જામજોધપુર શાખાના ₹3.50 કરોડના બોગસ FDR કૌભાંડમાં સંડોવાયેલા કર્મચારીને પુનઃનિયુક્તિ નહીં.

જામનગર જિલ્લા સહકારી બેંકના પક્ષમાં નામદાર મજૂર અદાલતનો કડક ચુકાદો

જામનગર જિલ્લાની પ્રતિષ્ઠિત સહકારી નાણાકીય સંસ્થા **ધી જામનગર ડિસ્ટ્રીક્ટ કો-ઓપરેટીવ બેંક લી.**ને મોટી રાહત આપતો મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો નામદાર મજૂર અદાલત દ્વારા આપવામાં આવ્યો છે. જામજોધપુર શાખામાં ફરજ બજાવતા કેશીયર નીરજ મગનલાલ પટેલ દ્વારા બોગસ તથા બનાવટી ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ રસીદો (FDR) બનાવી અંદાજે રૂ. 3.50 કરોડની ઉચાપત કરવાના ગંભીર ગુનામાં તેમની નોકરીમાં પુનઃસ્થાપન કરવાની માંગ અદાલતે સ્પષ્ટપણે રદ કરી છે.

કૌભાંડની પૃષ્ઠભૂમિ: બેંકિંગ વિશ્વાસ સાથે વિશ્વાસઘાત

આ સમગ્ર મામલાની હકીકત મુજબ, નીરજ મગનલાલ પટેલ જામનગર જિલ્લા સહકારી બેંક લી.ની જામજોધપુર શાખામાં કેશીયર તરીકે ફરજ બજાવતા હતા. ફરજના સમયગાળા દરમિયાન તેમણે બેંક દ્વારા આપવામાં આવેલા આઈડી અને પાસવર્ડનો દુરુપયોગ કરી બેંકના થાપણદારોને બોગસ અને બનાવટી બાંધી મુદતની થાપણ (FDR) ઈસ્યુ કરી હતી.

આ બનાવટી FDR સામે મળેલા નાણાં બેંકમાં જમા ન કરાવી, તેમજ એક ખાતામાંથી બીજા ખાતાઓમાં ગેરરીતે રકમ ટ્રાન્સફર કરી **લગભગ રૂ. 3,50,00,000/- (સાડા ત્રણ કરોડ રૂપિયા)**ની ઉચાપત કરવામાં આવી હતી. આ સમગ્ર પ્રક્રિયા બેંકિંગ નિયમો, નૈતિકતા અને ગ્રાહકોના વિશ્વાસ સામે ગંભીર ગુનો હોવાનું બેંક તરફથી રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું.

પોલીસ ફરિયાદ અને વસૂલાત માટે કાયદાકીય કાર્યવાહી

ઉચાપતનો ખુલાસો થતા જ બેંક તંત્ર હરકતમાં આવ્યું હતું. બેંક દ્વારા સંબંધિત પોલીસ સ્ટેશનમાં ફોજદારી ફરિયાદ નોંધાવવામાં આવી હતી. સાથે સાથે ઉચાપત થયેલી રકમની વસૂલાત માટે યોગ્ય કાયદાકીય દાવાઓ પણ દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા.

બેંકના અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે, સહકારી સંસ્થામાં થાપણદારોનો વિશ્વાસ સૌથી મોટું મૂડીભંડાર છે અને આવા કૃત્યો સહકારી વ્યવસ્થાની પાયાને હચમચાવી નાખે છે.

ખાતાકીય તપાસ અને કર્મચારી દોષિત સાબિત

ઉપરોક્ત ગેરરીતિઓ બહાર આવતા, બેંક દ્વારા નિયમસર નીરજ પટેલને ચાર્જશીટ આપવામાં આવી અને ત્યારબાદ સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા સાથે ખાતાકીય તપાસ હાથ ધરવામાં આવી. તપાસ દરમિયાન દસ્તાવેજી પુરાવા, બેંકિંગ ટ્રાન્ઝેક્શન રેકોર્ડ, લોગિન વિગતો અને સાક્ષીઓના નિવેદનો આધારે નીરજ પટેલને દોષિત સાબિત કરવામાં આવ્યા.

તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ બેંક દ્વારા નિયમો અનુસાર તેમને ધી જામનગર ડિસ્ટ્રીક્ટ કો-ઓપરેટીવ બેંક લી.ની સેવામાંથી બરતરફ (Dismissed) કરવામાં આવ્યા હતા.

મજૂર અદાલતમાં પડકાર, પુનઃસ્થાપનની માંગ

બરતરફીના આ હુકમને પડકારતા નીરજ મગનલાલ પટેલ દ્વારા નામદાર મજૂર અદાલત સમક્ષ ધી ગુજરાત ઔદ્યોગિક સબંધ અધિનિયમ, 1946ની જોગવાઈઓ હેઠળ અરજી દાખલ કરવામાં આવી હતી. અરજીમાં કર્મચારી દ્વારા પોતાની નોકરીમાં પુનઃસ્થાપન (Reinstatement) કરવાની માંગ કરવામાં આવી હતી.

બેંકની મજબૂત દલીલ: ઉચાપતમાં ઓછી સજા શક્ય નહીં

મજૂર અદાલતમાં કેસની સુનાવણી દરમિયાન બેંક તરફથી સ્પષ્ટ અને ભારપૂર્વક રજૂઆત કરવામાં આવી હતી કે:

• કરવામાં આવેલી ખાતાકીય તપાસ સંપૂર્ણપણે કાયદેસર, ન્યાયસંગત અને નિયમસર હતી

• આરોપી કર્મચારી દ્વારા કરવામાં આવેલ ગુનો માત્ર શિસ્તભંગ નહીં પરંતુ વિશ્વાસઘાત અને ગંભીર આર્થિક ગુનો છે

• આ પ્રકારના ઉચાપતના કેસમાં નોકરીમાંથી છૂટા કરવાના સિવાય અન્ય કોઈ હળવી સજા શક્ય નથી

બેંક તરફથી અગાઉના ઉચ્ચ અદાલતોના ચુકાદાઓનો સંદર્ભ આપીને દલીલ કરવામાં આવી હતી કે, નાણાકીય સંસ્થામાં વિશ્વાસનો ભંગ કરનાર કર્મચારી પ્રત્યે નરમ વલણ રાખવું સમગ્ર વ્યવસ્થાને નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે છે.

નામદાર મજૂર અદાલતનો સ્પષ્ટ ચુકાદો

તમામ દલીલો, પુરાવા અને કાયદાકીય મુદ્દાઓ પર વિચારણા કર્યા બાદ નામદાર મજૂર અદાલતે બેંકની દલીલો સ્વીકારી હતી. અદાલતે નોંધ્યું હતું કે:

• ખાતાકીય તપાસમાં કોઈ કાયદાકીય ખામી નથી

• કર્મચારી પર લાગેલા આરોપો ગંભીર સ્વરૂપના છે

• ઉચાપત જેવા ગુનામાં પુનઃસ્થાપન કરવું ન્યાયસંગત નથી

આ આધારે નીરજ મગનલાલ પટેલ દ્વારા કરવામાં આવેલ પુનઃસ્થાપન અંગેનો કેસ રદ કરવામાં આવ્યો છે.

બેંકના પક્ષે વકીલશ્રી હમીદ એચ. દેદાની અસરકારક રજૂઆત

આ સમગ્ર કેસમાં ધી જામનગર ડિસ્ટ્રીક્ટ કો-ઓપરેટીવ બેંક લી. તરફેથી વકીલશ્રી હમીદ એચ. દેદાએ દલીલો રજૂ કરી હતી. તેમની અસરકારક કાયદાકીય રજૂઆત અને પૂર્વ ચુકાદાઓના સંદર્ભના આધારે બેંકને મહત્વપૂર્ણ સફળતા મળી હોવાનું જાણકારો માને છે.

સહકારી ક્ષેત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ સંદેશ

આ ચુકાદો સહકારી બેંકિંગ ક્ષેત્ર માટે એક મહત્વપૂર્ણ નજિરૂદાહરણ બન્યો છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ નિર્ણયથી સ્પષ્ટ સંદેશ મળે છે કે સહકારી સંસ્થાઓમાં નાણાકીય ગેરરીતિ, ઉચાપત અને વિશ્વાસઘાત માટે શૂન્ય સહનશીલતા અપનાવવામાં આવશે.