થાળીમાં સ્વાદ, શરીરમાં ઝેર?

ઊંઝામાં કમળાનો કહેર વધતાં પાણીપુરી પર તંત્રનો કડક પ્રહાર

ગુજરાતમાં ખાસ કરીને ઉત્તર ગુજરાતના શહેરોમાં સ્ટ્રીટ ફૂડ એટલે કે રસ્તા પર મળતું ખાવાપીવાનું આકર્ષણ અપરંપાર છે. તેમાંય પાણીપુરી – ગોલગપ્પા – પાનિપુરી, દરેક ઉંમરના લોકોને પ્રિય. બાળકો, યુવાનો, મહિલાઓથી લઈને વયસ્કો સુધી સૌ કોઈ આ સ્વાદિષ્ટ વાનગી તરફ આકર્ષાય છે. પરંતુ જ્યારે આ સ્વાદ આરોગ્ય માટે જીવલેણ સાબિત થવા લાગે, ત્યારે તંત્રને કડક પગલાં લેવા મજબૂર થવું પડે છે.

છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી મહેસાણા જિલ્લાના ઊંઝા શહેરમાં કમળા (હેપેટાઈટિસ)ના કેસોમાં ચિંતાજનક વધારો નોંધાતા આખું તંત્ર એલર્ટ મોડમાં આવ્યું છે. આરોગ્ય વિભાગની તપાસમાં ચોંકાવનારી વિગતો સામે આવતાં નગરપાલિકાએ શહેરમાં પાણીપુરીના વેચાણ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવાનો કડક અને અભૂતપૂર્વ નિર્ણય લીધો છે.

કમળાના કેસોમાં અચાનક વધારો – આરોગ્ય તંત્ર હરકતમાં

ઊંઝા શહેરમાં છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાથી સરકારી અને ખાનગી દવાખાનાઓમાં કમળાના લક્ષણો સાથે દર્દીઓ પહોંચતા હતા. શરૂઆતમાં આ કેસોને સામાન્ય ઋતુજન્ય અસર માનવામાં આવી, પરંતુ દર્દીઓની સંખ્યા સતત વધતી જતા આરોગ્ય તંત્રને શંકા જાગી.

➡️ આંખોમાં પીળાશ
➡️ પેશાબનો રંગ ગાઢ થવો
➡️ ભૂખ ન લાગવી
➡️ ઉલટી અને થાક
➡️ પેટમાં દુખાવો

આવા લક્ષણો ધરાવતા દર્દીઓની સંખ્યા વધતા, નગરપાલિકાના આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા વિસ્તૃત તપાસ શરૂ કરવામાં આવી.

તપાસમાં ખુલાસો: દર્દીઓ અને પાણીપુરી વચ્ચે સીધો સંબંધ

પાલિકાની આરોગ્ય ટીમે જ્યારે દર્દીઓની હિસ્ટ્રી તપાસી, ત્યારે એક ચોંકાવનારો તથ્ય સામે આવ્યું.
👉 કમળાના ઓછામાં ઓછા ત્રણ દર્દીઓએ બીમારી પહેલાં પાણીપુરી ખાધી હોવાનું સ્વીકાર્યું હતું.

આ પછી આરોગ્ય વિભાગે તાત્કાલિક નક્કી કર્યું કે –
સ્ટ્રીટ ફૂડ, ખાસ કરીને પાણીપુરી, આ રોગના ફેલાવાનું મુખ્ય કારણ હોઈ શકે છે.

આ માહિતી મળતાં જ ઊંઝા નગરપાલિકા દ્વારા કોઈ વિલંબ કર્યા વિના કડક કાર્યવાહી કરવાનો નિર્ણય લેવાયો.

પાણીપુરીના ઉત્પાદન મથકો પર આકસ્મિક દરોડા

નગરપાલિકાના આરોગ્ય વિભાગ, સફાઈ શાખા અને ફૂડ ઇન્સ્પેક્ટરની ટીમે શહેરના વિવિધ વિસ્તારોમાં આવેલા પાણીપુરી બનાવવાના એકમો અને સ્ટોરેજ સ્થળો પર આકસ્મિક દરોડા પાડ્યા.

આ દરોડાઓ દરમિયાન જે દ્રશ્યો સામે આવ્યા, તે માત્ર ચોંકાવનારા નહીં પરંતુ માનવ સ્વાસ્થ્ય માટે ભયજનક હતા.

દરોડામાં સામે આવેલી ભયાનક હકીકતો

પાલિકાની ટીમે જ્યારે પાણીપુરી બનાવવાના સ્થળોની તપાસ કરી, ત્યારે ત્યાં અત્યંત બિનઆરોગ્યપ્રદ અને ગંદકીભર્યા પરિસ્થિતિઓ જોવા મળી:

🔴 ખુલ્લામાં રાખેલા બટાકા અને ચણા
🔴 ગંદા અને દુર્ગંધયુક્ત પાણીનો ઉપયોગ
🔴 લાંબા સમયથી બદલાયું ન હોય તેવું પાણી
🔴 અખાદ્ય અને વાસ મારતું તેલ
🔴 માખીઓ અને જીવાતોથી ભરેલા પુરીના થાંભલા
🔴 સ્વચ્છતાનો સંપૂર્ણ અભાવ

આ તમામ બાબતો જોઈને તંત્રના અધિકારીઓ પણ અચંબામાં મુકાઈ ગયા.

અખાદ્ય સામગ્રીનો જથ્થો સ્થળ પર જ નાશ

દરોડા દરમિયાન પાલિકાને મોટી માત્રામાં અખાદ્ય અને ઝેરી સામગ્રી મળી આવી. જેમાં મુખ્યત્વે:

• બટાકા

• ચણા

• ગંદું પાણી

• અખાદ્ય તેલ

• બિનસ્વચ્છ પુરીઓ

આ તમામ સામગ્રીને લોકોના આરોગ્યને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડી શકે તેવી હોવાથી, સ્થળ પર જ નાશ કરવામાં આવી. આ કાર્યવાહી કડક દેખરેખ હેઠળ કરવામાં આવી હતી, જેથી કોઈપણ રીતે આ સામગ્રી ફરી બજારમાં ન આવે.

શહેરમાં પાણીપુરીના વેચાણ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ

આ તમામ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને ઊંઝા નગરપાલિકાએ તાત્કાલિક અને કડક નિર્ણય લીધો છે.

📢 આજથી ઊંઝા શહેરની તમામ લારીઓ, દુકાનો અને સ્ટોલ પર પાણીપુરીના વેચાણ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો છે.

પાલિકાના આદેશ મુજબ:

• કોઈપણ સ્થળે પાણીપુરી વેચાણ પકડાશે તો કાયદેસર કાર્યવાહી થશે

• દંડ સાથે લાયસન્સ રદ કરવાની કાર્યવાહી પણ શક્ય

• સ્થિતિ સામાન્ય ન થાય ત્યાં સુધી પ્રતિબંધ ચાલુ રહેશે

નગરપાલિકાનો સ્પષ્ટ સંદેશ

નગરપાલિકાના અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું કે –

“લોકોના સ્વાસ્થ્ય સાથે કોઈપણ પ્રકારનો સમાધાન કરવામાં આવશે નહીં. સ્વાદના નામે ઝેર પીરસનારાઓ સામે કડક કાર્યવાહી ચાલુ રહેશે.”

આ ઉપરાંત અન્ય સ્ટ્રીટ ફૂડ વેચાણ પર પણ આગામી દિવસોમાં તપાસ વધુ કડક બનાવવાની સૂચના આપવામાં આવી છે.

સ્ટ્રીટ ફૂડ અને કમળા – કેવી રીતે ફેલાય છે રોગ?

તબીબી નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર,
કમળા (હેપેટાઈટિસ A અને E) મુખ્યત્વે દૂષિત પાણી અને અસ્વચ્છ ખોરાકથી ફેલાય છે.

👉 ગંદું પાણી
👉 ખુલ્લામાં રાખેલો ખોરાક
👉 સ્વચ્છતા વગર તૈયાર થતું ભોજન
👉 હાથ ન ધોવા
👉 વાસણોની ગંદકી

આ તમામ કારણો સ્ટ્રીટ ફૂડમાં સામાન્ય હોય છે, જેના કારણે પાણીપુરી જેવી વાનગીઓ ખાસ જોખમરૂપ બને છે.

નાગરિકોને અપીલ: સ્વાદ કરતાં સ્વાસ્થ્ય પસંદ કરો

નગરપાલિકાએ નાગરિકોને અપીલ કરી છે કે –

• ખુલ્લામાં મળતું ખાવાપીવાનું ટાળો

• સ્વચ્છતા ધરાવતા સ્થળે જ ભોજન કરો

• બીમારીના લક્ષણો જણાય તો તાત્કાલિક સારવાર લો

• બાળકોને બહારના ખોરાકથી દૂર રાખો

ખાસ કરીને કમળા જેવા રોગમાં સમયસર સારવાર ન મળે તો લિવરને ગંભીર નુકસાન થઈ શકે છે.

સ્થાનિક લોકોમાં મિશ્ર પ્રતિસાદ

પાણીપુરી પર પ્રતિબંધના નિર્ણયને લઈને શહેરમાં મિશ્ર પ્રતિસાદ જોવા મળ્યો.

👥 કેટલાક નાગરિકોએ પાલિકાના નિર્ણયને આવકાર્યો અને કહ્યું:

“આવો નિર્ણય સમયસર લેવાયો, નહિતર સ્થિતિ બગડી શકતી.”

👥 તો કેટલાક વેપારીઓએ કહ્યું:

“બધાને દંડવાની જગ્યાએ નિયમિત તપાસ અને માર્ગદર્શન આપવું જોઈએ.”

પરંતુ મોટાભાગના લોકોનું માનવું છે કે જ્યારે જીવનો પ્રશ્ન હોય ત્યારે કડક પગલાં જરૂરી છે.

આગામી દિવસોમાં વધુ કડક કાર્યવાહી શક્ય

પાલિકાના સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ,
આ કાર્યવાહી માત્ર પાણીપુરી પૂરતી સીમિત નહીં રહે, પરંતુ
➡️ અન્ય સ્ટ્રીટ ફૂડ
➡️ જ્યુસ સેન્ટરો
➡️ લારી-ગલ્લાઓ

પર પણ આગામી દિવસોમાં કડક ચેકિંગ હાથ ધરવામાં આવશે.

નિષ્કર્ષ: એક નિર્ણય – અનેક જીવ બચાવવાની આશા

ઊંઝા નગરપાલિકાનો આ નિર્ણય માત્ર એક પ્રતિબંધ નથી, પરંતુ જાહેર સ્વાસ્થ્ય માટે લેવાયેલો મહત્વનો પગલું છે. સ્વાદની લાલચમાં જો સ્વાસ્થ્ય સાથે ચેડા થાય, તો આખા પરિવાર પર તેનો પ્રભાવ પડે છે.

આ કાર્યવાહીથી એક સ્પષ્ટ સંદેશ જાય છે –
👉 “સ્વચ્છતા નહીં તો વેપાર નહીં.”
👉 “જન સ્વાસ્થ્ય સર્વોપરી.”

આશા રાખીએ કે નાગરિકોની સમજણ અને તંત્રની કડકાઈથી ઊંઝામાં કમળાનો કહેર વહેલી તકે અટકશે અને શહેર ફરી સ્વસ્થ બનશે.

રિપોર્ટર ભાવિન ભાવસાર મહેસાણા