ગરમીથી ત્રસ્ત મુંબઈને રાહતના સંકેત – બુધ અને ગુરુવારે કમોસમી વરસાદની આગાહી, થાણે અને પાલઘર સહિત કોંકણમાં યલો અલર્ટ.

મુંબઈ સહિત મહારાષ્ટ્રના ઘણા વિસ્તારોમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી કાળઝાળ ગરમીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો હતો. માર્ચ મહિના દરમિયાન જ ઉનાળાની શરૂઆત સાથે જ તાપમાનમાં ભારે વધારો નોંધાયો હતો. ખાસ કરીને શહેરમાં ગરમીના મોજાંના કારણે લોકો મુશ્કેલીમાં મુકાયા હતા. હવે જોકે હવામાનમાં થોડો બદલાવ આવવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

હવામાન વિભાગના અનુમાન મુજબ આગામી દિવસોમાં મુંબઈ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં હળવો કમોસમી વરસાદ પડી શકે છે, જેના કારણે ગરમીમાં થોડી રાહત મળવાની આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

ગરમીનો ત્રાસ – તાપમાન 40 ડિગ્રી પાર

છેલ્લા બે અઠવાડિયામાં Mumbai સહિત રાજ્યના અનેક વિસ્તારોમાં ભારે ગરમીનો અનુભવ થયો હતો. માર્ચ મહિના દરમિયાન જ શહેરમાં તાપમાન 35 ડિગ્રીથી વધુ નોંધાતું રહ્યું હતું.

કેટલાક દિવસોમાં તો તાપમાનનો પારો 40 ડિગ્રીની નજીક પહોંચી ગયો હતો, જે સામાન્ય રીતે એપ્રિલ કે મે મહિનામાં જોવા મળતું હોય છે. આ વર્ષે ઉનાળાની શરૂઆત જ ખૂબ જ તીવ્ર બની ગઈ હતી.

આ પરિસ્થિતિને કારણે લોકો દિવસ દરમિયાન બહાર નીકળવામાં પણ મુશ્કેલી અનુભવી રહ્યા હતા.

હીટવેવની ત્રણ ચેતવણીઓ

હવામાન વિભાગે છેલ્લા એક પખવાડિયામાં ત્રણ વખત ગરમીના મોજાં એટલે કે હીટવેવ અંગે ચેતવણી જાહેર કરી હતી.

આ ચેતવણીઓ નીચે મુજબ હતી:

• 4 થી 5 માર્ચ દરમિયાન પહેલી હીટવેવ ચેતવણી

• 9 થી 10 માર્ચ દરમિયાન ગંભીર હીટવેવ ચેતવણી

• 13 માર્ચે ત્રીજી હીટવેવ ચેતવણી

આ દરમિયાન શહેરમાં ગરમીનું પ્રમાણ અસામાન્ય રીતે વધી ગયું હતું.

પાંચ વર્ષમાં સૌથી વધુ તાપમાન

10 માર્ચના રોજ મુંબઈમાં મહત્તમ તાપમાન લગભગ 40 ડિગ્રી સુધી પહોંચી ગયું હતું. આ છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં માર્ચ મહિનામાં નોંધાયેલું સૌથી વધુ તાપમાન ગણાય છે.

ગરમીના કારણે લોકોના રોજિંદા જીવન પર પણ અસર પડી હતી. ખાસ કરીને વૃદ્ધો, બાળકો અને બહાર કામ કરતા લોકો માટે પરિસ્થિતિ વધુ મુશ્કેલ બની ગઈ હતી.

હવે વરસાદના સંકેત

હવે હવામાનમાં થોડો ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે. India Meteorological Department દ્વારા આપવામાં આવેલા અનુમાન મુજબ મુંબઈ અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં હળવો કમોસમી વરસાદ પડી શકે છે.

ખાસ કરીને બુધવાર અને ગુરુવારે વરસાદ સાથે ગાજવીજ અને વાવાઝોડા જેવી પરિસ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે.

આથી ગરમીમાં થોડી રાહત મળવાની શક્યતા છે.

થાણે અને પાલઘરમાં પણ વરસાદની શક્યતા

માત્ર મુંબઈ જ નહીં પરંતુ તેની આસપાસના જિલ્લાઓમાં પણ વરસાદની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

આમાં મુખ્યત્વે નીચેના જિલ્લાઓનો સમાવેશ થાય છે:

• Thane

• Palghar

આ વિસ્તારોમાં ગાજવીજ સાથે હળવા વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે.

કોંકણમાં યલો અલર્ટ

હવામાન વિભાગે કોંકણના કેટલાક જિલ્લાઓ માટે યલો અલર્ટ જાહેર કર્યું છે.

ખાસ કરીને નીચેના જિલ્લાઓ માટે ચેતવણી આપવામાં આવી છે:

• Raigad

• Ratnagiri

આ વિસ્તારોમાં તેજ પવન, વીજળી અને મધ્યમ વરસાદ પડવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

મુંબઈમાં આંશિક વાદળછાયું વાતાવરણ

મુંબઈ શહેરમાં આગામી દિવસોમાં આંશિક વાદળછાયું વાતાવરણ જોવા મળી શકે છે. કેટલીક જગ્યાએ ગાજવીજ સાથે હળવા ઝાપટાં પણ પડી શકે છે.

હાલ સત્તાવાર રીતે ભારે વરસાદ અંગે કોઈ મોટી ચેતવણી જાહેર કરવામાં આવી નથી, પરંતુ વાતાવરણમાં બદલાવની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

તાપમાનમાં ઘટાડો નોંધાયો

છેલ્લા બે-ત્રણ દિવસમાં તાપમાનમાં થોડો ઘટાડો નોંધાયો છે. રવિવારના રોજ ઉપનગર વિસ્તારોમાં દિવસનું તાપમાન લગભગ 31 ડિગ્રી નોંધાયું હતું, જે સામાન્ય કરતા ઓછું હતું.

સોમવારના દિવસના તાપમાનના આંકડા પણ નીચે મુજબ રહ્યા હતા:

સાંતાક્રુઝ

• મહત્તમ તાપમાન : 31.7 ડિગ્રી

• લઘુત્તમ તાપમાન : લગભગ 23 ડિગ્રી

કોલાબા

• મહત્તમ તાપમાન : 32.6 ડિગ્રી

• લઘુત્તમ તાપમાન : 25.5 ડિગ્રી

આ આંકડા દર્શાવે છે કે શહેરમાં ગરમીમાં થોડો ઘટાડો શરૂ થયો છે.

માર્ચમાં વરસાદ ભાગ્યે જ પડે

મુંબઈમાં માર્ચ મહિનામાં ભારે વરસાદ સામાન્ય રીતે જોવા મળતો નથી. ઉનાળાની શરૂઆત હોવાને કારણે આ સમયગાળા દરમિયાન વરસાદ બહુ ઓછો પડે છે.

ક્યારેક ગાજવીજ સાથે હળવા ઝાપટાં પડી શકે છે, પરંતુ ભારે વરસાદ ભાગ્યે જ જોવા મળે છે.

2023માં નોંધાયેલો રેકોર્ડ

હવામાન વિભાગના રેકોર્ડ અનુસાર 2023ના માર્ચ મહિનામાં મુંબઈમાં અત્યાર સુધીનો સૌથી વધુ વરસાદ નોંધાયો હતો.

તે વર્ષે શહેરમાં લગભગ 17 મીલીમીટર વરસાદ પડ્યો હતો. આ આંકડો માર્ચ મહિનાના દૃષ્ટિકોણે નોંધપાત્ર માનવામાં આવે છે.

વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સનો પ્રભાવ

આવતા દિવસોમાં વરસાદ પડવાની શક્યતા પાછળનું મુખ્ય કારણ વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ છે.

Western Disturbance એ પશ્ચિમ દિશાથી આવતી હવામાન પ્રણાલી છે, જે ભારતના ઉત્તર અને પશ્ચિમ ભાગોમાં વરસાદ અને વાદળછાયું વાતાવરણ લાવે છે.

આ પ્રણાલી હાલમાં દક્ષિણ તરફ સરકતી હોવાથી તેની અસર મહારાષ્ટ્રના કેટલાક વિસ્તારોમાં પણ જોવા મળી રહી છે.

દક્ષિણ તરફ સરકતો ટર્ફ

હવામાન નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ સાથે સંકળાયેલ ટર્ફ હાલમાં દક્ષિણ તરફ સરકતો જઈ રહ્યો છે.

આ ટર્ફ કર્ણાટક અને કેરળ નજીક સુધી પહોંચ્યો છે, જેના કારણે પશ્ચિમ કિનારાના વિસ્તારોમાં વાતાવરણમાં અસ્થિરતા સર્જાઈ રહી છે.

પશ્ચિમી પવનોની અસર

મુંબઈ મેટ્રોપોલિટન રિજન વિસ્તારમાં હાલમાં પશ્ચિમી પવનો પણ તીવ્ર ગતિએ ફૂંકાઈ રહ્યા છે.

આ પવનો અને ટર્ફ વચ્ચેની ક્રિયાપ્રતિક્રિયા વરસાદી પ્રવૃત્તિ માટે જવાબદાર બની શકે છે.

તેના કારણે ગાજવીજ સાથે હળવો વરસાદ અને તેજ પવનની સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે.

ગરમીમાં રાહતની આશા

આવતા દિવસોમાં જો વરસાદ પડશે તો શહેરમાં ગરમીમાં નોંધપાત્ર રાહત મળી શકે છે.

ખાસ કરીને દિવસ દરમિયાન વધતા તાપમાનમાં ઘટાડો થશે અને હવામાન થોડું ઠંડુ બનશે.

આથી લોકો માટે બહાર નીકળવું વધુ સહેલું બની શકે છે.

કૃષિ અને પર્યાવરણ માટે લાભદાયક

કમોસમી વરસાદ માત્ર ગરમી ઘટાડવામાં જ નહીં પરંતુ પર્યાવરણ માટે પણ ફાયદાકારક બની શકે છે.

હળવો વરસાદ પડવાથી હવામાં રહેલા ધૂળકણો ઓછા થાય છે અને હવાની ગુણવત્તામાં સુધારો થાય છે.

કેટલાક વિસ્તારોમાં આ વરસાદ કૃષિ માટે પણ મદદરૂપ બની શકે છે.

નિષ્ણાતોની સલાહ

હવામાન નિષ્ણાતો લોકો ને આગાહી અનુસાર સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપી રહ્યા છે. ગાજવીજ અને વીજળી પડવાની શક્યતા હોવાથી ખુલ્લા વિસ્તારોમાં સાવધાની રાખવી જરૂરી છે.

તેજ પવનના કારણે કેટલાક વિસ્તારોમાં ઝાડ પડવાની કે નાની નુકસાનની શક્યતા પણ રહે છે.

સમાપન

મુંબઈ સહિત મહારાષ્ટ્રના ઘણા વિસ્તારો છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી કાળઝાળ ગરમીનો સામનો કરી રહ્યા હતા. તાપમાન 40 ડિગ્રી સુધી પહોંચતા લોકો મુશ્કેલીમાં મુકાયા હતા.

હવે હવામાન વિભાગે આગામી દિવસોમાં કમોસમી વરસાદની શક્યતા વ્યક્ત કરી છે. બુધવાર અને ગુરુવારે મુંબઈ, થાણે અને પાલઘર સહિત કોંકણના કેટલાક વિસ્તારોમાં ગાજવીજ સાથે હળવો વરસાદ પડી શકે છે.

જો આ આગાહી સાચી સાબિત થશે તો શહેરમાં ગરમીમાંથી થોડું રાહત મળી શકે છે અને વાતાવરણ થોડું ઠંડુ બનશે. તેથી હવે મુંબઈવાસીઓની નજર આગામી દિવસોના હવામાન પર ટકી છે.