટીમે થેલેસેમિયાનાં પ્રકારો, તેનું જોખમ, સારવાર અને નિવારણ વિશે પણ વિદ્યાર્થીઓને માહિતી આપી.
કેમ્પ દરમ્યાન ‘થેલેસેમિયા માઇનર’ અને ‘થેલેસેમિયા મેજર’ વચ્ચેનો તફાવત સમજાવી, કેવી રીતે એક માઇનર દર્દી દેખાવમાં સંપૂર્ણ સ્વસ્થ હોવા છતાં ભવિષ્યમાં સંતાન પર અસર થઈ શકે છે તે મર્યાદિત ભાષામાં વિદ્યાર્થીઓને સમજાવાયું હતું. ઘણાં વિદ્યાર્થીઓએ રેડક્રોસ સોસાયટીના સભ્યોનું આભાર માન્યું.
સમાજ સેવાના ભાવનું સંવર્ધન
NSSનો મુખ્ય હેતુ વિદ્યાર્થીઓમાં સમાજ સેવા, માનવતા અને જાગૃતિની ભાવનાને વિકસાવવાનો હોય છે. આજે યોજાયેલ થેલેસેમિયા ટેસ્ટ કેમ્પે આ હેતુને મજબૂત બનાવ્યો છે. NSSના સ્વયંસેવકો દ્વારા કેમ્પ પહેલા વિદ્યાર્થીઓને એક-એક ક્લાસમાં જઈને ટેસ્ટ અંગે માહિતી આપી, રજીસ્ટ્રેશન પ્રક્રિયા સરળ બનાવી અને ક્રમ જાળવવામાં મદદ કરી હતી.
જિલ્લામાં થેલેસેમિયા માટે નવી જાગૃતિ
દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લો ગ્રામ્ય અને અર્ધશહેરી વિસ્તારોનો સમાવેશ કરે છે, જ્યાં ઘણીવાર આરોગ્ય જાગૃતિ અભાવ જોવા મળે છે. આવી કોલેજ સ્તરની પ્રવૃત્તિઓ જિલ્લાભારમાં જાગૃતિનું નવું પ્રેરણાસ્ત્રોત બની રહી છે. આ કેમ્પના કારણે માત્ર વિનયન કોલેજના વિદ્યાર્થીઓ જ નહીં, પરંતુ ભાણવડ તાલુકાના અન્ય યુવાનોમાં પણ ટેસ્ટ કરાવવાની ભાવના પ્રેરાઈ શકે છે, જેની નોંધપાત્ર અસર આવતા વર્ષોમાં જોવા મળશે.
કેમ્પનો સફળ સમાપન અને ભવિષ્યનું આયોજન
દિવસભર ચાલેલા કેમ્પનું સમાપન બપોરે મુકાશે જ્યારે તમામ 68 વિદ્યાર્થીઓના સેમ્પલ લેવાઈ ચુક્યા હતા. કોલેજ વહીવટી તંત્ર દ્વારા રેડક્રોસ ટીમનો સન્માન કરીને આભાર વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો. પ્રિન્સિપાલ સાહેબે જણાવ્યું કે કોલેજમાં ભવિષ્યમાં બ્લડ ડોનેશન કેમ્પ, હેલ્થ ચેક-અપ કેમ્પ અને મહિલા આરોગ્ય જાગૃતિ કાર્યક્રમો પણ યોજાશે.
ભાણવડની વિનયન કોલેજમાં યોજાયેલ આ થેલેસેમિયા ટેસ્ટ કેમ્પ ફક્ત એક આરોગ્ય પરીક્ષણનો કાર્યક્રમ નહોતો, પરંતુ સમાજ સેવા, જાગૃતિ અને યુવા પેઢીની જવાબદારીનો સજીવન ઉદાહરણ રહ્યો. NSSની પહેલ, રેડક્રોસ સોસાયટીનો સહયોગ, કોલેજ વહીવટનું માર્ગદર્શન અને વિદ્યાર્થીઓનું સક્રિયપણું—આ બધું મળીને આ કાર્યક્રમને સફળતા આપી શકે છે.
ભવિષ્યમાં થેલેસેમિયા જેવી વંશાગત સમસ્યાઓ સામે સામૂહિક લડત આપવાની જરૂર છે. આવી પહેલો યુવાનોને જવાબદાર બનાવે છે અને સ્વસ્થ સમાજનું પાયો વધુ મજબૂત બને છે.
