ચોટીલા દારૂ દરોડામાં પોલીસની ગંભીર બેદરકારી.

સગીર બાળકને પુખ્ત બતાવી જેલમાં મોકલવાના કેસમાં કોર્ટનો તપાસ આદેશ

ચોટીલા: સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના ચોટીલા તાલુકામાં થયેલા દારૂના દરોડા દરમિયાન પોલીસ દ્વારા કરવામાં આવેલી ગંભીર બેદરકારીનો ચોંકાવનારો કિસ્સો સામે આવ્યો છે. આ કેસમાં પોલીસ દ્વારા એક સગીર બાળકને પુખ્ત દર્શાવી અન્ય ગુનેગારો સાથે જેલમાં મોકલી દેવામાં આવ્યો હતો. સમગ્ર મામલો કોર્ટ સમક્ષ પહોંચતા, માનનીય અદાલતે પુરાવાઓને ધ્યાનમાં લઈ આ બેદરકારીને અત્યંત ગંભીર ગણી છે અને સમગ્ર ઘટનાની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ ઘટનાથી પોલીસ તંત્રની કામગીરી અને કાયદા અમલની પ્રક્રિયા પર ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે.

દારૂના દરોડાની પૃષ્ઠભૂમિ

ચોટીલા વિસ્તારમાં પોલીસ દ્વારા તાજેતરમાં ગેરકાયદેસર રીતે સંગ્રહ અને વેચાણ થતો દારૂ ઝડપવા માટે વિશેષ દરોડા હાથ ધરવામાં આવ્યા હતા. પોલીસને મળેલી માહિતીના આધારે એક ચોક્કસ સ્થળ પર દરોડો પાડવામાં આવ્યો હતો, જ્યાંથી મોટા પ્રમાણમાં વિદેશી દારૂ અને દેશી દારૂનો જથ્થો મળી આવ્યો હોવાનું પોલીસે જાહેર કર્યું હતું. દરોડા દરમિયાન કેટલાક શખ્સોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને તેમની સામે પ્રોહિબિશન એક્ટ હેઠળ ગુનો નોંધવામાં આવ્યો હતો.આ ધરપકડ કરાયેલા શખ્સોમાં એક સગીર બાળક પણ સામેલ હોવાનું બાદમાં બહાર આવ્યું છે, જેને પોલીસ દ્વારા પુખ્ત દર્શાવી ધરપકડ કરી અન્ય આરોપીઓ સાથે જ જેલમાં મોકલી દેવામાં આવ્યો હતો.

સગીરને પુખ્ત દર્શાવવાની ગંભીર ભૂલ

કાયદા મુજબ, જો કોઈ આરોપી સગીર હોય તો તેની સાથે વર્તન કરવા માટે જુવેનાઇલ જસ્ટિસ એક્ટ અંતર્ગત અલગ પ્રક્રિયા અપનાવવાની હોય છે. સગીરને પોલીસ કસ્ટડીમાં પુખ્ત આરોપીઓ સાથે રાખવાની કે જેલમાં મોકલવાની મનાઈ છે. છતાં, આ કેસમાં પોલીસ દ્વારા બાળકની ઉંમર ચકાસ્યા વિના અથવા જાણબૂઝીને તેને પુખ્ત બતાવી રિમાન્ડ અને જેલ પ્રક્રિયા કરવામાં આવી હોવાનું આરોપો ઉઠી રહ્યા છે.કેસના દસ્તાવેજો અને જન્મસંદર્ભ પુરાવાઓ પરથી સ્પષ્ટ થયું છે કે આરોપી બાળક ઘટનાના સમયે સગીર હતો. આ છતાં પોલીસ રેકોર્ડમાં તેને પુખ્ત દર્શાવવામાં આવ્યો હતો, જે કાયદાની સ્પષ્ટ ઉલ્લંઘના ગણાય છે.

કોર્ટમાં મામલો પહોંચતા ખુલાસો

આ સમગ્ર પ્રકરણ અંગે બાળકના પરિવારજનો અને કાનૂની સલાહકારોએ કોર્ટમાં રજૂઆત કરતા મામલો બહાર આવ્યો હતો. કોર્ટમાં રજૂ કરાયેલા જન્મ પ્રમાણપત્ર, શાળા દાખલા અને અન્ય દસ્તાવેજો પરથી સ્પષ્ટ થયું હતું કે આરોપી સગીર છે.માનનીય અદાલતે આ તમામ પુરાવાઓને ગંભીરતાપૂર્વક ધ્યાનમાં લઈ પોલીસની ભૂમિકા પર કડક ટિપ્પણી કરી હતી. કોર્ટએ જણાવ્યું હતું કે સગીર બાળકને પુખ્ત દર્શાવી જેલમાં મોકલવું એ માત્ર પ્રક્રિયાત્મક ભૂલ નહીં, પરંતુ બાળકના મૂળભૂત અધિકારોનો ભંગ છે.

અદાલતની કડક ટિપ્પણી

કોર્ટએ પોતાના આદેશમાં જણાવ્યું હતું કે, “જુવેનાઇલ જસ્ટિસ એક્ટ બાળકોના અધિકારો અને સુરક્ષા માટે બનાવવામાં આવ્યો છે. તેની અવગણના કરવી કાયદાના શાસન પર સીધો પ્રહાર છે.” અદાલતે પોલીસની આ બેદરકારીને ગંભીર ગણી, સમગ્ર મામલાની તપાસ કરીને જવાબદાર અધિકારીઓ સામે યોગ્ય કાર્યવાહી કરવાની જરૂરિયાત દર્શાવી છે.અદાલતે આ પણ નોંધ્યું હતું કે આવી બેદરકારીથી બાળકના માનસિક અને શારીરિક સ્વાસ્થ્ય પર ગંભીર અસર પડી શકે છે, જે સમાજ માટે ચિંતાજનક બાબત છે.

તપાસનો આદેશ, ઉચ્ચ અધિકારીઓને જવાબદારી

માનનીય અદાલતે આ કેસમાં સ્વતંત્ર અને નિષ્પક્ષ તપાસ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. તપાસમાં નીચેના મુદ્દાઓની ખાસ તપાસ કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે:

• સગીરની ઉંમર ચકાસવામાં કેમ બેદરકારી રાખવામાં આવી
• કોના આદેશથી તેને પુખ્ત દર્શાવવામાં આવ્યો
• તપાસ દરમિયાન કયા અધિકારીઓ સંકળાયેલા હતા
• શું આ ભૂલ અજાણતા હતી કે જાણબૂઝીને કરવામાં આવી

તપાસ રિપોર્ટ સમયમર્યાદામાં કોર્ટ સમક્ષ રજૂ કરવાનો પણ આદેશ આપવામાં આવ્યો છે.

પોલીસ તંત્ર પર સવાલો

આ ઘટનાએ ફરી એકવાર પોલીસ તંત્રની કામગીરી પર પ્રશ્નાર્થ ઉભા કર્યા છે. દારૂ જેવા ગુનાઓમાં ઝડપી કાર્યવાહી બતાવવાના દબાણમાં કાયદાની મૂળભૂત જોગવાઈઓને અવગણવામાં આવી હોવાની ચર્ચા થઈ રહી છે.કાયદા નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે સગીરોને લગતા કેસોમાં પોલીસને વિશેષ સંવેદનશીલતા અને સતર્કતા દાખવવી જોઈએ. આવી ભૂલોથી માત્ર કેસ નબળો પડે છે, પરંતુ સમગ્ર ન્યાયિક પ્રક્રિયાની વિશ્વસનીયતા પર અસર પડે છે.

બાળક અને પરિવાર પર પડેલી અસર

આ સમગ્ર ઘટનાથી સગીર બાળક અને તેના પરિવારને ભારે માનસિક આઘાત સહન કરવો પડ્યો હોવાનું જાણવા મળે છે. બાળકને પુખ્ત ગુનેગારો સાથે જેલમાં મોકલાતા તેના પર માનસિક દબાણ અને ભયનો માહોલ સર્જાયો હતો.પરિવારજનોએ જણાવ્યું હતું કે, “અમારું બાળક નિર્દોષ છે અને સગીર હોવા છતાં તેને ગુનેગાર તરીકે જેલમાં મોકલી દેવામાં આવ્યું, જે અમારે માટે અસહ્ય અનુભવ હતો.”

જુવેનાઇલ જસ્ટિસ એક્ટની જોગવાઈઓ

જુવેનાઇલ જસ્ટિસ (કેર એન્ડ પ્રોટેક્શન ઑફ ચિલ્ડ્રન) એક્ટ મુજબ, ૧૮ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના કોઈપણ બાળકને સગીર માનવામાં આવે છે. આવા બાળકની ધરપકડ, પૂછપરછ અને કાર્યવાહી માટે અલગ જુવેનાઇલ પોલીસ યુનિટ અને જુવેનાઇલ જસ્ટિસ બોર્ડની વ્યવસ્થા છે.કાયદા મુજબ, સગીરને પુખ્ત જેલમાં રાખવું ગેરકાયદેસર છે અને આવું કરનાર અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહી થઈ શકે છે.

માનવ અધિકાર સંગઠનોની પ્રતિક્રિયા

આ કેસ બહાર આવતા માનવ અધિકાર સંગઠનો અને બાળ અધિકાર કાર્યકરો દ્વારા પણ ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. તેઓએ માંગ કરી છે કે જવાબદાર અધિકારીઓ સામે કડક પગલાં લેવામાં આવે અને આવી ઘટનાઓનું પુનરાવર્તન ન થાય તે માટે તાલીમ અને માર્ગદર્શિકા મજબૂત કરવામાં આવે.

આગળ શું?

હવે કોર્ટના આદેશ બાદ તપાસ શરૂ કરવામાં આવશે અને તેનો રિપોર્ટ કોર્ટ સમક્ષ રજૂ થશે. તપાસના પરિણામ આધારે જવાબદાર અધિકારીઓ સામે વિભાગીય કાર્યવાહી, શિસ્તભંગની કાર્યવાહી અથવા કાનૂની પગલાં લેવામાં આવી શકે છે.આ કેસનો નિર્ણય પોલીસ તંત્ર માટે એક મહત્વપૂર્ણ સંદેશ આપશે કે કાયદાની પ્રક્રિયામાં બેદરકારી અને માનવ અધિકારોનો ભંગ સહન કરવામાં આવશે નહીં.

નિષ્કર્ષ

ચોટીલા દારૂ દરોડામાં સામે આવેલી આ ઘટના માત્ર એક કેસ પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ તે સમગ્ર કાયદા અમલ તંત્ર માટે ચેતવણીરૂપ છે. સગીર બાળકને પુખ્ત દર્શાવી જેલમાં મોકલવાની ગંભીર બેદરકારીને કોર્ટ દ્વારા ગંભીરતાથી લેવામાં આવી છે અને તપાસનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે. હવે તપાસના પરિણામો પરથી જ નક્કી થશે કે જવાબદારી કોણે અને કેટલી લીધી, પરંતુ આ ઘટના પોલીસ તંત્રમાં સંવેદનશીલતા અને કાયદાની સમજ વધારવાની તાતી જરૂરિયાત દર્શાવે છે.