દર્દીઓ માટે મોટી રાહત! ચીનથી આવતા રો-મટીરિયલ્સ સસ્તા થતાં દવાઓના ભાવમાં મોટો ઘટાડો થવાની શક્યતા 💊📉

અમદાવાદ :
દેશભરના કરોડો દર્દીઓ માટે રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. ચીનથી આયાત થતા દવાઓના રો-મટીરિયલ્સ (API – Active Pharmaceutical Ingredients)ના ભાવમાં મોટા પાયે ઘટાડો નોંધાતા હવે ભારતીય માર્કેટમાં પણ દવાઓ સસ્તી થવાની દિશામાં મજબૂત સંકેત મળ્યો છે. ઉદ્યોગના નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર ચીનમાં દવાઓના મુખ્ય ઘટકોના ભાવમાં 35થી 40 ટકા સુધીનો ઘટાડો થયો છે, અને આવનારા મહિનાઓમાં આ ઘટાડો વધુ ઊંડો થવાની શક્યતા છે. આ પરિસ્થિતિનો સીધો ફાયદો જનરિક દવાઓ બનાવતી કંપનીઓને મળશે અને અંતે તેનો લાભ સામાન્ય દર્દીઓ સુધી પહોંચે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. 😊

કોવિડ પછી બદલાયેલી પરિસ્થિતિ

કોવિડ-19 મહામારી દરમિયાન દવાઓ અને તેના કાચા માલના ભાવ આકાશને અડી ગયા હતા. તે સમયગાળા દરમિયાન ચીનમાંથી આવતાં APIના સપ્લાયમાં અછત, લોકડાઉન અને ટ્રાન્સપોર્ટેશનની મુશ્કેલીઓના કારણે ભાવોમાં ભારે વધારો થયો હતો. પરંતુ હવે પરિસ્થિતિ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગઈ છે. ચીનમાં કોવિડ પછી ઔષધ ઉદ્યોગમાં મોટા પાયે વિસ્તરણ થયું, નવી ફેક્ટરીઓ શરૂ થઈ અને ઉત્પાદન ક્ષમતામાં નોંધપાત્ર વધારો થયો. પરિણામે માંગની સરખામણીએ પુરવઠો વધારે થતાં APIના ભાવમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે.

APIના ભાવમાં ચોંકાવનારો ઘટાડો

ઉદ્યોગ સાથે જોડાયેલા સૂત્રોના જણાવ્યા પ્રમાણે, અનેક સામાન્ય રીતે વપરાતી દવાઓના APIના ભાવમાં ઐતિહાસિક ઘટાડો થયો છે.

• પેરાસીટામોલ API : કોવિડ સમયમાં પ્રતિ કિલો રૂ.900 સુધી પહોંચેલો ભાવ હવે ઘટીને રૂ.250 પ્રતિ કિલો થયો છે.

• અમોક્સિસિલિન API : રૂ.3,200 પ્રતિ કિલોથી ઘટીને હવે રૂ.1,800 પ્રતિ કિલો થયો છે.

• ક્લેવ્યુલેનેટ API : અગાઉ રૂ.21,000 પ્રતિ કિલો સુધી રહેલો ભાવ હવે ઘટીને રૂ.14,500 પ્રતિ કિલો થયો છે.

આ આંકડાઓ સ્પષ્ટ રીતે બતાવે છે કે દવાઓના ઉત્પાદન ખર્ચમાં મોટો ઘટાડો શક્ય છે, જે અંતે રિટેલ દવાઓના ભાવ પર પણ અસર કરશે.

ઉદ્યોગ નિષ્ણાતો શું કહે છે?

ચીની ઔષધ ઉદ્યોગ પર નજર રાખતા ઉદ્યોગ નિષ્ણાત મેહુલ શાહે જણાવ્યું કે, “કોવિડ પછી ચીનમાં API ફેક્ટરીઓનું મોટા પાયે વિસ્તરણ થયું છે. ઉત્પાદન એટલું વધી ગયું છે કે હવે ઓવરપ્રોડક્શનની સ્થિતિ સર્જાઈ છે. તેના કારણે ભાવ ઘટ્યા છે અને આવનારા સમયમાં વધુ ઘટાડાની શક્યતા છે. જો આ પરિસ્થિતિ યથાવત્ રહી તો ભારતીય ફાર્મા કંપનીઓ માટે ઉત્પાદન ખર્ચ ઘટાડવો સરળ બનશે અને અંતે દર્દીઓને ફાયદો થશે.” 💉

ભારતની ચીન પર નિર્ભરતા

ઉલ્લેખનીય છે કે ભારત આજે પણ API માટે આશરે 70 ટકા સુધી ચીન પર નિર્ભર છે. આ નિર્ભરતા કારણે ભૂતકાળમાં અનેક વખત કિંમતોમાં અચાનક વધારો અને સપ્લાયમાં અવરોધ સર્જાયો છે. ભારતીય ફાર્મા ઉદ્યોગના ભૂતપૂર્વ ચેરમેન દીનેશ દુઆએ ચિંતા વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે, “ચીન પર આટલી મોટી નિર્ભરતા ભારતીય ઉત્પાદકો માટે લાંબા ગાળે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. ભાવ ઘટે ત્યારે ફાયદો થાય છે, પરંતુ ભાવ વધે ત્યારે સમગ્ર વ્યવસ્થા ડગમગી જાય છે.” ⚠️

દવા કિંમતો પર સરકારની નજર

ઉદ્યોગ નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, ચીનથી આવતા APIના ભાવમાં થયેલા ઘટાડા પર હવે નેશનલ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રાઇસિંગ ઓથોરિટી (NPPA) પણ નજર રાખી રહી છે. મેહુલ શાહના જણાવ્યા પ્રમાણે, જો રો-મટીરિયલ્સના ભાવમાં ઘટાડો લાંબા સમય સુધી ટક્યો રહેશે તો NPPA દવાઓના મહત્તમ વેચાણ ભાવ (MRP)માં ઘટાડો જાહેર કરી શકે છે. આ પગલું લેવામાં આવે તો સામાન્ય દર્દીઓને સીધી રાહત મળશે.

ચીનમાં પણ ચિંતા

ફાર્મેક્સિલના ચેરમેન નમિત જોશીએ ચીનની અંદરની સ્થિતિ અંગે માહિતી આપતા કહ્યું કે, “ચીનમાં આંશિક રીતે માંગમાં વધારો અને મોટા પાયે ઉત્પાદનના કારણે સપ્લાયમાં અસંતુલન સર્જાયું છે. તેના પરિણામે વૈશ્વિક સ્તરે APIના ભાવ અસામાન્ય રીતે ઘટી ગયા છે. આ સ્થિતિથી ચીનના જ અનેક API ઉત્પાદકોને નુકસાન થયું છે. કેટલીક જગ્યાએ ઉત્પાદન ખર્ચ કરતાં પણ નીચા ભાવમાં માલ વેચવાનો વારો આવ્યો છે, જેના કારણે ચીનમાં આ મુદ્દે તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે.” 🌍

ભારતીય API ઉત્પાદકો પર અસર

જ્યારે એક તરફ જનરિક દવાઓ બનાવતી કંપનીઓને સસ્તા APIથી ફાયદો થવાની શક્યતા છે, ત્યારે બીજી તરફ ભારતીય API ઉત્પાદકો માટે આ પરિસ્થિતિ પડકારરૂપ બની શકે છે. સ્થાનિક ઉત્પાદકોનું ઉત્પાદન ખર્ચ ચીનની સરખામણીએ વધારે હોવાથી તેઓ ભાવની સ્પર્ધામાં પાછળ રહી જાય તેવી આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. આ કારણે ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ અને સ્થાનિક API ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સરકાર દ્વારા લેવામાં આવતી યોજનાઓનું મહત્વ વધુ વધી જાય છે.

દર્દીઓની આશા

આ સમગ્ર પરિસ્થિતિ વચ્ચે સૌથી મોટી આશા સામાન્ય દર્દીઓમાં જોવા મળી રહી છે. મોંઘી દવાઓના કારણે સારવાર ખર્ચ વધી જતાં અનેક લોકો પરેશાન હતા. જો આવનારા મહિનાઓમાં પેઇનકિલર, એન્ટિબાયોટિક્સ અને અન્ય જરૂરી દવાઓના ભાવમાં ઘટાડો થાય તો મધ્યમ અને ગરીબ વર્ગ માટે મોટી રાહત સાબિત થશે. 🏥🙏

ભાવ ખરેખર ઘટશે કે નહીં?

જોકે ઉદ્યોગ નિષ્ણાતો સકારાત્મક સંકેતો આપી રહ્યા છે, તેમ છતાં એક પ્રશ્ન હજુ પણ યથાવત્ છે – શું રો-મટીરિયલ્સ સસ્તા થતાં જ દવાઓના ભાવ તરત ઘટશે? કેટલાક નિષ્ણાતો માને છે કે કંપનીઓ પાસે જૂના સ્ટોક, માર્કેટિંગ ખર્ચ અને અન્ય પરિબળો હોવાથી ભાવમાં ઘટાડો થવામાં થોડો સમય લાગી શકે છે. તેમ છતાં, જો APIના ભાવ લાંબા ગાળે નીચા રહે તો દવાઓના ભાવમાં ઘટાડો અનિવાર્ય બનશે.

નિષ્કર્ષ

ચીનથી આવતા દવાઓના રો-મટીરિયલ્સના ભાવમાં 35થી 40 ટકા સુધીનો ઘટાડો ભારતીય ફાર્મા ઉદ્યોગ અને ખાસ કરીને દર્દીઓ માટે આશાજનક સંકેત છે. સરકારની દેખરેખ, બજારની સ્પર્ધા અને ઉદ્યોગની જવાબદારી સાથે જો આ ઘટાડાનો યોગ્ય લાભ ગ્રાહકો સુધી પહોંચે, તો આવનારા સમયમાં દવાઓ વધુ સસ્તી થવાની પૂરી શક્યતા છે. દર્દીઓ માટે આ ખરેખર રાહતના સમાચાર છે. 💊✨