મહારાષ્ટ્રમાં મરાઠા અનામતનો મુદ્દો ફરી એકવાર ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યો છે. મુંબઈના આઝાદ મેદાનમાં મનોજ જરાંગે પાટીલના નેતૃત્વ હેઠળ મરાઠા સમાજ અનામત માટેના આંદોલનમાં બેઠો છે. આ પરિસ્થિતિ અંગે રાજ્યના ઉપમુખમંત્રી તથા ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસે મહત્વપૂર્ણ પ્રતિક્રિયા આપી. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે –
“બે સમાજ એકબીજાની સામે ઊભા થાય એવી અમારી ઇચ્છા નથી. અમે હંમેશાં મરાઠા સમાજ માટે સકારાત્મક રહ્યા છીએ અને આગળ પણ રહીશું.”
ફડણવીસની સ્પષ્ટતા : મરાઠા સમાજ માટે સરકારની વચનબદ્ધતા
દેવેન્દ્ર ફડણવીસે આઝાદ મેદાનના આંદોલન પર પોતાની વાણીમાં ત્રણ મુખ્ય મુદ્દા પર ભાર મૂક્યો :
-
ઇતિહાસમાં કરેલ કાર્યનું સ્મરણ
-
ફડણવીસે કહ્યું કે છેલ્લા 10 વર્ષમાં, જ્યારે ભાજપ સરકાર સત્તામાં હતી ત્યારે મરાઠા સમાજ માટે અનેક પહેલ કરવામાં આવી હતી.
-
મરાઠા સમાજને અનામત આપવાનો કાયદો કરવામાં આવ્યો હતો.
-
ઉદ્યોગ, રોજગાર અને શિક્ષણ ક્ષેત્રે મરાઠા સમાજને મદદરૂપ થવા માટે યોજનાઓ શરૂ કરવામાં આવી હતી.
-
-
સકારાત્મક દૃષ્ટિકોણ
-
“અમે મરાઠા સમાજના પડખે છીએ. ચર્ચા દ્વારા ઉકેલ લાવવાનો અમારો સંકલ્પ છે.”
-
“અમે ક્યારેય બે સમાજ વચ્ચે ઝઘડો ન થાય તેની ખાતરી કરવા માંગીએ છીએ.”
-
-
વિરોધ પક્ષ પર પ્રહાર
-
ફડણવીસે વિરોધીઓને નિશાન બનાવતાં કહ્યું કે કેટલાક લોકો મરાઠા અને OBC સમાજ વચ્ચે ગેરસમજ ઊભી કરે છે.
-
“એક સમાજને બીજા સામે ઊભું કરવા, પોતાનો રાજકીય લાભ મેળવવા, પોતાનો રોટલો શેકવા કેટલાક લોકો પ્રયત્નશીલ છે.”
-
મરાઠા અનામત : સમસ્યાનું મૂળ
મરાઠા સમાજ મહારાષ્ટ્રનો મોટો અને પ્રભાવશાળી સમાજ છે. છતાં મોટો હિસ્સો ખેતી પર આધારિત અને આર્થિક રીતે નબળો છે.
-
2014–2018 દરમિયાન ફડણવીસ સરકારએ મરાઠા સમાજને 16% અનામત આપવાનો નિર્ણય કર્યો.
-
આ અનામત કાયદો સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકારાયો અને 2021માં રદ્દ થયો.
-
ત્યારથી મરાઠા સમાજ ફરીથી કુણબી આધારિત અનામતની માંગ કરી રહ્યો છે.
વિરોધ પક્ષોની રાજનીતિ?
ફડણવીસે પોતાના નિવેદનમાં સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું :
“વિરોધ પક્ષ પોતાની ચોક્કસ ભૂમિકા જાહેર નથી કરતો. તેઓ ક્યારે મરાઠા સમાજની સાથે હોય છે, તો ક્યારે OBCની સાથે. સ્પષ્ટ સ્ટેન્ડ લેવા કરતાં તેઓ ફક્ત રાજકીય લાભ મેળવે છે.”
તેમણે એવો આક્ષેપ કર્યો કે :
-
કેટલાક પક્ષો મરાઠા અને OBC વચ્ચે મતભેદ ઊભા કરવા માગે છે.
-
એક સમુદાયને આગળ કરીને બીજાને નારાજ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે.
-
સમાજ વચ્ચે લડાઈ ઊભી કરીને રાજકીય “બેન્ક” મજબૂત કરવાની રાજનીતિ કરવામાં આવી રહી છે.
સરકારની દૃષ્ટિ : એકતા જ ઉકેલ
ફડણવીસે સ્પષ્ટ કર્યું કે સરકાર મરાઠા સમાજ માટે ન્યાય આપવાની પ્રતિબદ્ધ છે. પરંતુ એ ન્યાય OBC સમાજને નુકસાન પહોંચાડીને નહીં આપવામાં આવશે.
-
“અમે બંને સમાજ વચ્ચે ભેદભાવ ઊભો કરવા માંગતા નથી.”
-
“ચર્ચા, કાનૂની માધ્યમ અને દસ્તાવેજી પુરાવાઓના આધારે જ ઉકેલ લાવવામાં આવશે.”
ફડણવીસની પૂર્વવર્તી સરકારના પ્રયાસો
દેવેન્દ્ર ફડણવીસે પોતાનું શાસનકાળ યાદ અપાવ્યો :
-
મરાઠા માટે 16% અનામતનો કાયદો પસાર કર્યો.
-
મરાઠા ઉદ્યોગોને સહાય યોજના શરૂ કરી.
-
શિક્ષણમાં મરાઠા વિદ્યાર્થીઓને સ્કોલરશિપ અને ફી માફીની સુવિધા આપી.
-
ખેડૂતો માટે સબસિડી યોજનાઓ શરૂ કરી.
આંદોલન અને સરકારની વચ્ચેનો તણાવ
હાલ મુંબઈના આઝાદ મેદાનમાં મનોજ જરાંગે પાટીલ ઉપવાસ પર બેઠા છે. હજારો મરાઠા સમાજના લોકો ઉપસ્થિત છે.
-
આંદોલનકારીઓ OBC ક્વોટામાંથી હિસ્સો નહીં માંગતા, પરંતુ કુણબી તરીકે માન્યતા માગતા હોવાનું જણાવી રહ્યા છે.
-
સરકારનો તર્ક છે કે આ મુદ્દો કાનૂની રીતે જ ઉકેલી શકાય છે.
વિરોધીઓ પર સીધી ટીકાઃ “સમાજોને ટકરાવે છે”
ફડણવીસે કહ્યું :
“એકબીજા વચ્ચે લડાઈ કરાવવાનું કામ કેટલાક લોકો કરે છે. એકને ખુશ કરવાનું અને બીજાને નારાજ કરવાનું તેમનું ધોરણ છે.”
“આવી સગવડિયું રાજનીતિથી સમાજનો ભવિષ્ય બગડે છે. સરકાર હંમેશાં બંને સમાજ વચ્ચે સુમેળ જાળવવા પ્રતિબદ્ધ છે.”
મરાઠા સમાજ માટે આગળનો માર્ગ
દેવેન્દ્ર ફડણવીસે કહ્યું કે :
-
ચર્ચા દ્વારા ઉકેલ શોધવામાં આવશે.
-
કાનૂની માળખામાં રહીને સમાજને યોગ્ય હક અપાશે.
-
મરાઠા સમાજની લાગણીઓ અને જરૂરિયાતોનો આદર કરવામાં આવશે.
ઉપસંહાર
મહારાષ્ટ્રમાં મરાઠા અનામત મુદ્દો માત્ર કાનૂની કે સામાજિક સમસ્યા નથી, પરંતુ રાજકીય સમીકરણો સાથે પણ જોડાયેલો છે. મનોજ જરાંગે પાટીલના આંદોલનને કારણે રાજ્યની રાજકીય હલચલ વધી ગઈ છે.
દેવેન્દ્ર ફડણવીસનું નિવેદન સ્પષ્ટ કરે છે કે –
-
સરકાર મરાઠા સમાજ માટે સકારાત્મક છે.
-
OBC અને મરાઠા વચ્ચે વિખવાદ ન થાય તે જ મુખ્ય લક્ષ્ય છે.
-
વિરોધીઓ માત્ર રાજકીય ફાયદા માટે સમાજોને ટકરાવી રહ્યા છે.
અંતે, મરાઠા અનામતનો કાયમી ઉકેલ આવશે કે નહીં તે સમય જ બતાવશે, પરંતુ હાલના તબક્કે રાજ્યમાં **“સકારાત્મકતા સામે રાજકીય તણાવ”**નું ચિત્ર સ્પષ્ટ દેખાઈ રહ્યું છે.
WhatsApp link-
https://chat.whatsapp.com/L18FV1R9B1r42hmCOLc6QL
FACEBOOK LINK –
https://www.facebook.com/SamaySandesh…
Instagram link –
https://t.me/joinchat/g1_gPdcFxtM1NDZl
TELEGRAM LINK –
https://t.me/joinchat/uIljpkLp6VViYjRl
જનતાના અવાજને અમે કરીશુ ઉજાગર…
સંપર્ક કરો. +91 88660 66060
