સુરતમાં ‘શુદ્ધ ઘી’ના નામે ઝેરનો ધંધો.

તબેલાની આડમાં ધમધમતું ભેળસેળયુક્ત ઘીનું કારખાનું પકડાયું, ૩૧૯ કિલો નકલી ઘી કબજે

સુરત :

ખાદ્ય સુરક્ષા અને જાહેર આરોગ્ય માટે ગંભીર ખતરો બની રહેલા ભેળસેળના ધંધા સામે સુરતમાં ફરી એકવાર ચોંકાવનારી કાર્યવાહી સામે આવી છે. તબેલાની આડમાં લાંબા સમયથી ગેરકાયદે રીતે ભેળસેળયુક્ત ઘી બનાવતું કારખાનું પોલીસે ઝડપી પાડ્યું છે. આ દરોડામાં પોલીસે ૩૧૯ કિલોગ્રામ નકલી ઘી કબજે કરી કરોડો રૂપિયાના આરોગ્ય સંબંધી જોખમને ટાળી દીધો છે.

આ ‘શુદ્ધ ઘી’ હકીકતમાં સોયાબીન તેલ, કેમિકલ એસેન્સ અને કૃત્રિમ રંગ-સ્વાદથી તૈયાર કરવામાં આવતું હતું, જે બજારમાં રૂ.૧૨૦૦ પ્રતિ કિલોની કિંમત ધરાવતા ઘીને માત્ર રૂ.૩૦૦માં વેચી લોકોના આરોગ્ય સાથે ખિલવાડ કરતું હતું.

તબેલાની આડમાં ગોરખધંધો

સુરત શહેરના એક ઔદ્યોગિક વિસ્તારમાં આવેલ તબેલામાંથી ગાયો-ભેંસો રાખવામાં આવે છે એવી બહારથી છાપ દેખાતી હતી. પરંતુ અંદરખાને સંપૂર્ણપણે અલગ જ ગેરકાયદે કારખાનું ધમધમતું હતું. અહીં કોઈ ડેરી વ્યવસાય નહીં પરંતુ ભેળસેળયુક્ત ઘી બનાવવાની સંપૂર્ણ વ્યવસ્થા ગોઠવવામાં આવી હતી.

પોલીસ અને ખાદ્ય સલામતી વિભાગને ગુપ્ત બાતમી મળી હતી કે અહીંથી બજારમાં સસ્તા ભાવે ઘી સપ્લાય કરવામાં આવે છે, જે અસ્વાભાવિક રીતે ખૂબ ઓછા દરે ઉપલબ્ધ હતું.

ગુપ્ત બાતમીના આધારે પોલીસનો દરોડો

મળેલી ચોક્કસ બાતમીના આધારે પોલીસ અને ખાદ્ય સુરક્ષા અધિકારીઓની સંયુક્ત ટીમે તબેલામાં દરોડો પાડ્યો હતો. દરોડા દરમિયાન પોલીસ પણ દંગ રહી ગઈ હતી, કારણ કે ત્યાં ગાય-ભેંસો કરતાં વધુ માત્રામાં સોયાબીન ઓઈલના ડ્રમ, કેમિકલ એસેન્સની બોટલો, મિક્સર મશીનો, હીટિંગ બર્નર અને ખાલી ડબ્બા મળી આવ્યા હતા.

સ્થળ પરથી ૩૧૯ કિલોગ્રામ તૈયાર નકલી ઘી અને ભેળસેળ માટે વપરાતી સામગ્રી કબજે કરવામાં આવી હતી.

‘શુદ્ધ ઘી’ની ખતરનાક રેસીપી

તપાસમાં ખુલ્યું છે કે આરોપીઓ દ્વારા નીચે મુજબ નકલી ઘી તૈયાર કરવામાં આવતું હતું:

• મોટા ડ્રમમાં સોયાબીન તેલ ઉકાળવામાં આવતું

• તેમાં ખાસ પ્રકારના કેમિકલ એસેન્સ ઉમેરવામાં આવતાં

• રંગ અને સુગંધ માટે કૃત્રિમ ફ્લેવર મિક્સ કરવામાં આવતું

• ઠંડું પડ્યા બાદ તેને ‘શુદ્ધ દેશી ઘી’ તરીકે પેક કરવામાં આવતું

આ ઘી ન તો પોષક છે, ન તો આરોગ્ય માટે સલામત. ડોક્ટરોના જણાવ્યા મુજબ, આવું ઘી લાંબા ગાળે હૃદયરોગ, લીવર સમસ્યા, પાચનતંત્રની બીમારીઓ અને કેન્સર સુધીનું જોખમ ઊભું કરી શકે છે.

રૂ.૧૨૦૦નું ઘી માત્ર રૂ.૩૦૦માં!

બજારમાં શુદ્ધ ગાયનું ઘી પ્રતિ કિલો રૂ.૧૧૦૦થી રૂ.૧૪૦૦ સુધી વેચાય છે. પરંતુ આ નકલી ઘી માત્ર રૂ.૨૫૦થી રૂ.૩૦૦ પ્રતિ કિલો વેચવામાં આવતું હતું. સસ્તા ભાવના લોભે સામાન્ય ગ્રાહકો, હોટલ, લારી-ગલ્લાવાળા અને મીઠાઈ ઉત્પાદકો આ ઘી ખરીદી રહ્યા હતા.

આ રીતે આરોપીઓ એક તરફ મોટો નફો કમાઈ રહ્યા હતા, તો બીજી તરફ હજારો લોકોના આરોગ્ય સાથે ગંભીર છેતરપિંડી કરી રહ્યા હતા.

બજારમાં ક્યાં-ક્યાં સપ્લાય થતું હતું?

પ્રાથમિક તપાસમાં ખુલ્યું છે કે આ નકલી ઘી:

• નાના કિરાણા દુકાનો

• મીઠાઈ બનાવનારાઓ

• હોટલ અને રેસ્ટોરન્ટ

• લારી-ગલ્લાવાળા

સુધી સપ્લાય કરવામાં આવતું હતું. પોલીસે હવે આ નેટવર્કને સંપૂર્ણપણે ઉખેડી ફેંકવા તપાસનો વ્યાપ વધાર્યો છે.

આરોગ્ય વિભાગની ચેતવણી

ખાદ્ય સુરક્ષા અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે આવા ભેળસેળયુક્ત ઘીનો ઉપયોગ ખાસ કરીને:

• બાળકો

• વૃદ્ધો

• હૃદયરોગી દર્દીઓ

માટે અત્યંત ખતરનાક છે. લાંબા સમય સુધી આવા પદાર્થોના સેવનથી ગંભીર રોગો થઈ શકે છે.

આરોપીઓ સામે કડક કાર્યવાહી

પોલીસે આ કારખાનું ચલાવતા શખ્સો સામે:

• ખાદ્ય સુરક્ષા અને ધોરણ અધિનિયમ

• IPC હેઠળ છેતરપિંડી

• જાહેર આરોગ્યને જોખમમાં મૂકવાનો ગુનો

અંતર્ગત કાર્યવાહી શરૂ કરી છે. ધરપકડ બાદ આરોપીઓને કોર્ટમાં રજૂ કરવામાં આવશે.

નમૂનાઓ લેબોરેટરીમાં મોકલાયા

કબજે કરાયેલ ઘીના નમૂનાઓ સરકારી લેબોરેટરીમાં મોકલવામાં આવ્યા છે. લેબ રિપોર્ટ આવ્યા બાદ વધુ કલમો ઉમેરવામાં આવશે. અધિકારીઓનું કહેવું છે કે દોષિતોને કડક સજા અપાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.

નાગરિકોમાં ભય અને રોષ

ઘટનાની જાણ થતાં સુરતના નાગરિકોમાં ભારે રોષ જોવા મળ્યો છે. લોકોનું કહેવું છે કે દૂધ અને ઘી જેવી પવિત્ર ગણાતી વસ્તુમાં પણ ભેળસેળ થવી સમાજ માટે અત્યંત શરમજનક છે.

ભવિષ્યમાં વધુ દરોડાની શક્યતા

પોલીસ સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ સુરતમાં આવા અનેક ગેરકાયદે કારખાના કાર્યરત હોવાની આશંકા છે. આગામી દિવસોમાં શહેર અને જિલ્લામાં વધુ દરોડા પાડવામાં આવશે.

તબેલાની આડમાં ચાલતો આ નકલી ઘીનો ધંધો માત્ર કાયદાનો ભંગ નથી, પરંતુ લોકોના જીવન સાથે સીધો ખિલવાડ છે. પોલીસે સમયસર કાર્યવાહી કરીને એક મોટું આરોગ્ય સંકટ ટાળી દીધું છે, પરંતુ આ ઘટના એ પણ બતાવે છે કે ભેળસેળનો દૈત્ય કેટલો ઊંડે વસી ગયો છે.

હવે જરૂરી છે કે પ્રશાસન, વેપારીઓ અને ગ્રાહકો ત્રણેય જાગૃત બને, નહીં તો ‘શુદ્ધ’ના નામે ઝેર પીવડાવનારાઓ ફરી નવી આડમાં સક્રિય થઈ જશે.