અમદાવાદ શહેરમાં પ્રતિબંધિત પ્લાસ્ટિક સામે તંત્રએ કડક કાર્યવાહીનો દોર શરૂ કર્યો છે. શહેરમાં એક વખત ઉપયોગમાં લેવાતી પ્લાસ્ટિકની થેલીઓ અને અન્ય પ્રતિબંધિત પ્લાસ્ટિક વસ્તુઓનું ઉત્પાદન, સંગ્રહ અને વેચાણ કરતા વેપારીઓ તથા ઉત્પાદકો સામે હવે સખત પગલાં લેવામાં આવશે. તંત્રએ સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે જો કોઈ ફેક્ટરી પ્રતિબંધિત પ્લાસ્ટિક બનાવતી ઝડપાશે તો તેને ૧૫ દિવસ માટે સીલ કરવામાં આવશે અને ફરીવાર ભંગ થશે તો વધુ કડક પગલાં લેવામાં આવશે.
આ અભિયાનનો મુખ્ય હેતુ શહેરને પ્લાસ્ટિકમુક્ત બનાવવાનો, પર્યાવરણનું રક્ષણ કરવાનો અને કાયદાનો કડક અમલ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.
🏭 ફેક્ટરીઓ સામે સીધી કાર્યવાહી
મહાનગરપાલિકાના સોલિડ વેસ્ટ મેનેજમેન્ટ વિભાગ અને એસ્ટેટ વિભાગના સંયુક્ત અભિયાન હેઠળ શહેરના વિવિધ ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં ચેકિંગ શરૂ કરવામાં આવ્યું છે.
તંત્રના અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે:
-
પ્રતિબંધિત પ્લાસ્ટિક બનાવતી ફેક્ટરી ઝડપાશે તો તરત જ સીલ
-
૧૫ દિવસ સુધી ઉત્પાદન બંધ
-
મશીનરી જપ્ત કરવાની કાર્યવાહી
-
પુનરાવર્તન થાય તો લાયસન્સ રદ
આ પગલાંથી પ્લાસ્ટિકના મોટા ઉત્પાદકો પર સીધી અસર પડશે.
🛍️ ફેરિયાઓ અને નાના વેપારીઓ પર દંડ
ફક્ત ઉત્પાદકો જ નહીં પરંતુ પ્રતિબંધિત પ્લાસ્ટિકની થેલીઓ રાખનાર નાના વેપારીઓ અને ફેરિયાઓ સામે પણ કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી છે.
ચેકિંગ દરમિયાન:
-
પ્લાસ્ટિકની થેલીઓ જપ્ત
-
તાત્કાલિક દંડ વસૂલ
-
વારંવાર ભંગ કરનાર સામે કડક કાર્યવાહી
તંત્રએ જણાવ્યું છે કે નાના વેપારીઓને પહેલેથી જ પર્યાવરણમિત્ર વિકલ્પો અપનાવવા માટે સૂચના આપવામાં આવી હતી, છતાં નિયમનો ભંગ કરવામાં આવે તો દંડ અનિવાર્ય છે.
📜 કાયદાકીય જોગવાઈ
ભારતમાં સિંગલ-યૂઝ પ્લાસ્ટિક પર કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકાર દ્વારા પ્રતિબંધ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. તેના અંતર્ગત
-
૭૫ માઇક્રોનથી ઓછી જાડાઈની પ્લાસ્ટિક થેલીઓ પ્રતિબંધિત
-
થર્મોકોલની થાળીઓ, કપ, ચમચી
-
પ્લાસ્ટિક સ્ટ્રો, સ્ટિક્સ
-
પ્લાસ્ટિક બેનરો
આ તમામ વસ્તુઓ બનાવવી, વેચવી કે વાપરવી કાયદેસર ગુનો છે.
🌍 પર્યાવરણ માટે ગંભીર જોખમ
પ્રતિબંધિત પ્લાસ્ટિક શહેર માટે મોટી સમસ્યા બની રહ્યું છે.
-
ડ્રેનેજ લાઇન બ્લોક થાય છે
-
વરસાદી પાણીના નિકાલમાં અડચણ
-
પશુઓ દ્વારા પ્લાસ્ટિક ખાવાથી મોત
-
જમીન અને પાણી પ્રદૂષણ
અમદાવાદમાં મોન્સૂન દરમિયાન પાણી ભરાવાની સમસ્યામાં પ્લાસ્ટિકનો મોટો ફાળો હોવાનું તંત્રએ નોંધ્યું છે.
🧹 સ્વચ્છ અમદાવાદ અભિયાન સાથે જોડાણ
આ કાર્યવાહી સ્વચ્છતા અભિયાનનો ભાગ છે. શહેરને પ્લાસ્ટિકમુક્ત બનાવવું, કચરો ઓછો કરવો અને રિસાયક્લિંગને પ્રોત્સાહન આપવું એ મુખ્ય હેતુ છે.
મહાનગરપાલિકા દ્વારા:
-
કાગળની થેલી
-
કપડાની થેલી
-
જૂટ બેગ
ઉપયોગ કરવા લોકોને પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવી રહ્યા છે.
👮 વિશેષ ચેકિંગ ટીમો
તંત્રએ શહેરના બજારો, મોલ, રેસ્ટોરન્ટ, પાન ગલ્લા અને ફૂડ સ્ટોલ પર ચેકિંગ માટે વિશેષ ટીમો બનાવી છે.
ચેકિંગના મુખ્ય વિસ્તારો:
-
ઔદ્યોગિક વિસ્તાર
-
હોલસેલ માર્કેટ
-
શાકભાજી બજાર
-
નાસ્તા અને ફાસ્ટફૂડ સ્ટોલ
આ વિસ્તારોમાં પ્રતિબંધિત પ્લાસ્ટિકનો ઉપયોગ વધુ જોવા મળતો હોવાથી ખાસ નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
📊 આંકડાકીય માહિતી
તાજેતરના અભિયાનમાં:
-
હજારો કિલો પ્રતિબંધિત પ્લાસ્ટિક જપ્ત
-
અનેક વેપારીઓ પર દંડ
-
કેટલાક ગોડાઉન સીલ
આ કાર્યવાહી આગળ પણ સતત ચાલુ રહેશે.
🗣️ તંત્રની ચેતવણી
મહાનગરપાલિકાના અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે:
“આ માત્ર એક દિવસનું અભિયાન નથી. સતત ચેકિંગ થશે. નિયમોનો ભંગ કરનાર સામે કડક કાર્યવાહી થશે.”
વેપારીઓને અપીલ કરવામાં આવી છે કે તેઓ તરત જ પ્લાસ્ટિકનો ઉપયોગ બંધ કરી પર્યાવરણમિત્ર વિકલ્પ અપનાવે.
🤝 જનસહભાગિતાનું મહત્વ
તંત્રએ નાગરિકોને પણ સહકાર આપવા અપીલ કરી છે:
-
પ્લાસ્ટિક બેગ ન વાપરવી
-
પોતાની થેલી સાથે રાખવી
-
પ્લાસ્ટિકનો ઉપયોગ કરતા વેપારીઓની માહિતી આપવી
પર્યાવરણ બચાવવા માટે જનસહભાગિતા જરૂરી હોવાનું તંત્રએ જણાવ્યું છે.
♻️ વિકલ્પો તરફ આગળ વધવું
પ્લાસ્ટિકના બદલે નીચેના વિકલ્પો ઉપયોગી છે:
-
કપડાની થેલી
-
કાગળની થેલી
-
બાયોડિગ્રેડેબલ પેકેજિંગ
-
સ્ટીલ અથવા ગ્લાસના વાસણ
આ વિકલ્પો પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડતા નથી.
🧾 વેપારીઓની પ્રતિક્રિયા
કેટલાક વેપારીઓએ જણાવ્યું કે
-
કાગળની થેલી મોંઘી પડે છે
-
ગ્રાહકો પ્લાસ્ટિકની માંગ કરે છે
પરંતુ તંત્રએ સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે કાયદાનો અમલ દરેક માટે ફરજિયાત છે.
🏁 નિષ્કર્ષ
અમદાવાદમાં પ્રતિબંધિત પ્લાસ્ટિક સામે તંત્રે કડક અભિયાન શરૂ કરીને સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે હવે કોઈ છૂટછાટ નહીં મળે. ફેક્ટરીઓ સીલ કરવી, વેપારીઓ પર દંડ, પ્લાસ્ટિક જપ્ત કરવું જેવી કાર્યવાહીથી શહેરને પ્લાસ્ટિકમુક્ત બનાવવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે.
પર્યાવરણ બચાવવું એ માત્ર તંત્રની નહીં પરંતુ દરેક નાગરિકની જવાબદારી છે. જો આપણે આજે જ પ્લાસ્ટિકનો ઉપયોગ ઘટાડીએ તો આવતી પેઢીને સ્વચ્છ અને સુરક્ષિત પર્યાવરણ આપી શકીશું.








