અમદાવાદ આંતરરાષ્ટ્રીય સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ એરપોર્ટ પર કસ્ટમ્સ વિભાગે ફરી એકવાર દાણચોરી સામે કડક કાર્યવાહી કરીને મોટી સફળતા મેળવી છે. દુબઈથી અમદાવાદ આવેલા એક શખસ પાસેથી કુલ અંદાજે ૯૬ લાખ રૂપિયાનું સોનું જપ્ત કરવામાં આવ્યું છે. આરોપીએ કસ્ટમ્સની નજરમાંથી બચવા માટે અતિચલાકીપૂર્વક સોનાને પેસ્ટ સ્વરૂપે ફેરવી તેના અન્ડરવેરમાં છુપાવ્યું હતું, પરંતુ કસ્ટમ્સ અધિકારીઓની સતર્કતાને કારણે આખું કૌભાંડ પર્દાફાશ થયું છે.
આ ઘટનાએ એરપોર્ટ સુરક્ષા અને કસ્ટમ્સ વિભાગની કાર્યક્ષમતાને ફરી એકવાર સાબિત કરી છે, સાથે સાથે એ પણ દર્શાવ્યું છે કે દાણચોરો કેટલી હદે જઈને ગેરકાયદે પ્રવૃત્તિઓ આચરે છે.
દુબઈ ફ્લાઇટથી આવેલા મુસાફર પર શંકા
પ્રાપ્ત માહિતી મુજબ, દુબઈથી અમદાવાદ આવતી આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઇટ લેન્ડ થયા બાદ તમામ મુસાફરો કસ્ટમ્સ ચેકિંગમાંથી પસાર થઈ રહ્યા હતા. એ દરમિયાન એક મુસાફરની હલચાલ અને વર્તન કસ્ટમ્સ અધિકારીઓને શંકાસ્પદ લાગ્યું હતું. સામાન્ય રીતે ચાલતા-ફરતા અચકાતા પગલાં, અસ્વાભાવિક હાવભાવ અને ચહેરા પર દેખાતી ગભરાહટને કારણે અધિકારીઓએ તેને અલગ રાખીને વધુ તપાસ કરવાનો નિર્ણય લીધો.
પ્રાથમિક પૂછપરછ દરમિયાન આરોપી સંતોષકારક જવાબ આપી શક્યો નહોતો. તેની બેગેજ તપાસમાં કોઈ ખાસ શંકાસ્પદ વસ્તુ ન મળતા પણ અધિકારીઓએ શારીરિક તપાસ કરવાનો નિર્ણય લીધો, જે અંતે દાણચોરીના મોટા કિસ્સાનો ખુલાસો થયો.
અન્ડરવેરમાં છુપાવેલી સોનાની પેસ્ટ
કસ્ટમ્સ વિભાગ દ્વારા કરાયેલી વિગતવાર શારીરિક તપાસ દરમિયાન ચોંકાવનારી બાબત સામે આવી. આરોપીએ સોનાને ગાળી પેસ્ટ સ્વરૂપે બનાવી, પ્લાસ્ટિકના આવરણમાં પેક કરીને તેના અન્ડરવેરમાં છુપાવ્યું હતું.
આ પેસ્ટ સ્વરૂપે છુપાવેલું સોનું આશરે ૪૫ લાખ રૂપિયાનું હોવાનું પ્રાથમિક અંદાજ લગાવવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત આરોપીની પાસે અન્ય સ્વરૂપે પણ સોનું મળી આવ્યું, જેથી કુલ જપ્ત સોનાની કિંમત આશરે ૯૬ લાખ રૂપિયા જેટલી હોવાનું કસ્ટમ્સ વિભાગે જણાવ્યું છે.
દાણચોરીની નવી રીત: પેસ્ટ સ્વરૂપે સોનું
છેલ્લા કેટલાક સમયથી દાણચોરો સોનાની દાણચોરી માટે નવી નવી પદ્ધતિઓ અપનાવી રહ્યા છે. ક્યારેક શરીર પર ચોંટાડી, ક્યારેક આંતરિક અવયવોમાં છુપાવી અને હવે પેસ્ટ સ્વરૂપે બનાવીને કપડાંની અંદર છુપાવવાની રીત અપનાવવામાં આવી રહી છે.
કસ્ટમ્સ અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, પેસ્ટ સ્વરૂપે સોનું છુપાવવાથી મેટલ ડિટેક્ટર અને સામાન્ય ચેકિંગમાં ઝડપાઈ ન જાય તેવી દાણચોરોની માનસિકતા હોય છે. પરંતુ અનુભવી અધિકારીઓ માટે આવી ચાલાકીઓ પણ લાંબા સમય સુધી છુપાઈ શકતી નથી.
આરોપીની ધરપકડ અને પૂછપરછ શરૂ
સોનું ઝડપાયા બાદ કસ્ટમ્સ વિભાગે આરોપીની તાત્કાલિક ધરપકડ કરી હતી. તેની સામે કસ્ટમ્સ એક્ટ હેઠળ ગુનો નોંધવામાં આવ્યો છે. હાલ આરોપીની વિગતવાર પૂછપરછ ચાલી રહી છે.
તપાસ દરમિયાન કસ્ટમ્સ વિભાગ એ જાણવા પ્રયાસ કરી રહ્યું છે કે:
-
આરોપી એકલો દાણચોરી કરી રહ્યો હતો કે કોઈ આંતરરાષ્ટ્રીય ગેંગ સાથે જોડાયેલો છે?
-
આ સોનું ભારતમાં કોને પહોંચાડવાનું હતું?
-
અગાઉ પણ તેણે આવી દાણચોરી કરી છે કે નહીં?
પ્રાથમિક તપાસમાં એવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે કે આ પાછળ કોઈ સંગઠિત દાણચોરી ગેંગ કાર્યરત હોઈ શકે છે.
દુબઈ-અમદાવાદ રૂટ દાણચોરો માટે હોટસ્પોટ
દુબઈથી અમદાવાદ અને અન્ય ભારતીય શહેરોમાં આવતી ફ્લાઇટ્સ પર છેલ્લા કેટલાક સમયથી કસ્ટમ્સ વિભાગે ખાસ નજર રાખી છે. કારણ કે દુબઈમાંથી સોનું સસ્તું મળતું હોવાના કારણે દાણચોરો આ રૂટનો સૌથી વધુ ઉપયોગ કરે છે.
અગાઉ પણ અમદાવાદ એરપોર્ટ પર દુબઈથી આવેલા મુસાફરો પાસેથી કરોડો રૂપિયાનું સોનું, હીરા અને અન્ય કિંમતી સામગ્રી ઝડપાઈ ચૂકી છે. આ ઘટનાથી ફરી એકવાર સાબિત થાય છે કે દાણચોરો નવા નવા રસ્તાઓ અજમાવી રહ્યા છે, પરંતુ કસ્ટમ્સ વિભાગ પણ એટલી જ સજાગતા સાથે કામ કરી રહ્યો છે.
કસ્ટમ્સ વિભાગની સતર્કતાને સલામ
આ સમગ્ર કાર્યવાહીમાં કસ્ટમ્સ વિભાગની સતર્કતા અને વ્યાવસાયિકતા મહત્વપૂર્ણ રહી. અધિકારીઓએ માત્ર શંકાના આધારે પણ તપાસને હળવી રીતે ન લેતા, નિયમ મુજબ સંપૂર્ણ તપાસ હાથ ધરી અને મોટી દાણચોરી અટકાવી.
કસ્ટમ્સ વિભાગના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, “એરપોર્ટ પર મુસાફરોની સુરક્ષા અને દેશના આર્થિક હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને અમે દરેક શંકાસ્પદ હલચાલ પર નજર રાખીએ છીએ. દાણચોરો ગમે તેવી રીત અપનાવે, પરંતુ કાયદાની પકડમાંથી બચી શકશે નહીં.”
કાયદાકીય કાર્યવાહી અને શક્ય સજા
કસ્ટમ્સ એક્ટ મુજબ, આટલી મોટી માત્રામાં ગેરકાયદે સોનું લાવવું ગંભીર ગુનો ગણાય છે. આરોપીને ભારે દંડ સાથે લાંબી કેદની સજા પણ થઈ શકે છે.
કાયદા અનુસાર:
-
જપ્ત કરાયેલ સોનું સરકારના કબજામાં લેવામાં આવશે
-
આરોપી સામે દાણચોરી, કરચોરી અને ગેરકાયદે આયાતના ગુના હેઠળ કેસ ચાલશે
-
જો આરોપી ગેંગ સાથે સંકળાયેલો સાબિત થશે, તો સજા વધુ કડક બની શકે છે
દેશની અર્થવ્યવસ્થા માટે દાણચોરી મોટો ખતરો
સોનાની દાણચોરી માત્ર કાયદાનો ભંગ નથી, પરંતુ તે દેશની અર્થવ્યવસ્થાને પણ મોટું નુકસાન પહોંચાડે છે. સરકારને મળનારો કસ્ટમ્સ ડ્યૂટીનો મોટો હિસ્સો દાણચોરીના કારણે ગુમાવવો પડે છે.
આ ઉપરાંત ગેરકાયદે રીતે લાવવામાં આવેલ સોનું કાળા ધન, હવાલા અને અન્ય ગેરકાયદે પ્રવૃત્તિઓને પ્રોત્સાહન આપે છે. તેથી સરકાર અને કસ્ટમ્સ વિભાગ દાણચોરી સામે ઝીરો ટોલરન્સની નીતિ અપનાવી રહ્યા છે.
નિષ્કર્ષ
અમદાવાદ એરપોર્ટ પર ઝડપાયેલો આ સોનાની દાણચોરીનો કિસ્સો એ સ્પષ્ટ સંદેશ આપે છે કે કાયદાની આંખમાંથી બચવું હવે સહેલું નથી. દાણચોરો ભલે કેટલીયે ચાલાકી અપનાવે, પરંતુ કસ્ટમ્સ વિભાગની સજાગ નજર અને કડક કાર્યવાહી તેમને રોકવામાં સક્ષમ છે.
દુબઈથી આવેલા એક શખસ પાસેથી રૂ. ૯૬ લાખનું સોનું ઝડપાવું એ માત્ર એક કાર્યવાહી નથી, પરંતુ દાણચોરી સામે સરકારના મક્કમ ઇરાદાની ઝાંખી છે. ભવિષ્યમાં પણ આવા કિસ્સાઓ સામે કડક પગલાં લેવામાં આવશે, તેવી કસ્ટમ્સ વિભાગે સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે.
