જામનગર જિલ્લાના જામજોધપુર વિસ્તારમાં ગેરકાયદેસર નાણાં ધીરધાર અને રાક્ષસી વ્યાજખોરીનો ચોંકાવનારો મામલો સામે આવ્યો છે. અહીં રહેતા એક યુવાન ખેડૂત બે વ્યાજખોરોની ચૂંગાલમાં ફસાઈ જતા ભારે આર્થિક નુકસાન ભોગવવું પડ્યું હોવાનું સામે આવ્યું છે. પોતાની જરૂરિયાત માટે માત્ર ત્રણ લાખ રૂપિયા ઉધાર લીધા બાદ ખેડૂતે મુદ્દલ અને વ્યાજ મળીને અત્યાર સુધીમાં લગભગ ચૌદ લાખ રૂપિયા ચૂકવી દીધા હોવા છતાં પણ આરોપીઓ દ્વારા હજુ નવ લાખ રૂપિયાની વધુ માંગણી કરવામાં આવી રહી હતી. સતત ધાકધમકી અને ઉઘરાણીથી કંટાળી ગયેલા ખેડૂત યુવાને આખરે જામજોધપુર પોલીસ મથકમાં ફરિયાદ નોંધાવી છે.
આ સમગ્ર ઘટનાએ વિસ્તારમાં વ્યાજખોરીના ગેરકાયદેસર ધંધા અંગે ફરી એકવાર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. પોલીસ દ્વારા બંને આરોપીઓ સામે ફરિયાદ નોંધીને વધુ તપાસ હાથ ધરવામાં આવી છે.
જરૂરિયાતના સમયે લીધા હતા ત્રણ લાખ રૂપિયા
મળતી માહિતી અનુસાર જામજોધપુર શહેરમાં વાઘપતિ વિસ્તાર પાછળ રહેતા અને ખેતી કામ કરતા એક યુવાન ખેડૂત નિકુંજ જયંતીભાઈ પટેલને વર્ષ ૨૦૨૧ દરમિયાન આર્થિક મુશ્કેલી ઉભી થઈ હતી. ખેતી સાથે જોડાયેલા કેટલાક ખર્ચા તથા અન્ય જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે તેમને તાત્કાલિક નાણાંની જરૂર પડી હતી.
બેંક અથવા અન્ય સંસ્થાઓ પાસેથી સમયસર લોન મળી શકી નહોતી. પરિણામે તેમણે સ્થાનિક સ્તરે પૈસા આપતા કેટલાક લોકોનો સંપર્ક કર્યો હતો. એ દરમિયાન તેમની ઓળખ જામજોધપુર નજીકના હોથીજી ખડબા ગામમાં રહેતા એક વ્યક્તિ સાથે થઈ હતી.
આ વ્યક્તિએ તેમને નાણાં આપવાની તૈયારી દર્શાવી હતી, પરંતુ તેના માટે ભારે વ્યાજની શરત મૂકી હતી.
માસિક ૩૦ ટકા વ્યાજની શરત
ખેડૂત યુવાનને પૈસાની તાત્કાલિક જરૂર હોવાથી તેણે આ શરત સ્વીકારી લીધી હતી. આરોપી દ્વારા ત્રણ લાખ રૂપિયા ઉધાર આપવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ તેના બદલામાં દર મહિને લગભગ ૩૦ ટકા જેટલું વ્યાજ લેવામાં આવતું હતું.
આ વ્યાજદર અત્યંત ઊંચો ગણાય છે અને સામાન્ય રીતે ગેરકાયદેસર ગણવામાં આવે છે. છતાં પણ મુશ્કેલીમાં મુકાયેલા ખેડૂત માટે તે સમયે અન્ય કોઈ વિકલ્પ ન હોવાથી તેમણે આ શરત સ્વીકારી હતી.
આ રીતે ત્રણ લાખ રૂપિયાની શરૂઆતથી જ ખેડૂત પર વ્યાજનો બોજ વધતો ગયો હતો.
વ્યાજના નામે વધતી જતી રકમ
પ્રારંભિક તબક્કામાં ખેડૂતે સમયસર વ્યાજ ચૂકવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. પરંતુ માસિક ૩૦ ટકા વ્યાજના દરને કારણે થોડા જ સમયમાં વ્યાજની રકમ ખૂબ વધી ગઈ હતી.
એક સમયે એવી સ્થિતિ આવી ગઈ કે ખેડૂત દ્વારા ચૂકવાતી મોટાભાગની રકમ માત્ર વ્યાજ તરીકે જ જતી રહી હતી. છતાં મુદ્દલ રકમ પૂરી થતી નહોતી.
સમય જતાં આ રકમ વધી ને લાખોમાં પહોંચી ગઈ હતી.
કુલ ૧૪ લાખ રૂપિયા ચૂકવી દીધા
ફરિયાદમાં જણાવ્યા મુજબ ખેડૂત યુવાને વર્ષો દરમિયાન આરોપીઓને કુલ મળી લગભગ ૧૪ લાખ રૂપિયા જેટલી રકમ ચૂકવી દીધી હતી. આ રકમમાં મુદ્દલ અને વ્યાજ બંનેનો સમાવેશ થાય છે.
ત્રણ લાખ રૂપિયાની લોન સામે ચૌદ લાખ રૂપિયા ચૂકવવા પડ્યા હોવા છતાં આરોપીઓ દ્વારા ખેડૂતને હજુ દેવું બાકી હોવાનું કહીને વધુ રકમ માંગવામાં આવી રહી હતી.
આ વાતથી ખેડૂત વધુ મુશ્કેલીમાં મુકાઈ ગયો હતો.
વધુ ૯ લાખની માંગણી
ખેડૂત દ્વારા મોટી રકમ ચૂકવ્યા બાદ પણ આરોપીઓએ કહ્યું હતું કે હજુ નવ લાખ રૂપિયા બાકી છે અને તે ચૂકવવા પડશે.
આ માંગણી સાંભળીને ખેડૂત ચોંકી ગયો હતો. કારણ કે તે પહેલાથી જ પોતાની ક્ષમતા કરતાં ઘણી વધુ રકમ ચૂકવી ચૂક્યો હતો.
આ ઉપરાંત આરોપીઓ દ્વારા વારંવાર ધાકધમકી આપીને પૈસા વસૂલ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો હતો.
સતત ધાકધમકી
ફરિયાદ મુજબ આરોપીઓ ખેડૂતને વારંવાર ફોન કરીને તથા રૂબરૂ મળીને વધુ રકમ ચૂકવવા માટે દબાણ કરતા હતા.
જો પૈસા નહીં આપવામાં આવે તો ગંભીર પરિણામ ભોગવવા પડશે તેવી ધમકીઓ પણ આપવામાં આવી હતી.
આથી ખેડૂત અને તેના પરિવારજનોમાં ભયનો માહોલ સર્જાઈ ગયો હતો.
આખરે પોલીસનો સહારો
સતત વધતી જતી ઉઘરાણી અને ધમકીઓથી કંટાળીને ખેડૂત યુવાને આખરે પોલીસનો સહારો લીધો હતો.
તેમણે સમગ્ર ઘટનાની વિગત સાથે જામજોધપુર પોલીસ મથકમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી.
પોલીસે ફરિયાદના આધારે બંને આરોપીઓ સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી શરૂ કરી છે.
બે આરોપીઓ સામે ફરિયાદ
ખેડૂત દ્વારા નોંધાવાયેલી ફરિયાદમાં જામજોધપુર નજીકના હોથીજી ખડબા ગામમાં રહેતા પ્રતિપાલસિંહ નાથુભા જાડેજા તેમજ ભાણવડ તાલુકાના વેરાડ ગામના કૃપાલસિંહ હરિસિંહ જાડેજા નામના બે લોકો સામે આરોપ મૂકવામાં આવ્યા છે.
ફરિયાદમાં જણાવાયું છે કે બંને આરોપીઓએ મળીને ગેરકાયદેસર રીતે નાણાં ધીરધાર કરીને ભારે વ્યાજ વસૂલ કર્યું હતું.
પોલીસ દ્વારા તપાસ શરૂ
ફરિયાદ નોંધાયા બાદ જામજોધપુર પોલીસ દ્વારા આ મામલે વધુ તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે.
આ કેસની તપાસ પોલીસ હેડ કોન્સ્ટેબલ આર.કે. કંડોરિયા દ્વારા હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.
પોલીસ દ્વારા ફરિયાદમાં જણાવાયેલા તમામ મુદ્દાઓની તપાસ કરીને આગળની કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
વિસ્તારમાં વ્યાજખોરીનો મુદ્દો
આ ઘટના બહાર આવતા જામજોધપુર અને આસપાસના વિસ્તારોમાં વ્યાજખોરીના ગેરકાયદેસર ધંધા અંગે ફરી ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
ઘણા લોકોનું કહેવું છે કે વિસ્તારમાં કેટલાક લોકો ગેરકાયદેસર રીતે ઊંચા વ્યાજે નાણાં આપવાનો ધંધો કરતા હોય છે.
આ કારણે ઘણીવાર સામાન્ય લોકો અને ખેડૂતો મુશ્કેલીમાં મુકાઈ જાય છે.
ખેડૂતો સૌથી વધુ ભોગ બને છે
ખાસ કરીને ખેતી સાથે જોડાયેલા લોકો ઘણી વખત આ પ્રકારની વ્યાજખોરીના ભોગ બનતા હોય છે.
ખેતીમાં ક્યારેક નુકસાન, તો ક્યારેક તાત્કાલિક ખર્ચા માટે ખેડૂતોને પૈસાની જરૂર પડે છે.
તે સમયે તેઓ બેંક અથવા સહકારી સંસ્થાઓની બદલે સ્થાનિક સ્તરે નાણાં આપતા લોકોનો સંપર્ક કરે છે.
વ્યાજખોરી સામે કડક કાર્યવાહી જરૂરી
આ ઘટનાએ ફરી એકવાર પ્રશ્ન ઉભો કર્યો છે કે ગેરકાયદેસર વ્યાજખોરી સામે વધુ કડક કાર્યવાહી કરવાની જરૂર છે.
જો સમયસર કાર્યવાહી નહીં કરવામાં આવે તો આવી ઘટનાઓ વધતી જતી રહેવાની શક્યતા રહે છે.
જાગૃતિની જરૂર
વિસ્તારમાં લોકોને પણ આવા ગેરકાયદેસર ધંધાઓ અંગે જાગૃત થવાની જરૂર છે.
સરકારી બેંકો અને સહકારી સંસ્થાઓ દ્વારા આપવામાં આવતી કાયદેસર લોન વિશે માહિતી મેળવીને તેનો લાભ લેવો જોઈએ.
પોલીસ તપાસ પર સૌની નજર
હાલમાં આ સમગ્ર મામલે પોલીસ તપાસ શરૂ થઈ ગઈ છે. હવે સૌની નજર તપાસના પરિણામ પર ટકી છે.
જો આરોપો સાચા સાબિત થશે તો બંને આરોપીઓ સામે કડક કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવી શકે છે.
જામજોધપુરમાં સામે આવેલો આ વ્યાજખોરીનો કેસ સમાજ માટે ચેતવણી સમાન છે. માત્ર ત્રણ લાખ રૂપિયાની લોન સામે ચૌદ લાખ રૂપિયા ચૂકવ્યા છતાં વધુ નવ લાખની માંગણી થવી એ ગેરકાયદેસર વ્યાજખોરીના ગંભીર સ્વરૂપને દર્શાવે છે. હવે પોલીસ તપાસથી આ મામલાની સંપૂર્ણ હકીકત બહાર આવશે તેવી અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
