દેશના આરોગ્યક્ષેત્રમાં જાગૃતિ, પ્રાથમિક સારવાર, ઇમર્જન્સી પ્રતિસાદ અને સર્વસામાન્ય નાગરિક સુધી ગુણવત્તાયુક્ત સારવાર પહોંચાડવાના સંકલ્પ સાથે ‘જીવન બચાવો અને સ્વસ્થ ભારતનું નિર્માણ કરો’ નામનું રાષ્ટ્રવ્યાપી અભિયાન ભવ્ય રીતે શરૂ થયું. મુંબઈના લોકભવન ખાતે યોજાયેલા આ કાર્યક્રમમાં ભારતની રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ અભિયાનનું સત્તાવાર ઉદ્ઘાટન કર્યું.
આ પ્રસંગે મહારાષ્ટ્રના મુખ્ય પ્રધાન દેવેન્દ્ર ફડણવીસ, બન્ને નાયબ મુખ્ય પ્રધાન એકનાથ શિંદે અને સુનેત્રા પવારે ખાસ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
આ અભિયાનનું આયોજન P. D. Hinduja Hospital દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું, જેનો મુખ્ય હેતુ દેશના દરેક નાગરિકને સમયસર સારવાર, પ્રાથમિક જીવનરક્ષક તાલીમ અને આરોગ્ય અંગે જાગૃત બનાવવાનો છે.
સ્વાસ્થ્ય એક સામૂહિક જવાબદારી
ઉદ્ઘાટન પ્રસંગે રાષ્ટ્રપતિએ પોતાના સંબોધનમાં જણાવ્યું કે નાગરિકોનું સ્વાસ્થ્ય માત્ર સરકારની નહીં પરંતુ સમગ્ર સમાજની સામૂહિક જવાબદારી છે.
તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું:
-
ગરીબ અને પછાત વર્ગ સુધી ગુણવત્તાયુક્ત સારવાર પહોંચવી જોઈએ
-
સમયસર ઇમર્જન્સી સારવાર જીવ બચાવી શકે છે
-
પ્રાથમિક જીવનરક્ષક તાલીમ દરેક નાગરિકને મળવી જોઈએ
તેમણે જણાવ્યું કે હૃદયરોગ, અકસ્માત, સ્ટ્રોક જેવી ઇમર્જન્સી સ્થિતિમાં “ગોલ્ડન અવર” ખૂબ મહત્વપૂર્ણ હોય છે અને જો સામાન્ય નાગરિકોને CPR જેવી પ્રાથમિક સારવાર આવડતી હોય તો હજારો જીવ બચાવી શકાય.
AI અને આધુનિક મેડિકલ ટેક્નોલોજી પર ભાર
રાષ્ટ્રપતિએ મેડિકલ ક્ષેત્રમાં વધતી જતી આર્ટિફિશ્યલ ઇન્ટેલિજન્સની ભૂમિકાનો ઉલ્લેખ કર્યો.
તેમણે કહ્યું કે:
-
AI આધારિત ડાયગ્નોસ્ટિક સિસ્ટમો ઝડપથી રોગ ઓળખી શકે છે
-
ટેલીમેડિસિન દ્વારા દૂરદરાજના ગામડાંમાં સારવાર શક્ય બની છે
-
ડિજિટલ હેલ્થ રેકોર્ડ્સ સારવારની ગુણવત્તા સુધારે છે
તેમણે આરોગ્યસેવામાં ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ “સમાન આરોગ્ય” માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાવ્યો.
અભિયાનના મુખ્ય હેતુઓ
આ રાષ્ટ્રવ્યાપી અભિયાન હેઠળ નીચેના મુદ્દાઓ પર ખાસ ધ્યાન આપવામાં આવશે:
1. જીવનરક્ષક તાલીમ
-
CPR ટ્રેનિંગ
-
ફર્સ્ટ એડ જ્ઞાન
-
અકસ્માત સમયે પ્રાથમિક પ્રતિસાદ
2. ઇમર્જન્સી મેડિકલ નેટવર્ક
-
એમ્બ્યુલન્સ પ્રતિસાદ સમય ઘટાડવો
-
ટ્રોમા કેર સેન્ટરોનું મજબૂતિકરણ
3. ગરીબોને સારવાર
-
મફત અથવા સબસિડાઈઝ્ડ સારવાર
-
સરકારી યોજનાઓ સાથે સંકલન
4. આરોગ્ય જાગૃતિ
-
હૃદયરોગ, ડાયાબિટીસ, કેન્સર સ્ક્રીનિંગ
-
જીવનશૈલીમાં સુધારો

લોકભવનમાં વૃક્ષારોપણ
કાર્યક્રમ દરમિયાન રાષ્ટ્રપતિએ લોકભવન પરિસરમાં પીપળાનું વૃક્ષ રોપ્યું. આ પ્રતીકાત્મક કાર્યક્રમ દ્વારા પર્યાવરણ અને આરોગ્ય વચ્ચેના સંબંધ પર ભાર મૂકાયો.
હિન્દુજા હૉસ્પિટલના કાર્યોની સમીક્ષા
રાષ્ટ્રપતિએ P. D. Hinduja Hospitalના વિવિધ આરોગ્યપ્રકલ્પો, સંશોધન અને દર્દી સેવાઓની સમીક્ષા કરી.
હૉસ્પિટલના તબીબોએ:
-
ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પ્રોગ્રામ
-
કાર્ડિયક કેર
-
ન્યુરો સાયન્સ
-
ઇમર્જન્સી પ્રતિસાદ સિસ્ટમ
વિશે પ્રેઝન્ટેશન આપ્યું.
મુખ્ય પ્રધાનનો સંદેશ
મહારાષ્ટ્રના મુખ્ય પ્રધાન દેવેન્દ્ર ફડણવીસએ જણાવ્યું કે રાજ્ય સરકાર આરોગ્યક્ષેત્રમાં મોટા પાયે રોકાણ કરી રહી છે.
તેમણે જણાવ્યું:
-
જિલ્લા હોસ્પિટલોમાં આધુનિક સુવિધાઓ
-
ગ્રામ્ય આરોગ્ય કેન્દ્રોને મજબૂત બનાવવામાં આવશે
-
ઇમર્જન્સી મેડિકલ સર્વિસને વિસ્તૃત કરવામાં આવશે
તેમણે આ અભિયાનને “પબ્લિક-પ્રાઇવેટ પાર્ટનરશિપ”નું ઉત્તમ ઉદાહરણ ગણાવ્યું.
નાયબ મુખ્ય પ્રધાનોની હાજરી
એકનાથ શિંદેએ જણાવ્યું કે રોડ અકસ્માતોમાં ઝડપથી સારવાર મળે તો મૃત્યુદર ઘટાડી શકાય.
સુનેત્રા પવારેએ મહિલાઓ અને બાળકોના આરોગ્ય પર ખાસ ધ્યાન આપવાની જરૂરિયાત જણાવી.

રાષ્ટ્રવ્યાપી યાત્રા
આ અભિયાન અંતર્ગત રાષ્ટ્રપતિ દેશના વિવિધ રાજ્યોની મુલાકાત લઈને:
-
આરોગ્ય પ્રોજેક્ટ્સનું મૂલ્યાંકન કરશે
-
જનજાગૃતિ કાર્યક્રમોમાં ભાગ લેશે
-
જીવનરક્ષક તાલીમને પ્રોત્સાહન આપશે
આરોગ્ય અને સમાજ
આ અભિયાનનો મુખ્ય સંદેશ છે:
“સ્વસ્થ નાગરિક – મજબૂત રાષ્ટ્ર”
નાગરિકો, તબીબો, નર્સિંગ સ્ટાફ, સ્વયંસેવકો અને સરકાર વચ્ચે સંકલન દ્વારા દેશનું આરોગ્ય માળખું વધુ મજબૂત બનાવવાનું લક્ષ્ય છે.
સમાપન
લોકભવનમાં યોજાયેલ આ કાર્યક્રમ માત્ર એક ઉદ્ઘાટન ન હતું, પરંતુ આરોગ્યક્ષેત્રમાં રાષ્ટ્રીય સ્તરે સહયોગ, ટેક્નોલોજી અને માનવતા આધારિત અભિયાનની શરૂઆત હતી.
રાષ્ટ્રપતિના સંદેશ સાથે દેશને સ્પષ્ટ દિશા મળી છે કે જીવન બચાવવું દરેકની જવાબદારી છે અને સમયસર સારવાર દ્વારા હજારો જીવ બચાવી શકાય છે.
‘જીવન બચાવો અને સ્વસ્થ ભારતનું નિર્માણ કરો’ – આ અભિયાન આરોગ્યક્ષેત્રમાં એક નવી જનચળવળ બની શકે છે.








