શહેરા:
પંચમહાલ જિલ્લાના શહેરા તાલુકામાં વન સંપત્તિના સંરક્ષણ માટે વન વિભાગ દ્વારા વધુ એક મોટી અને અસરકારક કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી છે. ડેમલી ગામ નજીકથી પસાર થતા ડેમલી-કાંકણપુર માર્ગ પર સઘન પેટ્રોલિંગ દરમિયાન ગેરકાયદેસર રીતે કાપેલા લીલા લાકડાથી ભરેલી બે ટ્રકો ઝડપી પાડવામાં આવી છે. આ કાર્યવાહી દરમિયાન અંદાજે રૂ.10 લાખ જેટલો મુદ્દામાલ જપ્ત કરવામાં આવ્યો છે, જેના કારણે સમગ્ર પંથકમાં લાકડાની ચોરી અને ગેરકાયદેસર હેરાફેરી કરતા તત્વોમાં હડકંપ મચી ગયો છે.
બાતમીના આધારે ગોઠવાયેલું ઓપરેશન
શહેરા વન વિભાગને અગાઉથી જ બાતમી મળી હતી કે ડેમલી અને કાંકણપુર વચ્ચેના માર્ગ પરથી રાત્રિના સમયે ગેરકાયદેસર રીતે કાપેલા લાકડાનું પરિવહન કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ બાતમીને ગંભીરતાથી લેતા રેન્જ ફોરેસ્ટ ઓફિસર (RFO) રોહિત પટેલના માર્ગદર્શન હેઠળ એક વિશેષ ટીમ રચવામાં આવી હતી.
વન વિભાગના અધિકારીઓએ વ્યૂહાત્મક રીતે પેટ્રોલિંગ વધાર્યું અને શંકાસ્પદ વાહનો પર ખાસ નજર રાખવાની સૂચના આપવામાં આવી હતી. આ કામગીરી સંપૂર્ણપણે ગોપનીય રાખવામાં આવી હતી, જેથી આરોપીઓ સુધી કોઈ માહિતી ન પહોંચે.
ડેમલી નજીક ટ્રકો રોકી તપાસ હાથ ધરાઈ
વન વિભાગના અધિકારીઓ — આર. એસ. ચૌહાણ, જી. ટી. પરમાર, સી. સી. પટેલ, વી. એમ. રાઠોડ, એ. એસ. પરમાર, નટવરભાઈ પગી અને વિજયભાઈ સહિતનો સ્ટાફ ડેમલીથી કાંકણપુર તરફ જતા માર્ગ પર પેટ્રોલિંગમાં હતો.
આ દરમિયાન ટીમને બે ટ્રકો શંકાસ્પદ રીતે પસાર થતી જોવા મળી. વન વિભાગે તાત્કાલિક બંને ટ્રકોને રોકી તપાસ શરૂ કરી.
જ્યારે ટ્રકોની તલાશી લેવામાં આવી, ત્યારે તેમાં મોટી માત્રામાં લીલા અને તાજા કાપેલા પંચરાઉ લાકડાનો જથ્થો મળી આવ્યો. આ લાકડાની સ્થિતિ પરથી સ્પષ્ટ જણાતું હતું કે તાજેતરમાં જ વૃક્ષો કાપીને તેને પરિવહન કરવામાં આવી રહ્યું હતું.
દસ્તાવેજો રજૂ કરવામાં નિષ્ફળતા
વન વિભાગના અધિકારીઓએ ટ્રકના ચાલકો પાસે લાકડાના વહન માટેના કાયદેસર પરવાના અને જરૂરી દસ્તાવેજોની માંગણી કરી.
પરંતુ ચાલકો કોઈપણ પ્રકારના માન્ય દસ્તાવેજો રજૂ કરી શક્યા નહોતા. જેના આધારે સ્પષ્ટ થયું કે આ લાકડાનું પરિવહન સંપૂર્ણપણે ગેરકાયદેસર હતું.
વન વિભાગે તરત જ કાયદેસરની કાર્યવાહી હાથ ધરી અને બંને ટ્રકો તથા તેમાં ભરેલા લાકડાને જપ્ત કર્યા.
રૂ.10 લાખનો મુદ્દામાલ જપ્ત
આ કાર્યવાહી દરમિયાન વન વિભાગે અંદાજે રૂ.10 લાખ જેટલો મુદ્દામાલ કબ્જે કર્યો છે. જેમાં લાકડાનો જથ્થો અને ટ્રકોનો સમાવેશ થાય છે.
જપ્ત કરાયેલ માલને વન વિભાગની કચેરી ખાતે લાવવામાં આવ્યો છે, જ્યાં તેની વિગતવાર નોંધણી અને આગળની કાનૂની કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી છે.
લાકડાનું મૂળ અને ગંતવ્ય — તપાસનો કેન્દ્રબિંદુ
હાલમાં વન વિભાગ દ્વારા સૌથી મહત્વપૂર્ણ તપાસ એ દિશામાં ચાલી રહી છે કે આ લાકડું ક્યાંથી કાપવામાં આવ્યું હતું અને તેને ક્યાં પહોંચાડવાનું હતું.
આ માટે અધિકારીઓએ આસપાસના જંગલ વિસ્તારોની તપાસ શરૂ કરી છે. શક્યતા છે કે કોઈ સંગઠિત ગેંગ દ્વારા જંગલોમાંથી ગેરકાયદેસર રીતે વૃક્ષો કાપીને તેને બજારમાં ઊંચા ભાવે વેચવા માટે મોકલવામાં આવતું હતું.
વન વિભાગ આ સમગ્ર નેટવર્કને બહાર લાવવા માટે પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
વન સંપત્તિ માટે મોટો ખતરો
ગેરકાયદેસર રીતે વૃક્ષો કાપવાની પ્રવૃત્તિ માત્ર કાયદાનો ભંગ જ નથી, પરંતુ તે પર્યાવરણ માટે પણ ગંભીર ખતરો છે.
વન સંપત્તિનું નુકસાન થવાથી:
- જૈવ વૈવિધ્ય પર અસર પડે છે
- વન્યજીવોના નિવાસસ્થાનનો નાશ થાય છે
- વરસાદના ચક્રમાં ફેરફાર થાય છે
- માટી ધોવાણ અને ગરમીમાં વધારો થાય છે
આથી આવી પ્રવૃત્તિઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવી અત્યંત જરૂરી છે.
વન વિભાગની કામગીરીને મળ્યો જનસમર્થન
શહેરા વન વિભાગની આ સફળ કામગીરીને સ્થાનિક લોકો દ્વારા વખાણવામાં આવી રહી છે.
સ્થાનિક નાગરિકોનું કહેવું છે કે છેલ્લા કેટલાક સમયથી વિસ્તારમાં લાકડાની ચોરીની ઘટનાઓ વધી રહી હતી, જેના કારણે જંગલોને ભારે નુકસાન પહોંચી રહ્યું હતું.
આ કાર્યવાહીથી લોકોમાં વિશ્વાસ જાગ્યો છે કે વન વિભાગ આવા તત્વો સામે કડક પગલાં લઈ રહ્યું છે.
લાકડા ચોરોમાં ફફડાટ
વન વિભાગની આ કાર્યવાહી બાદ લાકડાની ગેરકાયદેસર હેરાફેરી કરતા તત્વોમાં ભારે ભયનો માહોલ ઉભો થયો છે.
આવા તત્વો માટે આ કાર્યવાહી એક ચેતવણીરૂપ છે કે હવે તેઓ સરળતાથી કાયદાની પકડમાંથી બચી શકશે નહીં.
વન વિભાગે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આવી કાર્યવાહી આગળ પણ ચાલુ રહેશે અને જંગલોને નુકસાન પહોંચાડનારાઓ સામે કોઈપણ પ્રકારની છૂટછાટ આપવામાં આવશે નહીં.
કાયદેસરની કાર્યવાહી અને સંભવિત સજા
વન અધિનિયમ હેઠળ ગેરકાયદેસર રીતે લાકડાનું કાપકામ અને પરિવહન કરવું ગંભીર ગુનો છે.
આ કેસમાં સંડોવાયેલા આરોપીઓ સામે:
- દંડ
- જેલ સજા
- વાહનોની જપ્તી
જેવી કડક કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
વન વિભાગ દ્વારા તમામ કાયદેસર પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરીને આરોપીઓને કોર્ટ સમક્ષ રજુ કરવામાં આવશે.
આગામી કાર્યવાહી — વધુ ખુલાસાની શક્યતા
વન વિભાગના સૂત્રો મુજબ, આ કેસ માત્ર શરૂઆત હોઈ શકે છે.
તપાસ દરમિયાન વધુ મોટા નેટવર્કનો ભંડાફોડ થવાની શક્યતા છે.
- કોણ વૃક્ષો કાપે છે?
- કોણ ટ્રાન્સપોર્ટ કરે છે?
- કોણ ખરીદી કરે છે?
આ તમામ મુદ્દાઓ પર વિગતવાર તપાસ ચાલી રહી છે.
નિષ્કર્ષ: સંરક્ષણ માટે કડક પગલાં જરૂરી
ડેમલી-કાંકણપુર રોડ પર થયેલી આ કાર્યવાહી એ સાબિત કરે છે કે જો યોગ્ય માહિતી અને સંકલન સાથે કામગીરી કરવામાં આવે, તો ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ પર અસરકારક રીતે નિયંત્રણ મેળવી શકાય છે.
વન સંપત્તિ દેશની અમૂલ્ય સંપત્તિ છે અને તેનું સંરક્ષણ દરેક નાગરિકની જવાબદારી છે.
શહેરા વન વિભાગની આ કાર્યવાહી એક ઉદાહરણરૂપ છે, જે બતાવે છે કે કડક વલણ અને સતત નજર રાખવાથી જંગલોને બચાવી શકાય છે.
આવી જ કામગીરી આગળ પણ ચાલુ રહે તેવી સ્થાનિક લોકો અને પર્યાવરણપ્રેમીઓ અપેક્ષા રાખી રહ્યા છે.
