‘પ્રચારનો ગાજો કે પ્રજાની પીડા?’, ગુજરાતમાં મોંઘવારી, બેરોજગારી અને કાયદો-વ્યવસ્થા વચ્ચે ₹108 કરોડના પ્રચાર ખર્ચ પર ઉઠ્યા સવાલ

ગુજરાતમાં કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ, વધતી બેરોજગારી, મોંઘવારીનો બોજ અને સામાન્ય જનતાના જીવનખર્ચમાં થયેલા ભારે વધારા વચ્ચે રાજ્ય સરકાર દ્વારા પ્રચાર-પ્રસાર માટે કરવામાં આવેલા ₹108 કરોડના ખર્ચને લઈને રાજકીય અને સામાજિક વર્તુળોમાં ચર્ચા અને ટીકા બંને શરૂ થઈ છે. વિપક્ષ અને કેટલાક સામાજિક સંગઠનોનો આરોપ છે કે જ્યારે પ્રજા રોજગાર, સુરક્ષા અને મોંઘવારી જેવી મૂળભૂત સમસ્યાઓ સાથે સંઘર્ષ કરી રહી છે ત્યારે સરકાર વિકાસના વાસ્તવિક પ્રશ્નો ઉકેલવાના બદલે ‘ઈમેજ બિલ્ડિંગ’ પર વધુ ધ્યાન આપી રહી છે.

કાયદો-વ્યવસ્થા અંગે ઉઠતા પ્રશ્નો

રાજ્યના વિવિધ વિસ્તારોમાં હત્યા, લૂંટ, દારૂના ગેરકાયદેસર વેપાર, મહિલાઓ પર અત્યાચાર અને ઠગાઈના કેસોમાં થયેલા વધારા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. કેટલાક અહેવાલો મુજબ ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં પોલીસ તંત્ર પર સ્ટાફની અછત અને શહેરોમાં વધતી ક્રાઈમ રેટને કારણે લોકોમાં ભયનો માહોલ સર્જાયો છે.વિપક્ષનો દાવો છે કે ‘ગુજસીટોક’ અને અન્ય કડક કાયદા હોવા છતાં સંગઠિત ગુનાઓ સંપૂર્ણપણે અટક્યા નથી. જોકે સરકાર તરફથી વારંવાર કહેવામાં આવે છે કે કાયદો-વ્યવસ્થા સંપૂર્ણ નિયંત્રણમાં છે અને પોલીસ આધુનિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને ગુનાઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરી રહી છે.

બેરોજગારી: યુવાનોમાં વધતી નિરાશા

યુવાનો માટે રોજગારીનું મુદ્દો સૌથી મોટો બની રહ્યો છે. સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં વિલંબ, ભરતી પ્રક્રિયાઓ લાંબા સમય સુધી અટકી રહેવી અને ખાનગી ક્ષેત્રમાં મર્યાદિત તકોને કારણે યુવાનોમાં અસંતોષ જોવા મળે છે.ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ખેતીની આવક સ્થિર ન રહેતા અને ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રમાં નવી નોકરીઓનો અભાવ હોવાને કારણે સ્થળાંતર પણ વધી રહ્યું છે. રોજગાર માટે અન્ય રાજ્યોમાં જવું પડે તેવી પરિસ્થિતિ અનેક પરિવારો માટે ચિંતાનો વિષય બની છે.

મોંઘવારીનો સીધો બોજ

પેટ્રોલ-ડીઝલ, ગેસ સિલિન્ડર, ખાદ્યતેલ, દાળ-અનાજ, શાકભાજી અને દૂધ જેવા રોજિંદા ઉપયોગના સામાનના વધતા ભાવને કારણે મધ્યમવર્ગ અને ગરીબ વર્ગ સૌથી વધુ પ્રભાવિત થયા છે. મોંઘવારીને કારણે:

• ઘરેલુ બજેટ બગડ્યું

• બચત ઘટી

• નાના વેપારીઓની ખરીદી ક્ષમતા ઘટી

• શ્રમિક વર્ગ પર વધારાનો બોજ

આ પરિસ્થિતિમાં લોકો સરકાર પાસેથી રાહત પેકેજ, સબસિડી અથવા ભાવ નિયંત્રણની અપેક્ષા રાખી રહ્યા છે.

₹108 કરોડનો પ્રચાર ખર્ચ – શું છે મુદ્દો?

સરકાર દ્વારા વિવિધ વિભાગોની કામગીરી લોકો સુધી પહોંચાડવા માટે સોશિયલ મીડિયા, ડિજિટલ કેમ્પેઈન, ઈન્ફ્લુએન્સર માર્કેટિંગ અને જાહેરાતો માટે આશરે ₹108 કરોડ ખર્ચવાના નિર્ણય પર વિવાદ ઊભો થયો છે.

આ આયોજન મુજબ:

• દરેક મંત્રાલયના અલગ સોશિયલ મીડિયા પેજ

• મંત્રીઓના પીએ અને પીએસને પ્રચારની જવાબદારી

• ઈન્ફ્લુએન્સર દ્વારા યોજનાઓનો પ્રસાર

• ડિજિટલ કેમ્પેઈન અને વિડિઓ કન્ટેન્ટ

સરકારનું કહેવું છે કે આ ‘ડિજિટલ ગવર્નન્સ’નો ભાગ છે અને યોજનાઓનો લાભ લોકો સુધી પહોંચાડવા માટે આધુનિક માધ્યમોનો ઉપયોગ જરૂરી છે.

વિપક્ષની ટીકા

વિપક્ષી નેતાઓએ આ ખર્ચને ‘પ્રચારમુખી રાજકારણ’ ગણાવી સવાલ ઉઠાવ્યો છે કે:

• શું આ નાણાં રોજગાર સર્જન માટે વાપરી શકાય નહીં?

• શું મોંઘવારી નિયંત્રણ માટે રાહત આપી શકાય નહીં?

• શું પોલીસ ભરતી અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે ખર્ચ કરી શકાય નહીં?

તેમનો આરોપ છે કે સરકાર ‘ઇવેન્ટ મેનેજમેન્ટ’માં વ્યસ્ત છે અને પ્રજાના મૂળ પ્રશ્નો અવગણાઈ રહ્યા છે.

સરકારનો પક્ષ

સરકાર તરફથી જણાવાયું છે કે રાજ્યમાં મોટા પાયે વિકાસકાર્યો થઈ રહ્યા છે—રસ્તા, પાણી, ઉદ્યોગ, કૃષિ અને ડિજિટલ સેવાઓમાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ થઈ છે. સોશિયલ મીડિયા દ્વારા યોજનાઓની માહિતી લોકોને પહોંચે તો લાભાર્થીઓની સંખ્યા વધે છે.

સરકારી સૂત્રો અનુસાર:

• ઈ-ગવર્નન્સને વેગ

• પારદર્શકતા

• લોકો સાથે સીધી વાતચીત

• યુવાનો સુધી માહિતી પહોંચાડવા ડિજિટલ માધ્યમ જરૂરી

સરકારનો દાવો છે કે પ્રચાર નહીં પરંતુ ‘જનજાગૃતિ’ મુખ્ય ઉદ્દેશ છે.

સામાન્ય જનતાનો પ્રતિસાદ

જાહેર પ્રતિભાવ મિશ્ર જોવા મળી રહ્યો છે. કેટલાક લોકો માને છે કે સરકારની યોજનાઓ વિશે માહિતી મેળવવા માટે સોશિયલ મીડિયા ઉપયોગી છે, જ્યારે અન્ય લોકોનો મત છે કે પ્રાથમિકતા રોજગાર, આરોગ્ય, શિક્ષણ અને મોંઘવારી નિયંત્રણને આપવી જોઈએ.શહેરી વિસ્તારોમાં ડિજિટલ અભિયાન અસરકારક બની શકે છે, પરંતુ ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં હજુ પણ પરંપરાગત માધ્યમો વધુ અસરકારક માનવામાં આવે છે.

અર્થતંત્ર અને પ્રાથમિકતાઓનો પ્રશ્ન

આ મુદ્દો માત્ર રાજકીય નથી પરંતુ જાહેર નાણાંના ઉપયોગ અને પ્રાથમિકતાઓ અંગેનો છે. રાજ્યના બજેટમાં:

• કલ્યાણ યોજનાઓ

• ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર

• શિક્ષણ અને આરોગ્ય

• રોજગાર સર્જન

આ ક્ષેત્રો માટે કેટલું ફાળવણી થાય છે અને પ્રચાર માટે કેટલું—તે મુદ્દે પારદર્શક ચર્ચાની માંગ ઊઠી રહી છે.

નિષ્કર્ષ

ગુજરાતમાં મોંઘવારી, બેરોજગારી અને કાયદો-વ્યવસ્થા જેવા મુદ્દાઓ વચ્ચે સરકારના પ્રચાર ખર્ચને લઈને ઉઠેલા સવાલો રાજકીય ચર્ચાનું કેન્દ્ર બન્યા છે. એક તરફ સરકાર ડિજિટલ માધ્યમ દ્વારા યોજનાઓ લોકોને પહોંચાડવાની વાત કરે છે, જ્યારે બીજી તરફ વિપક્ષ અને કેટલાક સામાજિક વર્ગો પ્રાથમિકતાઓ બદલવાની માંગ કરી રહ્યા છે.આગામી સમયમાં સરકાર આ મુદ્દાઓ પર શું પગલાં લે છે અને પ્રજાને સીધી રાહત કેવી રીતે આપે છે તે જોવાનું રહેશે. પ્રજાને વિકાસના દાવા સાથે સાથે રોજિંદા જીવનમાં રાહત અનુભવાય તેવું પરિણામ જોવા મળવું જ સૌથી મોટો માપદંડ રહેશે.