અમદાવાદ શહેરને ‘સ્માર્ટ સિટી’ અને ‘ગ્રીન સિટી’ તરીકે ઓળખાવવાના દાવાઓ વચ્ચે આ વર્ષે યોજાયેલો અમદાવાદનો ફૂલાવર શૉ (Flower Show) અનેક પ્રશ્નો અને વિવાદો વચ્ચે ઘેરાઈ ગયો છે. રંગબેરંગી ફૂલો, હરિયાળું વાતાવરણ અને પર્યાવરણ પ્રત્યે જાગૃતિ ફેલાવવાનો હેતુ રાખીને યોજાતો આ કાર્યક્રમ આ વખતે ફૂલાવર શૉ કરતા વધુ “ફ્લોપ શૉ” સાબિત થયો છે.
ગત વર્ષની સરખામણીએ આ વર્ષે બે કરોડ રૂપિયાથી વધુ ખર્ચ કરાયો, દિવસો પણ વધારવામાં આવ્યા, છતાં આશ્ચર્યજનક રીતે બે લાખ જેટલા ઓછા મુલાકાતીઓ આવ્યા. એટલે સ્પષ્ટ છે કે ન તો આયોજન લોકોના દિલ સુધી પહોંચ્યું, ન તો ખર્ચ પ્રમાણે પરિણામ મળ્યું.
પરંતુ સૌથી મોટો સવાલ તો એ છે કે –
👉 આ ફ્લોપ શૉ પછી હવે પ્રજાના પૈસે ખરીદાયેલા ફૂલ-છોડનું શું થવાનું?
અને એના જવાબમાં જે આયોજન સામે આવ્યું છે, તે વધુ ચિંતાજનક અને શંકાસ્પદ છે.

ફૂલાવર શૉ: હેતુ શું હતો અને હકીકત શું બની?
દર વર્ષે અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) દ્વારા ફૂલાવર શૉનું આયોજન કરવામાં આવે છે. હેતુ એવો બતાવવામાં આવે છે કે:
-
શહેરમાં હરિયાળી પ્રોત્સાહન
-
લોકોમાં પર્યાવરણ જાગૃતિ
-
ફૂલ અને છોડ ઉદ્યોગને પ્રોત્સાહન
-
પરિવાર માટે મનોરંજન અને શિક્ષણ
પરંતુ આ વર્ષે આ તમામ હેતુઓ માત્ર કાગળ પર જ સીમિત રહ્યા હોવાની ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
ખર્ચ વધ્યો, પરિણામ ઘટ્યું – આ કેવી ગણિત?
આ વર્ષે ફૂલાવર શૉ માટે:
-
ગત વર્ષની સરખામણીએ આશરે 2 કરોડ રૂપિયા વધુ ખર્ચ થયો
-
કાર્યક્રમના દિવસો પણ લંબાવવામાં આવ્યા
-
જાહેરાત, સજાવટ, લાઈટિંગ, ઇવેન્ટ મેનેજમેન્ટ પર મોટો ખર્ચ
છતાં પણ:
-
બે લાખ જેટલા ઓછા મુલાકાતીઓ આવ્યા
-
ટિકિટ વેચાણ ઘટ્યું
-
લોકોનો ઉત્સાહ ઠંડો રહ્યો
આ આંકડાઓથી સ્પષ્ટ થાય છે કે આયોજનમાં ક્યાંક ગંભીર ખામી રહી છે.
લોકો કેમ આવ્યા નહીં? – જનમત શું કહે છે?
શહેરના અનેક નાગરિકો અને સોશિયલ મીડિયા પર લોકો કહી રહ્યા છે કે:
-
દર વર્ષે એકસરખું આયોજન
-
નવીનતા નો અભાવ
-
ટિકિટના ભાવ વધારે
-
પાર્કિંગ અને વ્યવસ્થાનો અભાવ
-
“ફૂલ તો સારા, પણ અનુભવ જૂનો”
ઘણા લોકોનું માનવું છે કે ફૂલાવર શૉ હવે એક રૂટીન કાર્યક્રમ બની ગયો છે, જેમાં ન તો કોઈ નવી થીમ છે, ન તો એવું કંઈ ખાસ કે લોકો વારંવાર આવે.

ફ્લોપ શૉ પછી નવો ‘પ્લાન’: ફૂલ-છોડ વેચાણ
જ્યારે કાર્યક્રમ અપેક્ષા મુજબ સફળ ન રહ્યો, ત્યારે હવે ફ્લાવર શૉના ફૂલ-છોડ અધિકારીઓએ નવો રસ્તો શોધ્યો છે –
👉 ફૂલ અને છોડ વેચી નાખવાનો.
સત્તાવાર રીતે કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે:
-
શૉ બાદ બચેલા ફૂલ-છોડનો નાશ ન થાય
-
લોકો ઘરે હરિયાળી અપનાવે
-
શહેરમાં વધુ વૃક્ષારોપણ થાય
પરંતુ અંદરખાને વાત કંઈક અલગ જ હોવાનું ચર્ચાઈ રહ્યું છે.
લોકોનો પ્રતિસાદ નબળો રહ્યો તો શું?
અંદરની ચર્ચાઓ પ્રમાણે:
-
જો ફૂલ-છોડના વેચાણને લોકોનો સારો પ્રતિસાદ ન મળે
-
તો આ ફૂલ-છોડ કાઉન્સિલરો અને અધિકારીઓના આંગણામાં રોપવાનું આયોજન પહેલેથી જ કરી લેવામાં આવ્યું છે
અર્થાત્:પ્રજાના પૈસે ખરીદાયેલા ફૂલ-છોડ હવે પદાધિકારીઓને ખુશ કરવા માટે વપરાશે!આ મુદ્દાએ ભારે વિવાદ ઊભો કર્યો છે.
પ્રજાના પૈસા, અધિકારીઓના આંગણાં?

સવાલો એક પછી એક ઊભા થઈ રહ્યા છે:
-
શું આ ફૂલ-છોડ કોઈ ટેન્ડર પ્રક્રિયા વગર વહેંચાશે?
-
કોને કેટલા છોડ મળશે તેનો નિર્ણય કોણ કરશે?
-
શું સામાન્ય નાગરિકોને સમાન તક મળશે?
-
શું આ સરકારી સંપત્તિનો દુરુપયોગ નથી?
નાગરિકોમાં એવી ચર્ચા છે કે:“જો આ ફૂલ-છોડ વેચવાના જ હતા, તો પહેલેથી યોગ્ય આયોજન કેમ ન થયું?”
કાયદાકીય અને નૈતિક પ્રશ્નો
આ સમગ્ર મામલે કેટલાક ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા થાય છે:
-
જાહેર નાણાંનો જવાબદારીપૂર્વક ઉપયોગ થયો કે નહીં?
-
ફ્લોપ થયેલા કાર્યક્રમની જવાબદારી કોણ લેશે?
-
ફૂલ-છોડ અધિકારીઓ કે ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓને આપવાનો નિર્ણય કેટલો યોગ્ય?
-
શું આ સત્તાનો દુરુપયોગ નથી?
શહેરી આયોજન અને નાણાંકીય પારદર્શિતા અંગે કામ કરતા નિષ્ણાતો માને છે કે આ બાબતે સ્પષ્ટતા જરૂરી છે.
વિરોધ પક્ષ અને સામાજિક કાર્યકરોનો અવાજ
આ મામલે કેટલાક સામાજિક કાર્યકરો અને વિરોધ પક્ષના નેતાઓએ કહ્યું છે કે:
-
આ સમગ્ર ફૂલાવર શૉ જાહેર પૈસાનો બગાડ છે
-
આયોજનમાં પારદર્શિતાનો અભાવ છે
-
હવે ફૂલ-છોડ વહેંચવાનો નિર્ણય સત્તાધીશો માટે લાભદાયી લાગે છે
તેમણે માંગ કરી છે કે:
-
ખર્ચની સંપૂર્ણ ઓડિટ થાય
-
ફૂલ-છોડના વિતરણની જાહેર માહિતી આપવામાં આવે
-
જવાબદાર અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહી થાય

AMC શું કહે છે?
મ્યુનિસિપલ તંત્ર તરફથી અત્યાર સુધી સત્તાવાર રીતે એવું કહેવામાં આવ્યું છે કે:
-
ફૂલ-છોડનો ઉપયોગ “સત્કાર્ય” માટે કરાશે
-
હરિયાળી વધારવાનો હેતુ છે
-
કોઈને ખાસ લાભ આપવાનો ઈરાદો નથી
પરંતુ આ જવાબોથી લોકો સંતોષ માનતા નથી.
ફૂલાવર શૉની વિશ્વસનીયતા પર પ્રશ્નચિહ્ન
એક સમયે અમદાવાદનો ફૂલાવર શૉ શહેરની ઓળખ બની ગયો હતો. પરંતુ:
-
વધતો ખર્ચ
-
ઘટતો પ્રતિસાદ
-
અને હવે ઊભા થયેલા વિવાદ
આ બધાએ આ કાર્યક્રમની વિશ્વસનીયતા પર પ્રશ્નચિહ્ન મૂકી દીધું છે.
નિષ્કર્ષ: ફૂલાવર શૉ કે ફાયદાવર શૉ?
આ સમગ્ર ઘટનાનો સાર એવો નીકળે છે કે:
-
પ્રજાના પૈસે યોજાયેલો કાર્યક્રમ અપેક્ષાઓ પર ખરો ઉતર્યો નથી
-
આયોજનની નિષ્ફળતા છુપાવવા માટે હવે નવા રસ્તાઓ અપનાવવામાં આવી રહ્યા છે
-
જો પારદર્શિતા નહીં રાખવામાં આવે, તો “ફૂલાવર શૉ” લોકોની નજરે “ફાયદાવર શૉ” બની જશે
હવે જોવાનું એ રહેશે કે:
-
AMC અને જવાબદાર અધિકારીઓ આ પ્રશ્નોનો શું જવાબ આપે છે
-
અને પ્રજાના પૈસાની જવાબદારી કોણ લેશે?
33








