શહેરાના નાગરિકોના સ્વાસ્થ્યને જોખમ ન પહોંચે અને પર્યાવરણની જાળવણી સુનિશ્ચિત રહે તેવા હેતુ સાથે શહેરા નગરપાલિકા તંત્ર છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી એક્શન મોડમાં આવ્યું છે. બજારમાં પ્રતિબંધિત પ્લાસ્ટિકના વધતા ઉપયોગ, બિનહાઈજેનિક ખાદ્યપદાર્થોનું વેચાણ અને વાસી ખોરાક અંગે મળતી ફરિયાદોને ધ્યાનમાં રાખીને પાલિકાએ મુખ્ય બજારોમાં સઘન ચેકિંગ ડ્રાઈવ હાથ ધરી હતી.
નગરપાલિકાના સેનેટરી ઇન્સ્પેક્ટર જીતેન્દ્રસિંહ રાઠોડના માર્ગદર્શન હેઠળ ટીમે શહેરના મુખ્ય વેપારી વિસ્તારોમાં આવેલી હોટલો, કરિયાણાની દુકાનો, ઠંડા પીણાની દુકાનો તેમજ અન્ય ખાદ્યવસ્તુઓ વેચાતી જગ્યાઓ પર અચાનક તપાસ હાથ ધરી હતી. આ ચેકિંગ દરમિયાન પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડતા પ્રતિબંધિત પ્લાસ્ટિકનો જથ્થો મળી આવ્યો હતો, જેને જપ્ત કરવામાં આવ્યો હતો.
૧૦ કિલો પ્રતિબંધિત પ્લાસ્ટિક જપ્ત
ચેકિંગ દરમિયાન પાલિકાની ટીમે વિવિધ દુકાનોમાંથી કુલ ૧૦ કિલો જેટલું પ્રતિબંધિત પ્લાસ્ટિક જપ્ત કર્યું હતું. પ્લાસ્ટિકના થેલાં, પેકિંગ મટિરિયલ અને અન્ય સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટિકનો ઉપયોગ કરતા વેપારીઓ સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનાર વેપારીઓ પાસેથી રૂપિયા ૩૦૫૦નો દંડ વસૂલવામાં આવ્યો હતો.
પાલિકાના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે રાજ્ય સરકાર દ્વારા સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટિક પર પ્રતિબંધ હોવા છતાં કેટલાક વેપારીઓ હજુ પણ તેનો ઉપયોગ કરતા જોવા મળે છે, જે પર્યાવરણ માટે નુકસાનકારક છે. આ પ્રકારના પ્લાસ્ટિકથી નાળાઓ ચોખ્ખા રહેતા નથી, પાણીના પ્રવાહમાં અવરોધ ઊભો થાય છે અને પશુઓ તથા પક્ષીઓને પણ નુકસાન થાય છે.
ખાદ્યવસ્તુઓની હાઈજીનિક તપાસ
માત્ર પ્લાસ્ટિક જ નહીં પરંતુ ખાદ્યવસ્તુઓની ગુણવત્તા અને સ્વચ્છતા અંગે પણ તપાસ કરવામાં આવી હતી. હોટલો અને ખાદ્ય દુકાનોમાં બનાવાતી વાનગીઓ, સંગ્રહિત ખોરાક, પાણીની વ્યવસ્થા, રસોડાની સફાઈ અને સ્ટોરેજની સ્થિતિ અંગે ટીમે વિગતવાર તપાસ કરી હતી.
અધિકારીઓએ વેપારીઓને ચેતવણી આપી હતી કે જો કોઈ વાસી ખોરાક વેચતો અથવા બિનહાઈજેનિક પરિસ્થિતિમાં ખાદ્યવસ્તુઓ બનાવતો પકડાશે તો ફૂડ એન્ડ ડ્રગ્સ વિભાગ દ્વારા કડક કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
નાગરિકોના સ્વાસ્થ્યને પ્રાથમિકતા
નગરપાલિકાના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે શહેરમાં લોકોનું સ્વાસ્થ્ય સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે. ખાદ્યવસ્તુઓની ગુણવત્તા ખરાબ હોય તો તે સીધો પ્રભાવ નાગરિકોના આરોગ્ય પર પડે છે. ખાસ કરીને ઉનાળાની ઋતુ નજીક આવતી હોવાથી ખોરાક ઝડપથી બગડે છે અને ફૂડ પોઈઝનિંગના કેસોમાં વધારો થવાની શક્યતા રહે છે. તેથી આ પ્રકારની ચેકિંગ ડ્રાઈવ આવશ્યક બની છે.
વેપારીઓને માર્ગદર્શન
કાર્યવાહી દરમિયાન માત્ર દંડ જ નહીં પરંતુ વેપારીઓને માર્ગદર્શન પણ આપવામાં આવ્યું હતું. તેમને પ્લાસ્ટિકના વિકલ્પ તરીકે કાપડની થેલીઓ, કાગળના પેકેટો અથવા બાયો-ડિગ્રેડેબલ મટિરિયલનો ઉપયોગ કરવા સૂચના આપવામાં આવી હતી. સાથે જ ખાદ્યવસ્તુઓ સંગ્રહ માટે સ્વચ્છ અને ઢાંકેલા ડબ્બાનો ઉપયોગ કરવાની સલાહ આપવામાં આવી હતી.
નાગરિકોમાં સંતોષ
પાલિકાની આ કાર્યવાહીથી નાગરિકોમાં સંતોષનો માહોલ જોવા મળ્યો હતો. ઘણા નાગરિકોએ જણાવ્યું હતું કે લાંબા સમય બાદ પાલિકા દ્વારા બજારમાં આવી સઘન ચેકિંગ હાથ ધરવામાં આવી છે, જે સ્વાગતયોગ્ય પગલું છે. લોકોનું માનવું છે કે આવી કાર્યવાહી નિયમિત થવી જોઈએ જેથી વેપારીઓ નિયમોનું પાલન કરે.
લાંબા સમય બાદ કાર્યવાહી
મહત્વનું છે કે છેલ્લા ઘણા સમયથી પાલિકા દ્વારા આવી કાર્યવાહી કરવામાં આવી ન હતી. જેના કારણે બજારમાં પ્રતિબંધિત પ્લાસ્ટિક અને બિનહાઈજેનિક ખાદ્યવસ્તુઓનો ઉપયોગ વધ્યો હતો. હવે પાલિકા સક્રિય બનતા વેપારીઓમાં પણ સતર્કતા જોવા મળી રહી છે.
અન્ય નાગરિક સમસ્યાઓ યથાવત
જોકે પાલિકાની આ કાર્યવાહી પ્રશંસનીય ગણાઈ રહી છે, ત્યારે શહેરના નાગરિકોએ પાણી, રસ્તા અને ગટર જેવી મૂળભૂત સમસ્યાઓ અંગે પણ અવાજ ઉઠાવ્યો હતો. નાગરિકોનું કહેવું છે કે શહેરમાં પાણીની અછત, ખાડાવાળા રસ્તા અને ગંદકી જેવી સમસ્યાઓ લાંબા સમયથી યથાવત છે.
તેથી પાલિકાના ચીફ ઓફિસર અને પાલિકા પ્રમુખે વોર્ડવાર મુલાકાત લઈને નાગરિકોની સમસ્યાઓનો ઉકેલ લાવવો જોઈએ તેવી માંગ ઉઠી રહી છે.
પર્યાવરણ માટે જરૂરી પગલું
પર્યાવરણવિદોના મતે સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટિક પર પ્રતિબંધનો અમલ કરવો સમયની જરૂરિયાત છે. પ્લાસ્ટિકના વધતા ઉપયોગથી જમીન, પાણી અને હવાના પ્રદૂષણમાં વધારો થાય છે. નગરપાલિકાની આ કાર્યવાહી પર્યાવરણ સંરક્ષણ માટે મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહી છે.
ભવિષ્યમાં નિયમિત ચેકિંગ
પાલિકાના સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે આવી ચેકિંગ ડ્રાઈવ આગળ પણ ચાલુ રહેશે. નિયમોનું પાલન ન કરનાર વેપારીઓ સામે વધુ કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. સાથે જ નાગરિકોને પણ પ્લાસ્ટિકનો ઉપયોગ ઓછો કરવા અને સ્વચ્છતા જાળવવા અપીલ કરવામાં આવી છે.
સમાપન
શહેરા નગરપાલિકાની આ અચાનક કાર્યવાહી નાગરિકોના સ્વાસ્થ્ય અને પર્યાવરણની જાળવણી માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાઈ રહી છે. પ્રતિબંધિત પ્લાસ્ટિક જપ્ત કરી દંડ વસૂલવામાં આવતા વેપારીઓમાં ચેતવણીનો સંદેશ ગયો છે. જો આવી કામગીરી નિયમિત રીતે કરવામાં આવે તો શહેરમાં સ્વચ્છતા અને સ્વાસ્થ્ય બંનેમાં સુધારો જોવા મળી શકે છે.
હવે નાગરિકોની નજર પાલિકા પર છે કે શું તે પાણી, રસ્તા અને ગટર જેવી મૂળભૂત સમસ્યાઓના ઉકેલ માટે પણ સમાન તાત્કાલિકતા દાખવશે કે નહીં.
