સહકાર ક્ષેત્રને ત્રણ ગણું મજબૂત બનાવવાનો અમિત શાહનો સંકલ્પ
ગાંધીનગર : દેશના ગ્રામીણ અર્થતંત્રને વૈશ્વિક સ્તરે સશક્ત બનાવવા માટે આયોજિત દ્વિદિવસીય “અર્થ સમિટ 2025-26” નો મહાત્મા મંદિર ખાતે આજે ભવ્ય શુભારંભ થયો. કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકાર મંત્રી અમિત શાહે મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલની ઉપસ્થિતિમાં કાર્યક્રમનું ઉદઘાટન કર્યું. નાબાર્ડ અને ઈન્ટરનેટ એન્ડ મોબાઈલ એસોસિએશન ઓફ ઈન્ડિયા (IAMAI) સંયુક્ત રીતે આ સમિટનું આયોજન કરી રહ્યા છે.
સમિટમાં દેશ-વિદેશના 10 હજારથી વધુ ડેલીગેટ્સ, 1200થી વધુ કોર્પોરેટ પ્રતિનિધિઓ, 500થી વધુ નિષ્ણાત વક્તાઓ, 300થી વધુ સ્ટાર્ટઅપ્સ અને 250થી વધુ પ્રદર્શકો જોડાયા છે, જે આ સમિટને અત્યાર સુધીની સૌથી વ્યાપક ગ્રામીણ અને સહકાર આધારિત વૈશ્વિક ચર્ચા-વ્યવસ્થા બનાવે છે.
અમિત શાહનું સંબોધન: સહકાર ક્ષેત્રને નવી ઊંચાઈઓ તરફ દોરવાનો સંકલ્પ
ઉદઘાટન પ્રસંગે અમિત શાહે જણાવ્યું કે દેશના ગ્રામીણ વિકાસને કેન્દ્રસ્થાને રાખીને “અર્થ સમિટ”ની ત્રણ આવૃત્તિઓનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. પ્રથમ સમિટ દિલ્હી ખાતે થઈ હતી, બીજી ગુજરાતમાં અને ત્રીજી આવૃત્તિ આગામી વર્ષે ફરી દિલ્હીમાં થશે.
“ગ્રામિણ ભારતને અવગણવાથી દેશ પાછળ પડ્યો”
શાહે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે ભારતનું ભવિષ્ય તેના ગામમાં વસે છે અને મહાત્મા ગાંધીજીનો આ સિદ્ધાંત દાયકાઓ સુધી અવગણાયો હતો. કૃષિ, પશુપાલન અને સહકાર—આ ત્રણેય મુખ્ય ક્ષેત્રોને આઝાદી પછી સમાન વજન આપવામાં આવ્યું ન હતું.
પરંતુ 2014 બાદ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીે આ ત્રણેય ક્ષેત્રને નવી પ્રાથમિકતા આપી, જેના પરિણામે ગ્રામીણ અર્થતંત્રમાં ક્રિકેટ જેવી તેજ ગતિનો વિકાસ શરૂ થયો.
ત્રણ ગણું બજેટ: ગ્રામીણ વિકાસમાં ઐતિહાસિક વધારો
2014માં કૃષિ, ગ્રામીણ વિકાસ અને સહકારના સંયુક્ત મંત્રાલયનું બજેટ ரூ.1.02 લાખ કરોડ હતું. વર્ષ 2025-26માં એ બજેટ ત્રણ ગણું વધીને રૂ.3.15 લાખ કરોડ સુધી પહોંચ્યું છે. આ વધારો આગામી દાયકા માટે ગ્રામ્ય વિકાસને વૈશ્વિક સ્પર્ધાનો મુખ્ય સ્તંભ બનાવશે, એવો શાહે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો.
દેશની GDPમાં સહકાર ક્ષેત્રનું યોગદાન ત્રણ ગણું કરવાની તૈયારી
કેન્દ્રીય મંત્રીએ જણાવ્યું કે ભારતે 2047 સુધી વિકસિત દેશ બનવાનો સંકલ્પ કર્યો છે અને આ લક્ષ્ય ગ્રામ્ય સુખાકારી વિના પૂર્ણ થઈ શકે નથી. આ માટે સહકાર ક્ષેત્રને કેન્દ્રબિંદુ બનાવી અત્યંત વ્યાપક સુધારાઓ હાથ ધરવામાં આવ્યા છે.
દરેક પંચાયત દીઠ એક સહકારી સંસ્થા
દેશમાં દરેક ગ્રામ પંચાયત દીઠ ઓછામાં ઓછું એક મજબૂત સહકારી સંગઠન ઊભું કરવામાં આવશે.
50 કરોડ સક્રિય સહકારી સભ્યપદ
આગામી વર્ષોમાં 50 કરોડથી વધુ સક્રિય સહકારી સભ્યો જોડાશે, જે વિશ્વના સૌથી મોટા સમૂહ હશે.
બનાસકાંઠા-પંચમહાલનું મોડલ સમગ્ર દેશમાં
બનાસકાંઠા અને પંચમહાલમાં સફળ બનેલું “Cooperation Among Cooperatives” મોડલ હવે સુધારાના આધારે સમગ્ર ભારતમાં અમલમાં મૂકવામાં આવશે.
ડિજિટલ ક્રાંતિ તરફ પગલું: ‘સહકાર સારથી’ પોર્ટલનું લોન્ચિંગ
સહકારી ક્ષેત્ર માટે આધુનિક ટેકનોલોજી વિના વિકાસ શક્ય નથી, અને નાની કો-ઓપરેટિવ મંડળીઓ પાસે ખર્ચાળ સોફ્ટવેર મંગાવવાની ક્ષમતા નથી—આ મુશ્કેલી દૂર કરવા નાબાર્ડે ‘સહકાર સારથી’ પહેલ શરૂ કરી છે. તે હેઠળ 13થી વધુ ડિજિટલ સેવાઓ એક જ પ્લેટફોર્મ પર ઉપલબ્ધ થશે.
કેવી રીતે મદદરૂપ?
-
કો-ઓપરેટિવ બેંકોને આધુનિક બેંકિંગ ટેકનોલોજી
-
લોન વસુલી અને ડોક્યુમેન્ટેશનની સરળતા
-
KYC અને અન્ય RBI નિયમોનું અનુપાલન
-
ભવિષ્યમાં e-KCC અને ખેડૂતોને ક્રેડિટ કાર્ડ જેવી સુવિધાઓ
ઓર્ગેનિક ખેતીમાં ભારત બનશે વૈશ્વિક નેતા
શાહે જણાવ્યું કે દેશમાં આજે 49 લાખ ખેડૂત પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવી ચૂક્યા છે. “અમૂલ ઓર્ગેનિક” અને “ભારત ઓર્ગેનિક” સાથે મળીને ભારત પોતાના પ્રોડક્ટ્સનું આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રમાણન સ્નેયુ અને નિકાસ-ક્ષમ બનાવશે.
2030 સુધી ઓર્ગેનિક ઉત્પાદનોના વૈશ્વિક બજારમાં ભારતનો હિસ્સો 20 ટકા, અને 2035 સુધી 40 ટકા સુધી પહોંચી જશે, તેવો આશાવાદ વ્યક્ત કર્યો.
સહકાર ટેક્સી – દેશની સૌથી મોટી ટેક્સી સેવા બનશે
દેશમાં સહકારી મોડલ પર આધારિત Co-operative Taxi Services આગામી બે વર્ષમાં દેશની સૌથી મોટી ટેક્સી સેવા બનશે. દિલ્હીમાં માત્ર પાયલોટ આધાર પર જ 51,000 ડ્રાઈવરોએ નોંધણી કરાવી છે.
સહકાર ઇન્શન્યોરન્સ
દરેક ગામમાં ત્રણ યુવાનને રોજગાર આપતું સહકારી ઈન્શન્યોરન્સ મોડલ પણ ટૂંક સમયમાં અમલમાં આવશે.
મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલનું ભાષણ: “સમિટ સમયસર અને દિશાસૂચક”
મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે અર્થ સમિટને “યોગ્ય સમયનું, યોગ્ય દિશાનું આયોજન” ગણાવ્યું. તેમણે કહ્યું:
-
સમિટ કૃષિ, માનવતા, ગ્રામીણ વિકાસ અને નવાચારનો શક્તિપંચ છે
-
સહકારી સંગઠનો, બેંકો, પોલિસી મેકર્સ, સ્ટાર્ટઅપ્સ અને વૈજ્ઞાનિકોનું એક પ્લેટફોર્મ પર આવવું એ રણનીતિમય પ્રગતિ છે
-
ગ્રામોત્થાન માટે ગુજરાતે “સહકાર સે સમૃદ્ધિ” મોડલ અપનાવ્યું છે, જેને રાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રશંસા મળી રહી છે
મુખ્યમંત્રીશ્રીએ ફાઇનાન્સિયલ ઇનોવેશન, સર્ક્યુલર ઇકોનોમી, ગ્રીન ગ્રોથ, પ્રાકૃતિક ખેતી, પશુપાલન અને મહિલાઓના યોગદાન જેવા અનેક વિષયો પર પ્રકાશ પાડ્યો.
સ્ટેટ ફોકસ પેપરનું વિમોચન
સમારંભ દરમિયાન નીચેના મહત્વના દસ્તાવેજોનું વિમોચન થયું:
-
‘સહકાર સારથી’ ડિજિટલ સેવાઓ
-
“સ્ટેટ ફોકસ પેપર ઓફ ગુજરાત 2026-27”
-
નાબાર્ડ–BCG સંયુક્ત સંશોધન: “ગ્રામીણ બેન્કિંગ કા ભવિષ્ય”
સમિટમાં વિશાળ ઉપસ્થિતિ
કાર્યક્રમમાં ભાગ લેવાવાળા અગ્રણીઓમાં સમાવેશ:
-
નાબાર્ડ ચેરમેન શાજી કે.વી.
-
કૃષિ વિભાગના અધિક મુખ્ય સચિવ ડૉ. અંજુ શર્મા
-
કેન્દ્રીય સહકાર મંત્રાલયના સચિવ ડૉ. આશિષ કુમાર ભુટાની
-
ગુજરાત સ્ટેટ કો-ઓપરેટિવ બેન્કના ચેરમેન અજય પટેલ
-
અનેક કો-ઓપરેટિવ આગેવાનો, વૈજ્ઞાનિકો, સ્ટાર્ટઅપ ફાઉન્ડર્સ અને ખેડૂતો
અર્થ સમિટ – વિકસિત ભારત 2047 માટે મજબૂત ખંભો
આ સમિટનો મુખ્ય હેતુ “Empowering Rural Innovation for Global Change” છે, જેમાં નાવાચારી Startups, એગ્રી સાયન્સ, ફિનટેક, ડિજિટલ કો-ઓપરેશન અને ગ્રામ્ય રોજગારીને નવી દિશા આપવાનો પ્રયત્ન છે.
સમિટમાં યોજાનારા 30થી વધુ વર્કશોપ, માસ્ટર ક્લાસ અને ચર્ચાઓ ગ્રામ્ય અર્થતંત્રના પડકારો, ડિજિટલ પરિવર્તન, ગ્લોબલ માર્કેટ એક્સેસ, Agri 4.0, ઓર્ગેનિક અને પ્રાકૃતિક ખેતી, ગ્રીન ઇકોનોમી જેવા ક્ષેત્રે માર્ગદર્શન આપશે.
નિષ્કર્ષ
મહાત્મા મંદિર ખાતે શરૂ થયેલી અર્થ સમિટ 2025-26 માત્ર સમિટ નહીં, પરંતુ ભારતના ગ્રામ્ય અને સહકાર ક્ષેત્રના આર્થિક નવનિર્માણનું કેન્દ્રબિંદુ બની રહી છે. અમિત શાહ અને ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વમાં આ સમિટ ગ્રામીણ ભારતને વૈશ્વિક નવી તક આપવાની દિશામાં ઐતિહાસિક કદમ સાબિત થશે.
