કતારથી કુવૈત સુધી સૈન્ય બેઝ નિશાન પર, યૂએઈએ એરસ્પેસ બંધ કર્યું, યુક્રેનની ઇરાનમાં સરકાર બદલવાની માંગે રાજકીય સમીકરણોમાં ગરમી
મધ્યપૂર્વમાં તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. અમેરિકા અને ઈઝરાયલ દ્વારા કરવામાં આવેલા સંયુક્ત સૈન્ય હુમલા બાદ ઈરાને જોરદાર પલટવાર કરતાં કતાર, બહેરીન, કુવૈત અને યૂએઈ સહિત કુલ સાત દેશોમાં આવેલા અમેરિકી સૈન્ય ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવી મિસાઈલ હુમલા કર્યા હોવાનું આંતરરાષ્ટ્રીય સૂત્રો દ્વારા જણાવાયું છે. આ ઘટનાએ સમગ્ર વિશ્વમાં ચિંતા ફેલાવી છે.
પલટવારમાં અનેક સૈન્ય બેઝ નિશાન પર
ઈરાન દ્વારા છોડવામાં આવેલી મિસાઈલોનો મુખ્ય લક્ષ્ય મધ્યપૂર્વમાં આવેલા અમેરિકાના સૈન્ય બેઝ હતા. કતાર, બહેરીન, કુવૈત અને યુએઈ સહિતના વિસ્તારોમાં એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે.
અમેરિકી સૈન્ય બેઝ પાસે એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ સક્રિય કરવામાં આવી અને અનેક મિસાઈલો હવામાં જ નષ્ટ કરવામાં આવી હોવાની માહિતી સામે આવી છે.
અમેરિકા અને ઈઝરાયલના હુમલાનો જવાબ
ઇરાને આ હુમલાને “રક્ષા માટેનો પ્રતિસાદ” ગણાવ્યો છે. ઈરાનના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે તેમની ભૂમિ પર થયેલા હુમલા બાદ તેઓ મૌન રહી શકતા નથી.
અમેરિકા અને ઈઝરાયલ તરફથી અગાઉ કરવામાં આવેલા હુમલામાં ઇરાનના સૈન્ય સ્થાપનોને નુકસાન પહોંચ્યું હોવાની માહિતી હતી.
યુએઈએ એરસ્પેસ બંધ કર્યું
પરિસ્થિતિની ગંભીરતા જોતા યુએઈ એ તાત્કાલિક પોતાનું એરસ્પેસ બંધ કરવાની જાહેરાત કરી છે. તમામ કોમર્શિયલ ફ્લાઈટોને ડાયવર્ટ કરવામાં આવી છે અને એરપોર્ટ પર સુરક્ષા વધારી દેવામાં આવી છે.
આ પગલાને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ ટ્રાફિક પર પણ અસર પડી છે.

યુક્રેનની ઇરાનમાં સરકાર બદલવાની માંગ
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ વચ્ચે યુક્રેન દ્વારા ઇરાનમાં સરકાર બદલવાની માંગ ઉઠાવવામાં આવી છે. યુક્રેનના નેતાઓએ જણાવ્યું કે ઇરાનની વર્તમાન નીતિઓ વૈશ્વિક શાંતિ માટે ખતરનાક છે.
આ નિવેદન બાદ રાજકીય તણાવ વધુ વધી ગયો છે.
વૈશ્વિક શક્તિઓ સક્રિય
અમેરિકા, યુરોપિયન યુનિયન અને નેટોના દેશોએ પરિસ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખી છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં તાત્કાલિક બેઠક બોલાવવામાં આવી છે.
United Nations દ્વારા તમામ પક્ષોને સંયમ રાખવાની અપીલ કરવામાં આવી છે.
તેલના ભાવમાં ઉછાળો
મધ્યપૂર્વમાં વધતા તણાવને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલના ભાવમાં ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. ગલ્ફ વિસ્તારમાંથી તેલ પુરવઠા પર અસર થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
ભારત સહિત અનેક તેલ આયાતક દેશો માટે આ પરિસ્થિતિ ચિંતાજનક બની શકે છે.
ભારતીય નાગરિકો માટે એડવાઈઝરી
મધ્યપૂર્વમાં રહેલા ભારતીય નાગરિકો માટે સુરક્ષા એડવાઈઝરી જારી કરવામાં આવી છે. વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા પરિસ્થિતિ પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
સૈન્ય અને સાયબર યુદ્ધનો ભય
વિશેષજ્ઞો માને છે કે આ સંઘર્ષ માત્ર મિસાઈલ હુમલાઓ સુધી સીમિત નહીં રહે અને સાયબર યુદ્ધ તથા ડ્રોન હુમલાઓનો ભય પણ છે.
મધ્યપૂર્વના સમુદ્રી માર્ગો પર પણ સુરક્ષા વધારી દેવામાં આવી છે.

રાજકીય વિશ્લેષણ
આ સંઘર્ષ પાછળ પ્રાદેશિક પ્રભાવ, પરમાણુ કાર્યક્રમ અને સૈન્ય ગઠબંધનોના મુદ્દા મુખ્ય કારણ ગણવામાં આવે છે.
ઇરાન અને પશ્ચિમી દેશો વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલતા તણાવ હવે ખુલ્લા સંઘર્ષમાં ફેરવાઈ શકે તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
માનવતાવાદી ચિંતા
જો સંઘર્ષ લાંબો ચાલે તો શરણાર્થી સંકટ, તેલ પુરવઠામાં ઘટાડો અને વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર અસર થઈ શકે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓએ માનવતાવાદી સહાય માટે તૈયારી શરૂ કરી છે.
નિષ્કર્ષ
મધ્યપૂર્વમાં તણાવની હાલની પરિસ્થિતિ વૈશ્વિક શાંતિ માટે ગંભીર ચેતવણી સમાન છે.
અમેરિકા-ઈઝરાયલના હુમલા બાદ ઇરાનના મિસાઈલ પલટવાર, યૂએઈ દ્વારા એરસ્પેસ બંધ અને યુક્રેનની રાજકીય માંગ – આ તમામ ઘટનાઓએ વિશ્વને નવા સંઘર્ષના કિનારે લાવી દીધું છે.
હવે દુનિયાની નજર કૂટનીતિક પ્રયાસો પર છે કે પરિસ્થિતિ શાંત થાય છે કે વધુ ઉગ્ર બને છે.







