મુંબઈમાં ઉનાળાની એન્ટ્રી સાથે જ તાપમાનમાં ઉછાળો: પાંચ ડિગ્રીનો ઝંપલો, આજે પણ યલો એલર્ટ.

મહારાષ્ટ્રની આર્થિક રાજધાની મુંબઈમાં ઉનાળાની સીઝનની શરૂઆત સાથે જ ગરમીનો પ્રકોપ વધતો જોવા મળી રહ્યો છે. માર્ચ મહિનાની શરૂઆતમાં જ તાપમાનમાં અચાનક વધારો નોંધાતા મુંબઈગરા તાપથી અકળાઈ ઉઠ્યા છે. છેલ્લા બે દિવસમાં મહત્તમ તાપમાનમાં લગભગ પાંચ ડિગ્રીનો વધારો નોંધાયો છે, જેના કારણે શહેરમાં ઉકળાટ અને ગરમીની અસર સ્પષ્ટ જોવા મળી રહી છે.

હવામાન વિભાગે મુંબઈ તેમજ મુંબઈ મેટ્રોપોલિટન રીજનના કેટલાક વિસ્તારો માટે યલો એલર્ટ જાહેર કર્યું છે. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા મુજબ આજે પણ બપોર બાદ તાપમાન ૩૭ ડિગ્રી સુધી પહોંચી શકે છે. શહેરમાં ગરમીનો આ પ્રકોપ આગળના દિવસોમાં પણ યથાવત રહેવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

મુંબઈમાં બપોરે બાર વાગ્યા પછી રસ્તાઓ પર ગરમ લૂ જેવી હવાની અસર અનુભવાઈ હતી. લોકો ગરમીથી બચવા માટે માથું, ચહેરો અને હાથને કપડાંથી ઢાંકી બહાર નીકળતા જોવા મળ્યા હતા. રસ્તાઓ પર સામાન્ય દિવસોની સરખામણીએ ઓછું જનજીવન જોવા મળ્યું હતું, કારણ કે લોકો ગરમીથી બચવા ઘરમાં રહેવાનું વધુ પસંદ કરી રહ્યા છે.

તાપમાનમાં અચાનક વધારો

મંગળવારે મુંબઈમાં મહત્તમ તાપમાન લગભગ ૩૦ ડિગ્રી સેલ્સિયસ નોંધાયું હતું, જે સામાન્ય ગણાય છે. પરંતુ બીજા જ દિવસે એટલે કે બુધવારે તાપમાન સીધું ૩૫ ડિગ્રીને પાર થઈ ગયું હતું.

આ પાંચ ડિગ્રીનો વધારો માત્ર એક દિવસમાં નોંધાતા લોકો માટે આબોહવા અસહ્ય બની ગઈ હતી. ગરમીના કારણે બપોરના સમયે રસ્તાઓ પર ગરમ હવામાં ચાલવું મુશ્કેલ બની ગયું હતું.

મુંબઈના ઘણા વિસ્તારોમાં બપોરના સમયે રસ્તા લગભગ સૂમસામ જોવા મળ્યા હતા. કામકાજ માટે બહાર નીકળેલા લોકો પણ છાયા શોધતા જોવા મળ્યા હતા.

યલો એલર્ટ શું દર્શાવે છે?

હવામાન વિભાગ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલું યલો એલર્ટ સામાન્ય રીતે ચેતવણીરૂપ હોય છે. તેનો અર્થ એ થાય છે કે પરિસ્થિતિ પર નજર રાખવાની જરૂર છે અને લોકોને સાવચેત રહેવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.

જો સતત બે દિવસ સુધી તાપમાન સામાન્ય કરતાં વધુ રહે તો ત્રીજા દિવસે તાપમાન વધવાની શક્યતા હોય ત્યારે યલો એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવે છે.

મુંબઈ, થાણે, પાલઘર અને રાયગડ જિલ્લાઓ માટે આ એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા મુજબ બપોરના સમયે તાપમાન ૩૭ ડિગ્રી સુધી પહોંચી શકે છે.

હવામાન વિભાગની આગાહી

મુંબઈ હવામાન ખાતાના ડિરેક્ટર સુષમા નાયરે જણાવ્યું હતું કે મુંબઈ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં માર્ચ મહિનામાં તાપમાન સામાન્ય કરતાં વધુ રહેવાની શક્યતા છે.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે એપ્રિલ અને મે મહિનામાં ગરમીનું મોજું આવવાની સંભાવના છે. આ સમયગાળા દરમિયાન તાપમાનમાં વધુ વધારો થઈ શકે છે.

તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે પવનની દિશામાં ફેરફાર થાય તો તાપમાનમાં થોડો ઘટાડો થઈ શકે છે, પરંતુ માર્ચ દરમિયાન તાપમાન ૩૦ ડિગ્રીથી નીચે જવાની શક્યતા ઓછી છે.

બપોરે ગરમ લૂ જેવી હવા

મુંબઈમાં સામાન્ય રીતે દરિયાકાંઠાની આબોહવાને કારણે ગરમીનો પ્રકોપ થોડો ઓછો રહે છે. પરંતુ છેલ્લા બે દિવસથી શહેરમાં ગરમ લૂ જેવી હવા અનુભવાઈ રહી છે.

બપોરના સમયે રસ્તાઓ પર ચાલતા લોકો ગરમીથી બચવા માટે હાથ અને ચહેરો ઢાંકી બહાર નીકળતા જોવા મળ્યા હતા.

ઘણા લોકો ટોપી, સ્કાર્ફ અને સનગ્લાસનો ઉપયોગ કરતા જોવા મળ્યા હતા. શહેરના કેટલાક વિસ્તારોમાં લોકો ઠંડા પીણાં અને નાળિયેર પાણી પીતા જોવા મળ્યા હતા.

રસ્તાઓ પર બદલાયેલું જનજીવન

ગરમીના કારણે મુંબઈના બજારો અને જાહેર સ્થળોએ લોકોની સંખ્યા ઘટી ગઈ હતી.

ઘણા વેપારીઓએ જણાવ્યું હતું કે બપોરના સમયે ગ્રાહકોની આવક ઓછી થઈ ગઈ છે.

મોટાભાગના લોકો સાંજના સમયે ખરીદી કરવા બહાર નીકળવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે.

શાળાઓ અને ઓફિસોમાં અસર

ગરમીના વધતા પ્રકોપને કારણે શાળાઓ અને ઓફિસોમાં પણ તેની અસર જોવા મળી રહી છે.

ઘણા શાળાઓએ વિદ્યાર્થીઓને પાણી વધુ પીવાની અને સૂર્યપ્રકાશથી બચવાની સલાહ આપી છે.

ઓફિસોમાં કામ કરતા લોકો પણ બપોરના સમયે બહાર જવાનું ટાળતા જોવા મળ્યા હતા.

AQIમાં પણ વધારો

ગરમી સાથે સાથે મુંબઈના હવા ગુણવત્તા સૂચકાંક (AQI)માં પણ વધારો નોંધાયો છે.

સોમવારે શહેરનો AQI લગભગ ૬૪ હતો, જે સામાન્ય ગણાય છે.

પરંતુ મંગળવારે તે વધીને ૧૧૧ પર પહોંચી ગયો હતો.

બુધવારે સેન્ટ્રલ પૉલ્યુશન કન્ટ્રોલ બોર્ડની સમીર એપ મુજબ શહેરનો સરેરાશ AQI ૧૩૫ને પાર કરી ગયો હતો.

આ દર્શાવે છે કે હવામાં પ્રદૂષણનું પ્રમાણ વધતું જઈ રહ્યું છે.

ગરમી અને પ્રદૂષણનો ડબલ પ્રહાર

હવામાન નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ ગરમી અને પ્રદૂષણ બંને મળીને શહેરના લોકોને વધુ મુશ્કેલીમાં મૂકી શકે છે.

ગરમીના કારણે હવામાં ધૂળ અને પ્રદૂષક કણો વધુ સમય સુધી રહે છે.

તેના કારણે શ્વાસ સંબંધિત સમસ્યાઓ વધી શકે છે.

આરોગ્ય પર અસર

ડૉક્ટરોના જણાવ્યા મુજબ અચાનક વધતી ગરમી લોકોના આરોગ્ય પર અસર કરી શકે છે.

ખાસ કરીને બાળકો, વૃદ્ધો અને હૃદય કે શ્વાસ સંબંધિત બીમારીઓ ધરાવતા લોકો માટે ગરમી જોખમી બની શકે છે.

ગરમીના કારણે ડિહાઇડ્રેશન, ચક્કર આવવું અને થાક જેવી સમસ્યાઓ વધી શકે છે.

ગરમીથી બચવા માટેની સલાહ

નિષ્ણાતો લોકો માટે કેટલીક મહત્વપૂર્ણ સલાહ આપી રહ્યા છે:

• બપોરના સમયે શક્ય હોય તેટલું બહાર ન નીકળવું

• પૂરતું પાણી પીવું

• સૂર્યપ્રકાશથી બચવા ટોપી અથવા છત્રીનો ઉપયોગ કરવો

• હળવા અને કપાસના કપડાં પહેરવા

• બાળકો અને વૃદ્ધોને ખાસ કાળજી રાખવી

એપ્રિલ અને મે માટે ચેતવણી

હવામાન વિભાગે ચેતવણી આપી છે કે એપ્રિલ અને મે મહિનામાં ગરમીનું મોજું વધુ તીવ્ર બની શકે છે.

આ સમયગાળા દરમિયાન તાપમાન ૪૦ ડિગ્રી સુધી પહોંચવાની શક્યતા પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

શહેરમાં પાણી અને વીજળીની માંગ વધશે

ગરમી વધતા શહેરમાં પાણી અને વીજળીની માંગ પણ વધવાની શક્યતા છે.

એસી, કૂલર અને પંખાના વધતા ઉપયોગને કારણે વીજળીનો વપરાશ વધે છે.

પર્યાવરણ નિષ્ણાતોની ચિંતા

પર્યાવરણ નિષ્ણાતો કહે છે કે આબોહવા પરિવર્તનના કારણે શહેરોમાં ગરમીની તીવ્રતા વધતી જઈ રહી છે.

મુંબઈ જેવા શહેરોમાં કોંક્રીટના જંગલ અને ઘટતા હરિયાળા વિસ્તારના કારણે તાપમાન વધુ ઝડપથી વધી શકે છે.

નિષ્કર્ષ

માર્ચ મહિનાની શરૂઆતમાં જ મુંબઈમાં વધતી ગરમી શહેર માટે ચેતવણીરૂપ બની છે.

એક દિવસમાં પાંચ ડિગ્રીનો વધારો નોંધાતા લોકો ગરમીથી અકળાઈ ઉઠ્યા છે. હવામાન વિભાગે યલો એલર્ટ જાહેર કરતાં લોકોને સાવચેત રહેવાની સલાહ આપી છે.

આગામી એપ્રિલ અને મે મહિનામાં ગરમી વધુ વધવાની શક્યતા હોવાથી શહેરના લોકો માટે આ ઉનાળો વધુ કઠિન બની શકે છે.

ગરમીથી બચવા માટે જરૂરી સાવચેતી રાખવી અને આરોગ્યનું ધ્યાન રાખવું હાલ અત્યંત જરૂરી બની ગયું છે.