એર મુસાફરોને મોટી રાહતઃ ૪૮ કલાકમાં ટિકિટ કૅન્સલ કરો તો મળશે પૂરું રીફન્ડ, DGCAના નવા નિયમો લાગુ.

ભારતમાં હવાઈ મુસાફરી કરતા યાત્રીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ રાહતરૂપ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. ડિરેક્ટરેટ જનરલ ઑફ સિવિલ એવિએશન (DGCA)એ એર ટિકિટ રીફન્ડ અને કૅન્સલેશન સંબંધિત નિયમોમાં મોટા ફેરફાર કર્યા છે. નવા નિયમો અનુસાર હવે મુસાફરો ટિકિટ બુક કર્યાના ૪૮ કલાકની અંદર કોઈ પણ વધારાના ચાર્જ વિના ટિકિટ કૅન્સલ કરી શકે છે અથવા તેમાં ફેરફાર કરી શકે છે.

પરંતુ આ સુવિધા માટે કેટલીક ચોક્કસ શરતો પણ નક્કી કરવામાં આવી છે. ખાસ કરીને ડોમેસ્ટિક અને ઇન્ટરનેશનલ ફ્લાઇટ માટે સમયગાળો અલગ રાખવામાં આવ્યો છે.

શું છે નવા નિયમનો મુખ્ય મુદ્દો?

નવા નિયમો મુજબ

ટિકિટ બુકિંગ બાદ ૪૮ કલાકની અંદર
કોઈ કૅન્સલેશન ચાર્જ વગર
પૂર્ણ રીફન્ડ મળશે

આને “લુક-ઇન પિરિયડ” તરીકે ઓળખવામાં આવ્યું છે.

આ સમયગાળા દરમિયાન મુસાફર

ટિકિટ રદ કરી શકે
ફ્લાઇટ બદલી શકે
તારીખમાં ફેરફાર કરી શકે

અને તેના માટે વધારાનો દંડ ચૂકવવો પડશે નહીં.

આ સુવિધા ક્યારે મળશે?

આ નવી વ્યવસ્થા દરેક ફ્લાઇટ માટે લાગુ નહીં પડે.
તે માટે નીચેની શરતો ફરજિયાત રહેશેઃ

ડોમેસ્ટિક ફ્લાઇટ

મુસાફરીની તારીખ બુકિંગની તારીખથી
👉 ઓછામાં ઓછા ૭ દિવસ પછીની હોવી જોઈએ

ઇન્ટરનેશનલ ફ્લાઇટ

મુસાફરીની તારીખ
👉 ઓછામાં ઓછા ૧૫ દિવસ પછીની હોવી જરૂરી

જો ફ્લાઇટ નજીકની તારીખની હશે તો આ સુવિધા લાગુ પડશે નહીં.

માત્ર ડાયરેક્ટ બુકિંગ પર લાગુ

આ નિયમો માત્ર ત્યારે લાગુ પડશે જ્યારે
ટિકિટ સીધી એરલાઇનની વેબસાઇટ અથવા ઓફિશિયલ ઍપ પરથી બુક કરવામાં આવી હોય.

ટ્રાવેલ એજન્ટ અથવા ઑનલાઇન ટ્રાવેલ પોર્ટલ મારફતે બુક કરેલી ટિકિટ માટે
રીફન્ડની પ્રક્રિયા એરલાઇન દ્વારા જ કરવામાં આવશે,
કારણ કે એજન્ટને એરલાઇનનો અધિકૃત પ્રતિનિધિ માનવામાં આવે છે.

૪૮ કલાકનો “લુક-ઇન” વિકલ્પ ફરજિયાત

DGCAએ તમામ એરલાઇન્સને સૂચના આપી છે કે
દરેક ટિકિટ બુકિંગ સાથે
👉 ૪૮ કલાકનો લુક-ઇન વિકલ્પ આપવો ફરજિયાત રહેશે

આ સમયગાળા દરમિયાન મુસાફરોને

નિર્ણય બદલવાની
પ્રવાસ યોજનામાં ફેરફાર કરવાની
સુવિધા મળશે.

૪૮ કલાક બાદ શું?

જો મુસાફર ૪૮ કલાક પછી ટિકિટ કૅન્સલ કરે
તો પછી
👉 સંબંધિત એરલાઇનના નિયમ મુજબ
કૅન્સલેશન ચાર્જ લાગુ પડશે

અને પૂર્ણ રીફન્ડ નહીં મળે.

નામમાં ભૂલ સુધારવા મળશે મફત તક

નવા નિયમ મુજબ
જો મુસાફરે
👉 સીધી એરલાઇનની વેબસાઇટ પરથી ટિકિટ બુક કરી હોય
અને
👉 ૨૪ કલાકની અંદર નામમાં ભૂલ જણાય

તો એરલાઇન કોઈ વધારાનો ચાર્જ નહીં લે.

આ નિયમ ખાસ કરીને

સ્પેલિંગ મિસ્ટેક
મધ્યમ નામ
સરનામું સંબંધિત ભૂલ
માટે મદદરૂપ બનશે.

મેડિકલ ઇમર્જન્સી માટે પણ રાહત

મુસાફર અથવા
એ જ PNR પર ટ્રાવેલ કરતા પરિવારના સભ્યને
જો મેડિકલ ઇમર્જન્સી થાય
અને
હૉસ્પિટલમાં દાખલ થવું પડે

તો એરલાઇન
👉 રીફન્ડ
અથવા
👉 ક્રેડિટ શેલ
આપી શકે છે.

પરંતુ કેટલીક પરિસ્થિતિમાં
DGCA પૅનલના મેડિકલ નિષ્ણાતનું પ્રમાણપત્ર જરૂરી રહેશે.

૧૪ દિવસમાં રીફન્ડ ફરજિયાત

DGCAએ એરલાઇન્સને સૂચના આપી છે કે
રીફન્ડ પ્રક્રિયા
👉 મહત્તમ ૧૪ દિવસમાં પૂર્ણ કરવી પડશે

આ નિયમથી મુસાફરોને લાંબા સમય સુધી રાહ જોવાની જરૂર નહીં રહે.

ઇન્ડિગો ફ્લાઇટ અવરોધ પછી લેવાયો નિર્ણય

૨૦૨૫ના ડિસેમ્બર મહિનામાં
ઇન્ડિગો ફ્લાઇટ્સમાં આવેલા મોટા અવરોધ દરમિયાન
રીફન્ડ મુદ્દે અનેક ફરિયાદો મળી હતી.

તે બાદ
સિવિલ એવિએશન મંત્રાલયે
DGCAને
ચોક્કસ અને પારદર્શક ગાઇડલાઇન બનાવવા કહ્યું હતું.

આ નવા નિયમો
એ જ પ્રક્રિયાનો પરિણામ માનવામાં આવે છે.

મુસાફરોને કેવી રીતે ફાયદો થશે?

આ નવા નિયમોથી

ટ્રાવેલ પ્લાન બદલવો સરળ બનશે
અચાનક પરિસ્થિતિમાં નુકસાન નહીં થાય
બુકિંગ વખતે વિશ્વાસ વધશે
પારદર્શિતા આવશે

ખાસ કરીને
બિઝનેસ ટ્રાવેલર્સ અને
ફેમિલી ટ્રાવેલર્સ માટે
આ મોટું રાહતરૂપ પગલું છે.

એરલાઇન્સ પર વધશે જવાબદારી

આ નિયમો બાદ
એરલાઇન્સને

ઝડપી રીફન્ડ
પારદર્શક કૅન્સલેશન
કસ્ટમર સપોર્ટ સુધારવા
મજબૂર થવું પડશે.

એરલાઇન્સ માટે
ફાઇનાન્સિયલ મેનેજમેન્ટ અને
બુકિંગ સિસ્ટમ અપડેટ કરવી પડશે.

ટ્રાવેલ ઇન્ડસ્ટ્રી પર અસર

ટ્રાવેલ એજન્સીઓએ પણ
તેમની સિસ્ટમમાં ફેરફાર કરવો પડશે.

મુસાફરો હવે
સીધી એરલાઇન વેબસાઇટ પરથી બુકિંગ કરવાનું પસંદ કરી શકે છે
કારણ કે
તેમાં વધુ સુવિધા મળશે.

નિષ્ણાતોની પ્રતિક્રિયા

એવિએશન નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે
આ નિર્ણય
મુસાફરો માટે પ્રો-કન્સ્યુમર પગલું છે.

વિશ્વના અનેક દેશોમાં
“ફ્રી કૅન્સલેશન વિન્ડો” પહેલેથી જ ઉપલબ્ધ છે.

ભારતમાં આ નિયમ
એવિએશન ક્ષેત્રમાં પારદર્શિતા વધારશે.

મુસાફરોએ શું ધ્યાન રાખવું?

મુસાફરોએ

ટિકિટ બુકિંગ તારીખ
મુસાફરી તારીખ
૪૮ કલાકનો સમયગાળો
બુકિંગ પ્લેટફોર્મ

ખાસ ધ્યાનમાં રાખવું પડશે.

નિયમો સમજ્યા વગર
કૅન્સલેશન કરવાથી
ચાર્જ લાગવાની શક્યતા રહેશે.

ડિજિટલ ટ્રેકિંગ અને ઓટોમેશન

ઘણી એરલાઇન્સ

ઓટોમેટેડ રીફન્ડ
ઑનલાઇન કૅન્સલેશન
રિયલ ટાઇમ સ્ટેટસ

જવાં ફીચર્સ શરૂ કરશે.

આથી
કસ્ટમર સર્વિસ પરનો દબાણ ઘટશે.

ગ્રાહક હિત માટે મોટું પગલું

DGCAનો આ નિર્ણય
ગ્રાહક હિતને ધ્યાનમાં રાખીને લેવાયો છે.

મુસાફરોને હવે
ટિકિટ બુકિંગ પછી
વધુ લવચીકતા મળશે.

ઉપસંહાર

એર મુસાફરો માટે ૪૮ કલાકમાં ફ્રી કૅન્સલેશન અને પૂર્ણ રીફન્ડની નવી વ્યવસ્થા હવાઈ મુસાફરી ક્ષેત્રમાં મહત્વપૂર્ણ સુધારો માનવામાં આવી રહી છે. સ્પષ્ટ શરતો, ૧૪ દિવસમાં રીફન્ડ, મેડિકલ ઇમર્જન્સી માટે રાહત અને નામ સુધારવાની મફત સુવિધા જેવી જોગવાઈઓ મુસાફરો માટે વિશ્વાસ વધારશે.

આ નિયમોથી માત્ર મુસાફરોને જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર એવિએશન ક્ષેત્રમાં પારદર્શિતા અને જવાબદારી વધવાની આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

આગામી સમયમાં એરલાઇન્સ અને ટ્રાવેલ પોર્ટલ્સ આ નિયમોને કેવી રીતે અમલમાં મૂકે છે તે જોવું મહત્વપૂર્ણ રહેશે, પરંતુ હાલ માટે મુસાફરો માટે આ નિર્ણય મોટી રાહત લઈને આવ્યો છે.