દેવભૂમિ દ્વારકાનો મગફળી વિવાદ: ટેકાના ભાવે ખરીદીના નામે ગેરકાયદેસર રમત?

GST વિના મંડળી, મોરબી વેરહાઉસમાં ખુલાસો અને ખેડૂતોનો ઉકળતો રોષ

✍️ દેવભૂમિ દ્વારકા | ભાણવડ | વિશેષ રિપોર્ટ

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં એક તરફ સરકાર દ્વારા ખેડૂતોને ટેકાના ભાવે પાક ખરીદી કરીને ન્યાય આપવાનો દાવો કરવામાં આવે છે, ત્યારે બીજી તરફ ભાણવડ તાલુકામાં મગફળીની ટેકાના ભાવે ખરીદીમાં ભારે ગેરરીતિના ગંભીર આક્ષેપો સામે આવી રહ્યા છે. સણખલા સેવા સહકારી મંડળી – ત્રણ પાટિયા દ્વારા ટેકાના ભાવે મગફળી ખરીદી કરવામાં આવી હોવાનું બહાર આવ્યું છે, પરંતુ આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં GST નંબર ન હોવો, નિયમોની અવગણના, અને અધિકારીઓની શંકાસ્પદ મૌન ભૂમિકા અનેક સવાલો ઉભા કરી રહી છે.

આ મુદ્દે ભાણવડના ખેડૂતોમાં ભારે રોષ ફાટી નીકળ્યો છે. ખેડૂતો દ્વારા બનાવાયેલા વિડિઓ સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થતાં સમગ્ર જિલ્લામાં ખળભળાટ મચી ગયો છે.

🌾 ટેકાના ભાવે ખરીદી: ખેડૂતો માટે આશીર્વાદ કે લૂંટનું સાધન?

સરકાર દર વર્ષે ખેડૂતોને તેમના પાકનો યોગ્ય ભાવ મળે તે માટે MSP (Minimum Support Price) એટલે કે ટેકાના ભાવ જાહેર કરે છે. મગફળી જેવા મુખ્ય પાક માટે સરકાર દ્વારા સહકારી મંડળીઓ અને સરકારી એજન્સીઓને ખરીદીની જવાબદારી સોંપવામાં આવે છે.

પરંતુ ભાણવડ તાલુકામાં થયેલી ખરીદી બાબતે ખેડૂતોનો આક્ષેપ છે કે—

• ખરીદી કરનાર સહકારી મંડળી પાસે GST નંબર નથી

• છતાં પણ ટેકાના ભાવે ખરીદી કરવામાં આવી

• મગફળી મોરબી વેરહાઉસ ખાતે મોકલવામાં આવી

• ત્યાં પહોંચ્યા બાદ GST નંબર ન હોવાનું ખુલાસો થયો

આ સમગ્ર ઘટનાએ સરકારની ખરીદી વ્યવસ્થાની પારદર્શિતા પર ગંભીર પ્રશ્નચિહ્ન મૂક્યું છે.

🏢 સણખલા સેવા સહકારી મંડળી – ત્રણ પાટિયા પર સવાલોની વરસાત

સ્થાનિક ખેડૂતોના જણાવ્યા અનુસાર, સણખલા સેવા સહકારી મંડળી ત્રણ પાટિયા દ્વારા ભાણવડ વિસ્તારમાં ખેડૂતો પાસેથી મગફળી ખરીદવામાં આવી હતી. ખેડૂતોને એવું સમજાવવામાં આવ્યું કે—

“આ ખરીદી સરકારની ટેકાની યોજના હેઠળ થઈ રહી છે, ચિંતા કરવાની જરૂર નથી.”

પરંતુ જ્યારે આ મગફળી મોરબીના વેરહાઉસ ખાતે પહોંચી, ત્યારે ત્યાંના અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ જણાવ્યું કે—

“ખરીદી કરનાર મંડળી પાસે માન્ય GST નંબર હાજર નથી.”

આ ખુલાસા બાદ સમગ્ર ખરીદી પ્રક્રિયા પર પ્રશ્નો ઉભા થયા.

🚨 GST વિના ખરીદી: કાયદાનો ખુલ્લેઆમ ભંગ?

ભારતમાં કોઈપણ મોટા પ્રમાણમાં વેપાર, ખરીદી કે માલસામાનની હેરફેર માટે GST નંબર ફરજિયાત છે. ખાસ કરીને—

• સરકારી ટેકાની ખરીદી

• વેરહાઉસ સુધી માલ મોકલવો

• સરકારી ભંડારમાં જમા કરાવવો

આ તમામ પ્રક્રિયામાં GST અનિવાર્ય છે.

તો પછી પ્રશ્ન એ છે કે—

❓ GST નંબર વિના મંડળી ખરીદી કેવી રીતે કરી શકી?
❓ કયા અધિકારીઓએ આ ખરીદીને મંજૂરી આપી?
❓ કયા આધાર પર મોરબી વેરહાઉસ સુધી માલ પહોંચ્યો?

📹 ખેડૂતોનો વિડિઓ વાયરલ: સોશિયલ મીડિયામાં તોફાન

ભાણવડના ખેડૂતો દ્વારા બનાવાયેલો વિડિઓ હાલ સોશિયલ મીડિયામાં ભારે વાયરલ થયો છે. વિડિઓમાં ખેડૂતો સ્પષ્ટપણે કહે છે કે—

• ટેકાના ભાવે ખરીદીમાં ગેરરીતિ થઈ છે

• ખેડૂતો સાથે છેતરપિંડી થઈ છે

• નિયમોનું પાલન કરવામાં આવ્યું નથી

• જવાબદાર અધિકારીઓ આંખ મૂકી બેઠા છે

વિડિઓ વાયરલ થતાં જ જિલ્લાના અન્ય વિસ્તારોના ખેડૂતો પણ ચિંતામાં મુકાયા છે કે—

“જો આજે ભાણવડમાં આવું થઈ શકે છે, તો કાલે અમારી સાથે શું થશે?”

👨‍🌾 ખેડૂતોના આક્ષેપ: “અમે મહેનત કરીએ, લાભ દલાલોને?”

સ્થાનિક ખેડૂતોનું કહેવું છે કે—

• મગફળીનું ઉત્પાદન કરવા માટે

  • મોંઘા બીજ

  • ખાતર

  • પાણી

  • મજૂરી

  • ડીઝલ

  • વીજળી

આ બધામાં ભારે ખર્ચ થાય છે.

અને જ્યારે ટેકાના ભાવે પાક વેચવાની વારે આવે, ત્યારે જો—

• ગેરકાયદેસર ખરીદી

• દલાલોનો દબદબો

• નકલી મંડળીઓ

આવી જાય, તો ખેડૂત ક્યાં જાય?

ખેડૂતોએ આક્ષેપ કર્યો છે કે આ આખી વ્યવસ્થા ખેડૂતોને ફાયદો કરાવવાને બદલે મધ્યસ્થીઓ અને ભ્રષ્ટ તત્વોને ફાયદો પહોંચાડે છે.

🏛️ જવાબદાર કોણ? મંડળી, અધિકારીઓ કે સિસ્ટમ?

આ સમગ્ર ઘટનામાં સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે—

જો ગેરકાયદેસર રીતે ટેકાના ભાવે મગફળી ખરીદી ચાલી રહી હતી, તો જવાબદાર કોણ?

• શું માત્ર સહકારી મંડળી?

• કે ખરીદીની દેખરેખ રાખતા અધિકારીઓ?

• કે પછી આખી સિસ્ટમમાં જ ખામી?

ખેડૂતોનું કહેવું છે કે—

“નાની ભૂલ માટે અમારું દંડ થાય છે, પરંતુ મોટા ગેરકાયદેસર કારસ્તાન માટે કોઈ જવાબદારી નથી?”

📢 ખેડૂતોની માંગ: તાત્કાલિક કાર્યવાહી અને તપાસ

સ્થાનિક ખેડૂતો દ્વારા સ્પષ્ટ માંગ ઉઠાવવામાં આવી છે કે—

1. GST વિના ખરીદી કરનાર મંડળી સામે કડક કાર્યવાહી

2. જવાબદાર અધિકારીઓની તપાસ

3. ગેરકાયદેસર ખરીદી તાત્કાલિક બંધ

4. ખેડૂતોને થયેલા નુકસાનની ભરપાઈ

5. ભવિષ્યમાં પારદર્શી અને નિયમબદ્ધ ખરીદી વ્યવસ્થા

ખેડૂતોએ ચેતવણી પણ આપી છે કે જો યોગ્ય કાર્યવાહી નહીં થાય તો તેઓ—

આંદોલન, ધરણાં અને માર્ગ ચક્કાજામ સુધી જવા તૈયાર છે.

🔍 પ્રશાસનનું મૌન: શંકા વધુ ઘેરી

આટલા ગંભીર આક્ષેપો છતાં હજુ સુધી—

• કોઈ અધિકૃત નિવેદન નથી

• કોઈ તપાસ કમિટી જાહેર નથી

• કોઈ જવાબદાર સામે કાર્યવાહી નથી

જેને કારણે ખેડૂતોમાં રોષ વધુ ભડકી રહ્યો છે.

⚖️ અંતિમ પ્રશ્ન: ખેડૂતને ન્યાય ક્યારે મળશે?

દેવભૂમિ દ્વારકા જેવા કૃષિ આધારિત જિલ્લામાં જો—

• ટેકાની ખરીદીમાં પારદર્શિતા નહીં રહે

• કાયદાનો ભંગ ખુલ્લેઆમ થશે

• ખેડૂતોની અવાજ અવગણાશે

તો સરકારના “ખેડૂત હિત”ના દાવા માત્ર કાગળ પર જ રહી જશે.

હવે જોવાનું એ છે કે—

👉 પ્રશાસન પગલા લે છે કે નહીં?
👉 ખેડૂતોને ન્યાય મળે છે કે નહીં?
👉 અથવા આ મુદ્દો પણ અન્ય વિવાદોની જેમ ઠંડા બસ્તામાં જશે?