પશ્ચિમ એશિયાના યુદ્ધના ઝટકાથી દલાલ સ્ટ્રીટ ધ્રુજ્યું – સેન્સેક્સ ૧૦૪૮ પોઇન્ટ તૂટી પડ્યો રૂ.૬ લાખ કરોડનું માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન સ્વાહા; વૈશ્વિક તણાવથી ભારતીય બજારમાં ભયનું વાતાવરણ.

પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવ અને અમેરિકા-ઇઝરાયલ તથા ઇરાન વચ્ચે ઊભી થયેલી યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિએ વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થાને ઝટકો આપ્યો છે, જેના પ્રતિકૂલ પ્રભાવ ભારતીય શેરબજાર પર પણ સ્પષ્ટ જોવા મળ્યા. દલાલ સ્ટ્રીટ પર ભારે વેચવાલી વચ્ચે બીએસઈનો મુખ્ય સૂચકાંક સેન્સેક્સ ૧૦૪૮ પોઇન્ટ તૂટી ૮૦,૨૩૯ પર બંધ રહ્યો, જ્યારે એનએસઈનો નિફ્ટી ૩૧૨.૦૫ પોઇન્ટના ઘટાડા સાથે ૨૪,૮૫૦.૬૦ પર સમાપ્ત થયો. એક જ ટ્રેડિંગ સેશનમાં રોકાણકારોના આશરે રૂ.૬ લાખ કરોડ ડૂબી જતાં બજારમાં ભય અને અનિશ્ચિતતાનો માહોલ સર્જાયો છે.

વૈશ્વિક તણાવનો સીધો પ્રભાવ

અમેરિકા-ઇઝરાયલ અને ઇરાન વચ્ચે ઊભી થયેલી સંભવિત સૈન્ય અથડામણની શક્યતાએ વૈશ્વિક બજારોમાં અસ્થિરતા પેદા કરી છે. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં તેજી, ડોલરની મજબૂતી અને સલામત રોકાણ તરીકે સોનામાં વધતા પ્રવાહને કારણે ઇક્વિટી માર્કેટમાંથી મૂડી બહાર નીકળી રહી છે. વિદેશી સંસ્થાગત રોકાણકારો (FII) દ્વારા સતત વેચવાલી થતા ભારતીય બજારમાં દબાણ વધ્યું.

બેન્કિંગ અને આઈટી શેરોમાં ભારે દબાણ

સેન્સેક્સના મોટાભાગના શેર લાલ નિશાનમાં બંધ થયા. ખાસ કરીને બેન્કિંગ, આઈટી, મેટલ અને ઓટો સેક્ટરમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળી. ખાનગી બેન્કોના શેરોમાં ૨ થી ૪ ટકા સુધીનો ઘટાડો નોંધાયો. આઈટી કંપનીઓમાં પણ વૈશ્વિક મંદીની ભીતિને કારણે રોકાણકારોએ નફો બુક કર્યો. મિડકૅપ અને સ્મોલકૅપ શેરોમાં તો વધુ તીવ્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો.

માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશનમાં મોટો ધોવાણ

બજારમાં થયેલી આ તીવ્ર ગિરાવટને કારણે બીએસઈમાં લિસ્ટેડ કંપનીઓના કુલ માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશનમાં રૂ.૬ લાખ કરોડનો ઘટાડો થયો. રોકાણકારોના પોર્ટફોલિયોમાં મોટું નુકસાન થતાં ખાસ કરીને રિટેલ રોકાણકારોમાં ગભરાટ ફેલાયો. ઘણા રોકાણકારોએ સ્ટોપ લોસ ટ્રિગર થતા શેર વેચી નાખ્યા, જેના કારણે વેચવાલી વધુ વધી.

ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં તેજી

યુદ્ધના કારણે ક્રૂડ ઓઈલ સપ્લાય પર અસર થવાની ભીતિએ ભાવોમાં તેજી આવી છે. ભારત જેવું આયાત પર નિર્ભર દેશ માટે આ ચિંતાજનક છે. તેલના વધતા ભાવથી ચલણ ખાધ, મોંઘવારી અને વ્યાજદર પર અસર પડી શકે છે. આથી રોકાણકારોમાં ભવિષ્ય અંગે અનિશ્ચિતતા વધી છે.

રૂપિયા પણ નબળો પડ્યો

ડોલરની સામે રૂપિયામાં પણ ઘટાડો નોંધાયો. વિદેશી મૂડી બહાર જતાં અને તેલ આયાતના બિલમાં વધારો થવાની શક્યતા વચ્ચે રૂપિયો નબળો પડ્યો. આ પરિસ્થિતિમાં આયાત આધારિત કંપનીઓ પર દબાણ વધી શકે છે.

નિષ્ણાતો શું કહે છે?

બજાર નિષ્ણાતોના મતે હાલની ગિરાવટ મુખ્યત્વે વૈશ્વિક પરિબળોને કારણે છે. યુદ્ધનો તણાવ વધે તો બજારમાં વધુ અસ્થિરતા જોવા મળી શકે છે. જો ક્રૂડ ઓઈલ ૧૦૦ ડોલર પાર કરે તો ભારતીય અર્થવ્યવસ્થાને પડકારો વધશે. જોકે લાંબા ગાળાના રોકાણકારોને ગભરાવાની જરૂર નથી, કારણ કે ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા મજબૂત છે.

નિષ્ણાતોએ સલાહ આપી છે કે રોકાણકારોએ ગુણવત્તાવાળા શેરોમાં લાંબા ગાળાનું રોકાણ જાળવવું જોઈએ અને પેનિક સેલિંગથી દૂર રહેવું જોઈએ. ડિફેન્સિવ સેક્ટર જેમ કે FMCG, ફાર્મા અને યુટિલિટી શેરોમાં સ્થિરતા જોવા મળી શકે છે.

સેક્ટર મુજબ પ્રદર્શન

• બેન્કિંગ: સૌથી વધુ દબાણ

• આઈટી: વૈશ્વિક મંદીની ભીતિથી ઘટાડો

• મેટલ: કોમોડિટી પ્રાઈસની અસ્થિરતા

• ઓટો: ઇનપુટ કોસ્ટ વધવાની ભીતિ

• ફાર્મા અને FMCG: તુલનાત્મક રીતે ઓછો ઘટાડો

રિટેલ રોકાણકારોમાં ગભરાટ

છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી સતત ઊંચાઈએ પહોંચેલા બજારમાં નવા રોકાણકારો મોટી સંખ્યામાં જોડાયા હતા. આ તીવ્ર ગિરાવટથી તેઓમાં ગભરાટ ફેલાયો. ઘણા રોકાણકારોએ નુકસાન ટાળવા માટે શેર વેચી નાખ્યા, જ્યારે કેટલાકે ઘટાડાને ખરીદીની તક તરીકે જોયો.

લાંબા ગાળાની દૃષ્ટિ

આર્થિક વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા મજબૂત આધાર ધરાવે છે. સરકારના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ખર્ચ, મેન્યુફેક્ચરિંગ વૃદ્ધિ અને ડિજિટલ અર્થવ્યવસ્થાના કારણે લાંબા ગાળે બજાર માટે દૃશ્યપટ સકારાત્મક છે. હાલની ગિરાવટ વૈશ્વિક પરિસ્થિતિથી પ્રેરિત છે, જે સ્થિર થાય ત્યારે બજાર ફરી સંભળી શકે છે.

આગામી ટ્રિગર શું?

• પશ્ચિમ એશિયાની પરિસ્થિતિ

• ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ

• યુએસ ફેડની નીતિ

• વિદેશી મૂડી પ્રવાહ

• રૂપિયા-ડોલર વિનિમય દર

આ પરિબળો આગામી દિવસોમાં બજારની દિશા નક્કી કરશે.

રોકાણકારો માટે સલાહ

નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આવા સમયમાં શાંતિ રાખવી જરૂરી છે. પોર્ટફોલિયોને ડાયવર્સિફાઈ રાખવું, SIP ચાલુ રાખવી અને ગુણવત્તાવાળા શેરોમાં જ રોકાણ કરવું જોઈએ. ટૂંકા ગાળાના ટ્રેડરો માટે અસ્થિરતા વધતી હોવાથી જોખમ પણ વધુ છે.

નિષ્કર્ષ

અમેરિકા-ઇઝરાયલ અને ઇરાન વચ્ચેના તણાવને કારણે વૈશ્વિક બજારમાં સર્જાયેલી અનિશ્ચિતતાનો સીધો પ્રભાવ ભારતીય શેરબજાર પર જોવા મળ્યો છે. સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીમાં નોંધાયેલો તીવ્ર ઘટાડો રોકાણકારોને ચિંતિત કરી રહ્યો છે. જોકે લાંબા ગાળાની દૃષ્ટિએ ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા મજબૂત હોવાથી બજાર ફરી ઉછાળો લઈ શકે તેવી આશા નિષ્ણાતો વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. હાલ માટે રોકાણકારોએ સાવચેત રહેવાની અને વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ પર નજર રાખવાની જરૂર છે.