EDની કડક કાર્યવાહીથી IAS લોબીમાં હડકંપ, ગાંધીનગરથી દિલ્હી સુધી પડઘા
ગુજરાતના વહીવટી તંત્રને હચમચાવી દેતા એક ગંભીર અને ચોંકાવનારા સમાચાર સામે આવ્યા છે. સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના તત્કાલીન કલેક્ટર અને વરિષ્ઠ IAS અધિકારી રાજેન્દ્ર પટેલને એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) દ્વારા ધરપકડ કરવામાં આવતા રાજ્યભરમાં ખળભળાટ મચી ગયો છે. અંદાજે 1500 કરોડ રૂપિયાના જમીન કૌભાંડ મામલે કરવામાં આવેલી આ કાર્યવાહી માત્ર એક અધિકારી પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ સમગ્ર જમીન વ્યવસ્થા, NA પ્રક્રિયા અને રાજકીય-વહીવટી ગઠબંધન પર ગંભીર સવાલો ઊભા કરે છે.
ગાંધીનગરમાં ત્રણ ટીમો, ત્રણ કલાક પૂછપરછ અને ધરપકડ
પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, EDની ત્રણ અલગ-અલગ ટીમોએ ગાંધીનગર ખાતે આવેલા રાજેન્દ્ર પટેલના નિવાસસ્થાને દરોડા પાડ્યા હતા. લગભગ ત્રણ કલાક સુધી લાંબી અને ઘનિષ્ઠ પૂછપરછ કર્યા બાદ અધિકારીઓને પૂરતા પુરાવા મળતા તેમને ધરપકડ કરવામાં આવી. ધરપકડ બાદ હવે તેમને વિશેષ PMLA અદાલતમાં રજૂ કરી રિમાંડની માગ કરવામાં આવશે.EDના સૂત્રો અનુસાર, આ સમગ્ર કાર્યવાહી પૂર્વ આયોજન હેઠળ કરવામાં આવી હતી અને છેલ્લા ઘણા મહિનાઓથી નાણાંકીય લેવડદેવડ, બેંક એકાઉન્ટ્સ, જમીન દસ્તાવેજો અને ડમી કંપનીઓ અંગે ઊંડાણપૂર્વક તપાસ ચાલી રહી હતી.
શું છે સમગ્ર 1500 કરોડનું જમીન કૌભાંડ?
આ સમગ્ર કૌભાંડની કેન્દ્રબિંદુમાં છે — ખેતીની જમીનને બિનખેતી (NA) જાહેર કરવાની પ્રક્રિયા. સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં મોટા પ્રમાણમાં ખેતીની જમીનને NA કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. આ પ્રક્રિયા સામાન્ય રીતે કાયદેસર હોવા છતાં, અહીં આક્ષેપ છે કે:
-
નિયમોને બાજુ પર રાખી
-
અસલ જમીન મૂલ્ય કરતાં અનેકગણું લાભ અપાવી
-
જમીન દલાલો, બિલ્ડરો અને શેલ કંપનીઓના માધ્યમથી
કરોડો રૂપિયાની ગેરકાયદે લેણદેણ કરવામાં આવી
આક્ષેપો મુજબ, NA મંજૂરી માટે પ્રતિ એકર લાખો થી કરોડો રૂપિયા સુધીની “ડિલ” થતી હતી. પરિણામે સરકારી જમીન નીતિને ખાનગી નફાખોરીનું સાધન બનાવી દેવામાં આવી.
સત્તાનો દુરુપયોગ અને IAS અધિકારી પર સીધો આક્ષેપ
EDની તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે, તત્કાલીન કલેક્ટર તરીકે રાજેન્દ્ર પટેલ પાસે NA મંજૂરી, જમીન રૂપાંતર અને વિકાસની સત્તા હતી. આ સત્તાનો દુરુપયોગ કરીને:
-
પસંદગીના બિલ્ડરોને ઝડપી મંજૂરી
-
નિયમ વિરુદ્ધ ફાઈલો મંજૂર
-
જમીનના ભાવમાં કૃત્રિમ વધારો
કરવામાં આવ્યો હોવાનું તપાસ એજન્સીઓ માને છે. આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં માત્ર એક વ્યક્તિ નહીં પરંતુ એક આખું ગોઠવાયેલું નેટવર્ક કાર્યરત હતું.
ACBમાં પહેલેથી નોંધાયેલ ગુનો, હવે EDનું પ્રવેશ
આ મામલે અગાઉથી જ સુરેન્દ્રનગર ACB (ભ્રષ્ટાચાર નિવારણ બ્યુરો) દ્વારા ગુનો નોંધવામાં આવ્યો હતો. ACBએ IPC અને ભ્રષ્ટાચાર નિરોધક ધારા હેઠળ તપાસ શરૂ કરી હતી. ત્યારબાદ આ કેસમાં મોટા પ્રમાણમાં નાણાંકીય હેરફેર અને મની લોન્ડરિંગના સંકેતો મળતા EDએ PMLA હેઠળ તપાસ હાથ ધરી.
23 ડિસેમ્બર, 2025ના રોજ EDએ સુરેન્દ્રનગર અને ગાંધીનગર સહિત અનેક સ્થળોએ દરોડા પાડ્યા હતા. તે દરોડામાં:
-
મહત્વના દસ્તાવેજો
-
ડિજિટલ પુરાવા
-
બેંક ખાતાં અને ટ્રાન્ઝેક્શન ડેટા
જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા, જેના આધારે હાલની ધરપકડ શક્ય બની.
રાજકીય અને વહીવટી તંત્રમાં હડકંપ
એક તત્કાલીન કલેક્ટરની ધરપકડ થવી એ કોઈ સામાન્ય ઘટના નથી. આ ઘટનાએ:
-
IAS લોબીમાં ભય અને અસંતોષ
-
રાજ્ય સરકાર માટે શરમજનક સ્થિતિ
-
વિપક્ષ માટે સરકાર પર પ્રહારનો મોકો
પેદા કર્યો છે. વિપક્ષી નેતાઓએ માંગ ઉઠાવી છે કે, “આ કૌભાંડમાં સામેલ તમામ અધિકારીઓ અને રાજકીય સાંઠગાંઠને બહાર લાવવામાં આવે.”બીજી તરફ, સરકાર તરફથી સત્તાવાર રીતે “કાયદો પોતાનું કામ કરશે” એવો નિવેદન આપવામાં આવ્યો છે.
કેટલાક વધુ મોટા નામો જાળમાં ફસાઈ શકે?
EDના સૂત્રો મુજબ, આ માત્ર શરૂઆત છે. તપાસ દરમિયાન કેટલાક:
-
અન્ય IAS અધિકારીઓ
-
જમીન દલાલો
-
બિલ્ડરો
-
રાજકીય રીતે જોડાયેલા વ્યક્તિઓ
