સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં હવામાન વિભાગ દ્વારા આગામી દિવસોમાં કમોસમી વરસાદની આગાહી કરવામાં આવતા ખેડૂતોમાં ચિંતા અને અનિશ્ચિતતાનો માહોલ સર્જાયો છે. ખાસ કરીને જેતપુર તથા આસપાસના ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ખેડૂતોના જીવ તાળવે ચોટ્યા હોય તેવી સ્થિતિ જોવા મળી રહી છે. હાલમાં રવિ સીઝનના પાકો ખેતરમાં તૈયાર હાલતમાં છે, ઘણા ખેડૂતો દ્વારા પાકની કાપણી પણ કરી દેવામાં આવી છે, જ્યારે કેટલાક ખેડૂતોના પાક હજુ ખેતરમાં લહેરાઈ રહ્યા છે. આવી પરિસ્થિતિમાં જો કમોસમી વરસાદ વરસે તો ખેડૂતોને ફરી એકવાર ભારે આર્થિક નુકસાન સહન કરવું પડી શકે છે તેવી ભીતિ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
ખેડૂતો માટે હાલની પરિસ્થિતિ ખૂબ જ કપરા સમય જેવી બની ગઈ છે. એક બાજુ પાક તૈયાર છે અને તેને ઝડપથી સલામત જગ્યાએ પહોંચાડવાની જરૂર છે, તો બીજી બાજુ માર્કેટિંગ યાર્ડ દ્વારા આગામી ત્રણ દિવસ સુધી કેટલાક પાકોની આવક બંધ રાખવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ કારણે ઘણા ખેડૂતો માટે પાક ક્યાં રાખવો તે પ્રશ્ન ઊભો થયો છે.
કમોસમી વરસાદની આગાહીએ વધારી ચિંતા
હવામાન વિભાગ દ્વારા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આગામી ત્રણ દિવસ સુધી કમોસમી વરસાદ પડી શકે તેવી આગાહી કરવામાં આવી છે. આ આગાહી થતાં જ ખાસ કરીને ખેતી પર આધારિત વિસ્તારોમાં ચિંતા વધી ગઈ છે.
રવિ પાક માટે આ સમય ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ગણાય છે. મોટાભાગના પાકો હવે કાપણી માટે તૈયાર છે અથવા તો કાપણી કરીને ખેતરમાં સુકવવા માટે રાખવામાં આવ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં જો વરસાદ પડે તો પાકને ગંભીર નુકસાન થઈ શકે છે.
ખાસ કરીને ઘઉં, ચણા, ધાણા અને મરચા જેવા પાકો વરસાદથી ઝડપથી બગડી જાય છે. તેથી ખેડૂતો માટે આ દિવસો અત્યંત ચિંતાજનક બની ગયા છે.
ચોમાસાના વધુ વરસાદથી પહેલેથી જ નુકસાન
ખેડૂતોના જણાવ્યા મુજબ આ વર્ષ દરમિયાન ચોમાસામાં જરૂરીયાત કરતા વધુ વરસાદ પડ્યો હતો. તેના કારણે ઘણી જગ્યાએ પાકને નુકસાન થયું હતું અને ખેડૂતોને આર્થિક રીતે ભારે ઝટકો લાગ્યો હતો.
ઘણા ખેડૂતો હજુ પણ તે નુકસાનમાંથી બહાર આવી શક્યા નથી. તેઓ શિયાળુ પાક પર આશા રાખીને બેઠા હતા કે સારો પાક મળશે અને તેમને યોગ્ય ભાવ મળશે.
પરંતુ હવે કમોસમી વરસાદની આગાહી થતાં ખેડૂતોની આશાઓ પર ફરી પાણી ફરી વળે તેવી દહેશત જોવા મળી રહી છે.
તૈયાર પાક ખેતરમાં જ પડ્યો
હાલમાં ઘણા ખેડૂતો દ્વારા પાકની કાપણી કરી દેવામાં આવી છે અને પાક ખેતરમાં જ સુકવવા માટે રાખવામાં આવ્યો છે. સામાન્ય રીતે પાકને થોડા દિવસ ખેતરમાં રાખીને પછી તેને માર્કેટિંગ યાર્ડમાં લઈ જવાય છે.
પરંતુ જો આ દરમિયાન વરસાદ પડી જાય તો પાક સંપૂર્ણપણે પલળી જાય છે અને તેની ગુણવત્તા પણ બગડી જાય છે. આવી સ્થિતિમાં ખેડૂતોને બજારમાં યોગ્ય ભાવ મળતો નથી.
તે કારણે હાલ ખેડૂતો આકાશ તરફ નજર રાખીને વરસાદ ન પડે તેવી પ્રાર્થના કરી રહ્યા છે.
સગવડ હોય તેવા ખેડૂતોને થોડો લાભ
જે ખેડૂતો પાસે ગોડાઉન અથવા સંગ્રહ કરવાની વ્યવસ્થા હોય છે તેઓ પોતાનો પાક સલામત રીતે રાખી શકે છે. કેટલાક ખેડૂતો પોતાના પાકને માર્કેટિંગ યાર્ડના શેડમાં પણ રાખી શકે છે.
પરંતુ ગામડાઓમાં મોટાભાગના નાના અને મધ્યમ વર્ગના ખેડૂતો પાસે આવી સગવડતા ઉપલબ્ધ નથી. તેઓ પાકને ખેતરમાં અથવા ખુલ્લી જગ્યાએ જ રાખતા હોય છે.
આ કારણે વરસાદ આવે તો આવા ખેડૂતોને સૌથી વધુ નુકસાન સહન કરવું પડે છે.
માર્કેટિંગ યાર્ડ દ્વારા ખેડૂતોને સૂચના
માવઠાની આગાહી બાદ જેતપુર માર્કેટિંગ યાર્ડ દ્વારા ખેડૂતો માટે ખાસ સૂચનાઓ જાહેર કરવામાં આવી છે. યાર્ડના સેક્રેટરી બી.બી. સરવૈયાએ જણાવ્યું હતું કે ખેડૂતો પોતાનો માલ ખુલ્લામાં ઉતારવો નહીં.
જો કોઈ માલ પહેલેથી ખુલ્લામાં પડ્યો હોય તો તેને તાત્કાલિક ઢાંકી દેવા અથવા સલામત જગ્યાએ ખસેડી દેવા માટે ખેડૂતોને અપીલ કરવામાં આવી છે.
આ ઉપરાંત યાર્ડ દ્વારા જણાવવામાં આવ્યું છે કે વરસાદી પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને આગામી ત્રણ દિવસ સુધી કેટલાક પાકોની આવક બંધ રાખવામાં આવશે.
ત્રણ દિવસ સુધી આવક બંધ
માર્કેટિંગ યાર્ડ દ્વારા તા. ૧૮ થી ૨૧ સુધી ઘઉંના પાલની આવક બંધ રાખવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
તે ઉપરાંત સુકા મરચા, ચણાના લૂઝ પાલ અને ધાણાની આવકો પણ આ સમયગાળા દરમિયાન સંપૂર્ણપણે બંધ રાખવામાં આવી છે.
યાર્ડ દ્વારા જણાવવામાં આવ્યું છે કે કવર શેડમાં ઉતરતી જણસીઓ અંગે પણ વરસાદી પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને નિર્ણય લેવામાં આવશે.
ખેડૂતો માટે વધેલી મુશ્કેલી
યાર્ડ દ્વારા આવક બંધ કરવાની જાહેરાત બાદ ખેડૂતો માટે વધુ મુશ્કેલી ઉભી થઈ છે. ઘણા ખેડૂતો પાસે પાક તૈયાર છે અને તેઓ તેને યાર્ડમાં લઈ જવાની તૈયારીમાં હતા.
પરંતુ હવે ત્રણ દિવસ સુધી પાક લાવી શકાશે નહીં. તેથી પાકને સલામત રીતે રાખવાનો પ્રશ્ન ઊભો થયો છે.
ઘણા ખેડૂતો માટે આ એક મોટી સમસ્યા બની ગઈ છે.
ખેડૂત ભીમભાઈ ઠુંમરની વ્યથા
જેતપુરના ખેડૂત ભીમભાઈ ઠુંમરે પોતાની વ્યથા વ્યક્ત કરતાં જણાવ્યું હતું કે હાલ ખેડૂતો માટે ખૂબ જ મુશ્કેલ પરિસ્થિતિ છે.
તેમણે કહ્યું કે એક બાજુ ખેતરમાં પાક તૈયાર હાલતમાં છે અને કાપણી માટે તૈયાર છે. કેટલાક ખેડૂતો દ્વારા પાક કાપીને ખેતરમાં સુકવવા માટે રાખવામાં આવ્યો છે.
બીજી બાજુ માર્કેટિંગ યાર્ડ દ્વારા ત્રણ દિવસ સુધી પાક ન લાવવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
પાક રાખવો ક્યાં?
ભીમભાઈ ઠુંમરે જણાવ્યું હતું કે મોટાભાગના ખેડૂતો પાસે પાક સંગ્રહ કરવાની કોઈ ખાસ વ્યવસ્થા નથી.
કેટલાક મોટા ખેડૂતો પાસે ગોડાઉન હોય છે, પરંતુ નાના ખેડૂતો પાસે આવી સગવડતા હોતી નથી.
તેથી હવે પ્રશ્ન ઊભો થયો છે કે પાક રાખવો ક્યાં?
માવઠું પડશે તો બંને જગ્યાએ નુકસાન
ખેડૂતોએ જણાવ્યું હતું કે જો વરસાદ પડશે તો પાક ખેતરમાં પણ બગડશે અને જો યાર્ડમાં લાવવામાં આવ્યો હોય તો ત્યાં પણ નુકસાન થઈ શકે છે.
તેથી હાલ ખેડૂતો માટે પરિસ્થિતિ ખૂબ જ ચિંતાજનક બની ગઈ છે.
ખેડૂતો ભગવાનને પ્રાર્થના કરી રહ્યા છે કે આગામી દિવસોમાં વરસાદ ન પડે.
આર્થિક નુકસાનનો ભય
ખેડૂતો માટે પાક જ તેમની આવકનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે. જો પાકને નુકસાન થાય તો તેમની આખી વર્ષની મહેનત વ્યર્થ બની જાય છે.
ખાસ કરીને નાના ખેડૂતો માટે આર્થિક નુકસાન સહન કરવું ખૂબ મુશ્કેલ બની જાય છે.
આ કારણે હાલ ખેડૂતો ખૂબ જ ચિંતામાં છે.
સરકાર પાસેથી સહાયની અપેક્ષા
ઘણા ખેડૂતોનું કહેવું છે કે આવી પરિસ્થિતિમાં સરકાર દ્વારા પણ મદદ મળવી જોઈએ.
જો વરસાદને કારણે પાકને નુકસાન થાય તો ખેડૂતોને વળતર આપવામાં આવવું જોઈએ તેવી માંગ પણ ઉઠી રહી છે.
કુદરતી પરિસ્થિતિ સામે ખેડૂતો લાચાર
ખેડૂતો માટે કુદરતી પરિસ્થિતિઓ સામે લડવું ઘણી વખત મુશ્કેલ બની જાય છે.
ક્યારેક અતિ વરસાદ, તો ક્યારેક દુષ્કાળ અને હવે કમોસમી વરસાદ જેવી પરિસ્થિતિઓ ખેડૂતોને સતત પડકારો આપી રહી છે.
વરસાદ ન પડે તેવી પ્રાર્થના
હાલમાં જેતપુર તથા આસપાસના વિસ્તારોમાં ખેડૂતો આકાશ તરફ નજર રાખીને બેઠા છે.
તેમની એક જ પ્રાર્થના છે કે આગામી દિવસોમાં વરસાદ ન પડે જેથી તેમનો પાક બચી શકે.
ખેતી પર આધારિત અર્થતંત્ર
સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં ખેતી મુખ્ય વ્યવસાય છે. અહીંના મોટા ભાગના લોકો ખેતી પર આધારિત છે.
તેથી પાકને નુકસાન થાય તો તેનો અસર માત્ર ખેડૂતો પર નહીં પરંતુ સમગ્ર સ્થાનિક અર્થતંત્ર પર પણ પડે છે.
હાલમાં જેતપુર વિસ્તારમાં સર્જાયેલી આ પરિસ્થિતિ ખેડૂતો માટે ચિંતાજનક બની છે. એક બાજુ તૈયાર પાક અને બીજી બાજુ કમોસમી વરસાદની આગાહી વચ્ચે ખેડૂતો આશા અને ભય વચ્ચે જીવી રહ્યા છે. હવે સૌની નજર આગામી દિવસોના હવામાન પર ટકી છે. જો વરસાદ નહીં પડે તો ખેડૂતોને રાહત મળશે, પરંતુ જો માવઠું થશે તો ખેડૂતોને ફરી એકવાર ભારે આર્થિક નુકસાન સહન કરવાનો વારો આવી શકે છે.
