સિંગતેલના ભાવોને શાસનનો સ્પર્શ પણ નહીં!

મગફળીનું રેકોર્ડ ઉત્પાદન છતાં ચાર દિવસમાં ₹120નો ઉછાળો – જનતા પૂછે છે: નિયંત્રણ કોનું?”

ગુજરાત, ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશ, દેશભરમાં મગફળી અને સિંગતેલના મુખ્ય ઉત્પાદક કેન્દ્ર તરીકે ઓળખાય છે. ખેતરમાં ખેડૂત દિવસ-રાત મહેનત કરીને મગફળી પકવે છે, તેમાંથી તેલ મિલો સિંગતેલ ઉત્પન્ન કરે છે અને એ જ તેલ સામાન્ય માણસના રસોડા સુધી પહોંચે છે. પરંતુ હાલ જે સ્થિતિ સામે આવી રહી છે તે આર્થિક તર્ક, પુરવઠા-માગના સિદ્ધાંત અને શાસનના નિયંત્રણ – ત્રણેય પર ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા કરે છે.

છેલ્લા માત્ર ચાર દિવસમાં સિંગતેલના ડબ્બાના ભાવ રૂ. 120 વધીને રૂ. 2,725 સુધી પહોંચી ગયા છે. આશ્ચર્યની વાત એ છે કે આ વધારાની પાછળ ન તો કાચા માલની અછત છે, ન તો ઉત્પાદન ઘટ્યું છે. ઉલટું, આ વર્ષે તો મગફળીનું વિક્રમી ઉત્પાદન થયું છે, બજારમાં પૂરવઠો ભરપૂર છે અને માંગ પણ અપેક્ષાકૃત ઓછી હોવાનું વેપારીવર્ગ પોતે સ્વીકારે છે. છતાં પણ સિંગતેલના ભાવ આકાશે પહોંચતા જાય છે.

જનતા વચ્ચે હવે એક જ ચર્ચા છે –
👉 “સિંગતેલના ભાવોને શાસન ટર્ચ પણ કેમ નથી કરતું?”

🌰 મગફળીનું વિક્રમી ઉત્પાદન – છતાં ભાવ કેમ વધ્યા?

વર્ષ 2025-26ના કૃષિ આંકડા જોઈએ તો સ્પષ્ટ થાય છે કે

સૌરાષ્ટ્ર, ઉત્તર ગુજરાત અને કચ્છમાં મગફળીનું રેકોર્ડ ઉત્પાદન થયું છે
વરસાદ અનુકૂળ રહ્યો
પાક નુકસાન ઓછું રહ્યું
મગફળી બજારમાં મોટી માત્રામાં ઉપલબ્ધ છે

સામાન્ય રીતે, આવી પરિસ્થિતિમાં તો સિંગતેલના ભાવ ઘટવા જોઈએ. કારણ કે કાચો માલ સસ્તો, ઉપલબ્ધ અને પૂરતા પ્રમાણમાં છે. પરંતુ અહીં જ તર્ક તૂટી જાય છે.

વેપારી સૂત્રો જણાવે છે કે મગફળીના ભાવ સ્થિર છે અથવા તો થોડા ઘટ્યા છે, છતાં પણ સિંગતેલના ભાવોમાં અચાનક ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે. એટલે સ્પષ્ટ છે કે આ ભાવવધારો કુદરતી નહીં પરંતુ કૃત્રિમ છે.

🏭 તેલ ઉત્પાદકોને ‘પીળો પરવાનો’ છે કે શું?

સૌરાષ્ટ્રમાં ચર્ચા છે કે

“સિંગતેલના ઉત્પાદકોને જાણે શાસન તરફથી પીળો પરવાનો મળી ગયો હોય તેમ તેના ભાવો ઉપર કોઈ જ નિયંત્રણ નથી.”

જ્યારે પેટ્રોલ-ડીઝલ, ગેસ સિલિન્ડર, ડુંગળી, ટામેટા જેવા મુદ્દાઓ પર સરકાર તરત સંજ્ઞાન લે છે, ત્યારે સિંગતેલ જેવા આવશ્યક ખાદ્ય પદાર્થના ભાવ પર કેમ કોઈ નજર નથી?