મુંબઈ શહેરને દેશની આર્થિક રાજધાની સાથે સાથે આંતરરાષ્ટ્રીય પર્યટકો માટે સુરક્ષિત શહેર તરીકે ઓળખ આપવામાં આવે છે. પરંતુ તાજેતરમાં બનેલી એક ઘટના આ છબીને પડકારતી જોવા મળી છે. શહેરમાં મુલાકાતે આવેલી એક વિદેશી યુવતી સાથે બે સ્થાનિક યુવકો દ્વારા સેલ્ફી લેવા માટે સતત પીછો કરીને ગેરવર્તન કર્યાનો વિડિયો સોશિયલ મીડિયામાં વાયરલ થતાં ભારે ચર્ચા જગાવી છે. ઘટના બાદ આગ્રીપાડા પોલીસ સ્ટેશનએ તાત્કાલિક કેસ નોંધીને આરોપીઓની શોધખોળ શરૂ કરી છે.
ઘટના કેવી રીતે બની?
મળતી માહિતી મુજબ વિદેશી યુવતી મહાલક્ષ્મી વિસ્તારમાં ફરવા નીકળી હતી. આ દરમિયાન એક યુવક તેની પાસે આવીને સેલ્ફી લેવા માટે વિનંતી કરે છે. યુવતી સ્પષ્ટપણે ‘ના’ કહે છે, છતાં યુવક સતત તેના પાછળ ચાલતો રહે છે અને ‘ગોરી મેડમ, ગોરી મેડમ, સેલ્ફી પ્લીઝ’ કહીને તંગ કરે છે. થોડા સમય બાદ બીજો યુવક પણ તેની સાથે જોડાય છે અને બંને મળીને લગભગ 15 મિનિટ સુધી યુવતીનો પીછો કરે છે.
વિડિયોમાં દેખાય છે કે યુવતી વારંવાર તેમને દૂર રહેવા કહે છે, પરંતુ યુવકો હઠપૂર્વક નજીક આવવાનો પ્રયાસ કરે છે. પરિસ્થિતિ ત્યારે વણસી જાય છે જ્યારે યુવતી મહાલક્ષ્મી બ્રિજ પર પહોંચે છે અને યુવકો વધુ નજીક આવવાનો પ્રયાસ કરે છે. અંતે યુવતી એક યુવકને ધક્કો મારીને દૂર કરે છે અને પોલીસને બોલાવવાની ચેતવણી આપે છે. ત્યારબાદ બંને યુવકો ત્યાંથી ભાગી જાય છે.
સોશિયલ મીડિયામાં વાયરલ ક્લિપ
યુવતીએ આ સમગ્ર બનાવનો વિડિયો પોતાના સોશિયલ મીડિયા અકાઉન્ટ પર પોસ્ટ કર્યો હતો. વીડિયોમાં તેની સ્પષ્ટ અસહજતા દેખાઈ રહી છે. કૅપ્શનમાં તેણે લખ્યું કે તે છેલ્લા બે મહિનાથી ભારતમાં પ્રવાસ કરી રહી છે અને અત્યાર સુધીનો તેનો અનુભવ સારો રહ્યો છે, પરંતુ આવો બનાવ પહેલી વાર થયો. તેણે ખાસ કરીને લખ્યું – “‘ના’ એક સંપૂર્ણ વાક્ય છે. કોઈને પણ તમારી ઇચ્છા વિરુદ્ધ નજીક આવવાનો અધિકાર નથી.”
આ પોસ્ટ બાદ સોશિયલ મીડિયા પર ભારે પ્રતિક્રિયાઓ જોવા મળી. અનેક લોકોએ યુવતીને સમર્થન આપ્યું અને આવા વર્તનને ‘હેરેસમેન્ટ’ ગણાવ્યું. ઘણા યુઝર્સે જણાવ્યું કે આવા બનાવો ભારતની આંતરરાષ્ટ્રીય છબીને નુકસાન પહોંચાડે છે.
પોલીસની કાર્યવાહી
વિડિયો વાયરલ થતા જ મુંબઈ પોલીસ હરકતમાં આવી હતી. આગ્રીપાડા પોલીસ સ્ટેશનમાં અજાણ્યા બે યુવકો વિરુદ્ધ છેડછાડ અને પીછો કરવાનો ગુનો નોંધવામાં આવ્યો છે. પોલીસ આસપાસના CCTV ફૂટેજ ચેક કરી રહી છે જેથી આરોપીઓને ઓળખી શકાય.
પોલીસ અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે શહેરમાં આવી ઘટનાઓ સહન કરવામાં નહીં આવે અને આરોપીઓને ઝડપી પાડવા માટે ટીમો બનાવવામાં આવી છે. જો જરૂરી હશે તો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ વિડિયોમાં દેખાતા ચહેરાઓના આધારે ઓળખ પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવશે.
મહિલાઓની સુરક્ષા મુદ્દે ફરી ચર્ચા
આ બનાવે મહિલાઓની સુરક્ષા મુદ્દે ફરી ચર્ચા જગાવી છે. ખાસ કરીને પર્યટક તરીકે આવેલા વિદેશી નાગરિકો માટે આવી ઘટનાઓ ચિંતાજનક માનવામાં આવે છે. પર્યટન ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોના મત મુજબ સુરક્ષિત વાતાવરણ જ દેશની છબી મજબૂત બનાવે છે. જો આવી ઘટનાઓ વધે તો વિદેશી પર્યટકોની સંખ્યા પર પણ અસર પડી શકે છે.
મુંબઈમાં દર વર્ષે હજારો વિદેશી પર્યટકો આવે છે. મહાલક્ષ્મી, ગેટવે ઓફ ઇન્ડિયા, મરીન ડ્રાઇવ જેવા વિસ્તારોમાં પર્યટકોની મોટી સંખ્યામાં અવરજવર રહે છે. તેથી આવા સ્થળોએ પોલીસ પેટ્રોલિંગ વધારવાની જરૂરિયાત નિષ્ણાતોએ વ્યક્ત કરી છે.
‘સેલ્ફી સંસ્કૃતિ’નો ખતરનાક પાસો
છેલ્લાં કેટલાક વર્ષોમાં સેલ્ફી લેવાની લ્હાય વધી છે. ઘણી વખત લોકો સેલ્ફી લેવા માટે અજાણ્યા લોકોની વ્યક્તિગત સીમાઓનો ભંગ કરે છે. ખાસ કરીને વિદેશી નાગરિકો સાથે ફોટો પાડવાની અજીબ ઉત્સુકતા ઘણીવાર હેરેસમેન્ટમાં ફેરવાઈ જાય છે. સામાજિક કાર્યકર્તાઓએ જણાવ્યું કે ‘સેલ્ફી’ માટે કોઈને તંગ કરવું કાયદેસર ગુનો છે.
કાનૂની દ્રષ્ટિએ શું ગુનો?
કોઈ વ્યક્તિનો સતત પીછો કરવો, તેની ઇચ્છા વિરુદ્ધ વાત કરવાનો પ્રયાસ કરવો અથવા શારીરિક રીતે નજીક આવવાનો પ્રયત્ન કરવો – આ બધું સ્ટૉકિંગ અને છેડછાડ હેઠળ આવે છે. આ માટે ભારતીય કાયદામાં કડક જોગવાઈઓ છે. જો આરોપીઓ ઝડપાશે તો તેમના વિરુદ્ધ સંબંધિત કલમો હેઠળ કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
નાગરિકોની પ્રતિક્રિયા
સ્થાનિક નાગરિકોએ પણ આ બનાવને વખોડ્યો છે. ઘણા લોકોનું કહેવું છે કે થોડા અસામાજિક તત્ત્વોના કારણે આખા શહેરની છબી ખરાબ થાય છે. મુંબઈને ‘સેફ સિટી’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે અને આવી ઘટનાઓ તેને નુકસાન પહોંચાડે છે.
પર્યટન ઉદ્યોગની ચિંતા
પર્યટન ઉદ્યોગ સાથે જોડાયેલા લોકોનું માનવું છે કે વિદેશી પર્યટકોને સુરક્ષિત અનુભવ આપવો ખૂબ જરૂરી છે. જો સોશિયલ મીડિયા પર આવા નકારાત્મક વિડિયો વાયરલ થાય તો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ખોટો સંદેશ જાય છે. તેથી સરકાર અને પોલીસને વધુ સક્રિય બનવાની જરૂર છે.
પોલીસની આગળની યોજના
મુંબઈ પોલીસ દ્વારા પર્યટન વિસ્તારોમાં ખાસ પેટ્રોલિંગ વધારવાની ચર્ચા ચાલી રહી છે. સિવિલ કપડાંમાં પોલીસ તૈનાત કરવાના, મહિલા પોલીસની હાજરી વધારવાના અને CCTV મોનીટરીંગ મજબૂત બનાવવાના પગલાં લેવામાં આવી શકે છે.
નિષ્ણાતોની સલાહ
સામાજિક મનોવિજ્ઞાનીઓના મત મુજબ લોકોમાં વ્યક્તિગત સીમાઓ અંગે જાગૃતિ લાવવાની જરૂર છે. ‘ના’નો અર્થ ‘ના’ જ હોય છે – આ બાબત સમાજને સમજાવવી જરૂરી છે. સ્કૂલ અને કોલેજ સ્તરે પણ આ અંગે જાગૃતિ અભિયાન ચલાવવાની જરૂરિયાત વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
અંતિમ નોંધ
વિદેશી યુવતી સાથે બનેલી આ ઘટના માત્ર એક વ્યક્તિ સાથેનો બનાવ નથી, પરંતુ સમગ્ર સમાજ માટે ચેતવણી સમાન છે. મહિલાઓ અને પર્યટકોની સુરક્ષા જાળવવી દરેક નાગરિકની જવાબદારી છે. પોલીસ દ્વારા ઝડપી કાર્યવાહી કરીને આરોપીઓને ઝડપવામાં આવે તો કડક સંદેશ જશે.
હાલમાં પોલીસે આરોપીઓની ઓળખ માટે તપાસ તેજ બનાવી છે. શહેરમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા વધુ મજબૂત બનાવવા માટે પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે. હવે નજર રહેશે કે આરોપીઓ કેટલા સમયમાં ઝડપાય છે અને આવા બનાવો અટકાવવા માટે કેટલા અસરકારક પગલાં લેવામાં આવે છે.
