૪૦ દિવસમાં ૧૫ હજાર રજીસ્ટ્રેશન સામે માત્ર ૭,૫૦૦ ખેડૂતોની ખરીદી; જામજોધપુર APMC સાથેનો મોટો તફાવત સવાલમાં
રાજ્ય સરકાર દ્વારા ખેડૂતોને યોગ્ય ભાવ મળે તે હેતુથી ટેકાના ભાવે મગફળી ખરીદી યોજના શરૂ કરવામાં આવી છે, પરંતુ ભાણવડ ખાતે આવેલી **એપીએમસી (APMC)**માં ચાલી રહેલી ખરીદી પ્રક્રિયા સામે હવે ખેડૂતોમાં ભારે અસંતોષ જોવા મળી રહ્યો છે. ખરીદીમાં કહેવાતી ખામીઓ, અતિ ધીમી ગતિ અને વ્યાપક ભ્રષ્ટાચારના આક્ષેપો સાથે ભાણવડ તાલુકા તથા શહેર કોંગ્રેસ દ્વારા મામલતદારને આવેદનપત્ર આપી તપાસની માગણી કરવામાં આવી છે.કોંગ્રેસનું કહેવું છે કે, સરકારની યોજના કાગળ પર સારી લાગે છે, પરંતુ મેદાન પર તેનો અમલ અડધો અધૂરો અને શંકાસ્પદ બની રહ્યો છે, જેના કારણે ખેડૂતોને ન તો સમયસર મગફળી વેચી શકાય છે અને ન તો સમયસર ચુકવણી મળી રહી છે.
ટેકાના ભાવે ખરીદીનો હેતુ અને વાસ્તવિકતા
રાજ્ય સરકાર દ્વારા મગફળીના ભાવમાં ઘટાડા અને બજારની અસ્થિરતાને ધ્યાનમાં રાખી ટેકાના ભાવે ખરીદી (MSP) શરૂ કરવામાં આવી છે, જેથી ખેડૂતોને ન્યૂનતમ આધારભાવ મળી રહે. આ યોજના અંતર્ગત ખેડૂતોને ઑનલાઈન નોંધણી કરાવી APMC મારફતે મગફળી વેચવાની સુવિધા આપવામાં આવી છે.
પરંતુ ભાણવડ APMCમાં ખેડૂતોનો આક્ષેપ છે કે:
-
ખરીદીની ગતિ અત્યંત ધીમી છે
-
રોજની ખરીદી સંખ્યા અપૂરતી છે
-
પસંદગીના ખેડૂતોને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવે છે
આ તમામ બાબતોને લઈને ખેડૂતોમાં અને રાજકીય સ્તરે રોષ ફેલાયો છે.
આંકડા પોતે જ બોલે છે: કોંગ્રેસનો મોટો સવાલ
કોંગ્રેસ દ્વારા આપવામાં આવેલા આવેદનપત્રમાં રજૂ કરાયેલા આંકડા પ્રમાણે:
-
છેલ્લા ૪૦ દિવસમાં ભાણવડ APMCમાં આશરે ૧૫,૦૦૦ ખેડૂતોનું ઑનલાઈન રજીસ્ટ્રેશન થયું છે
-
તેની સામે હાલ સુધી માત્ર અંદાજે ૭,૫૦૦ ખેડૂતોની જ મગફળી ખરીદવામાં આવી છે
અર્થાત્ અડધાથી વધુ ખેડૂતો હજુ પણ ખરીદીની રાહ જોઈ રહ્યા છે. કોંગ્રેસે આ મુદ્દે સવાલ ઉઠાવ્યો છે કે, “જો સરકાર અને તંત્ર ખરેખર ખેડૂતોના હિતમાં કાર્યરત છે, તો આટલી મોટી સંખ્યામાં રજીસ્ટ્રેશન છતાં ખરીદી અધવચ્ચે કેમ અટકી છે?”
જામજોધપુર APMC સાથે સરખામણી: કેમ છે એટલો મોટો તફાવત?
કોંગ્રેસે આવેદનપત્રમાં ખાસ કરીને ભાણવડ અને જામજોધપુર APMC વચ્ચેનો તફાવત ઉલ્લેખ કર્યો છે. કોંગ્રેસના જણાવ્યા અનુસાર:
-
જામજોધપુર APMCમાં દરરોજ ૪૦૦થી ૫૦૦ જેટલા ખેડૂતોની મગફળી ખરીદવામાં આવે છે
-
જ્યારે ભાણવડ APMCમાં માત્ર ૫૦૦ કે તેનાથી પણ ઓછી સંખ્યામાં ખેડૂતોની ખરીદી થાય છે
જ્યારે બન્ને વિસ્તારો ભૌગોલિક રીતે નજીક છે અને પાકની આવક પણ સમાન છે, ત્યારે આટલો મોટો તફાવત કેમ? શું ભાણવડ APMCમાં જાણબૂઝીને ખરીદી ધીમી રાખવામાં આવી રહી છે? એવો તીખો સવાલ કોંગ્રેસે તંત્ર સામે ઉઠાવ્યો છે.
ખરીદીમાં ભ્રષ્ટાચારના ગંભીર આક્ષેપ
કોંગ્રેસના આવેદનપત્રમાં ખરીદી પ્રક્રિયામાં વ્યાપક ભ્રષ્ટાચાર થતો હોવાનો ગંભીર આક્ષેપ પણ કરવામાં આવ્યો છે. કોંગ્રેસનું કહેવું છે કે:
-
કેટલાક દલાલો અને વેપારીઓના માધ્યમથી
-
પસંદગીના ખેડૂતોને વહેલી ખરીદીની તક આપવામાં આવે છે
-
સામાન્ય ખેડૂતોને લાંબી રાહ જોવી પડે છે
આ ઉપરાંત, મગફળીના ગ્રેડિંગ, તોલ અને સ્વીકાર પ્રક્રિયામાં પણ ગેરરીતિ થતી હોવાની ફરિયાદો મળી રહી છે. કોંગ્રેસે આ તમામ બાબતોની નિષ્પક્ષ અને ઉચ્ચ સ્તરીય તપાસ કરવાની માગ કરી છે.
ધીમી ગતિની ખરીદીથી ખેડૂતોને ભારે હાલાકી
ખરીદીની ધીમી ગતિના કારણે ખેડૂતોને માત્ર માનસિક તણાવ જ નહીં, પરંતુ આર્થિક મુશ્કેલી પણ ઉભી થઈ છે. ખેડૂતોનું કહેવું છે કે:
-
મગફળી વેચાણમાં વિલંબ થતાં
-
સમયસર પેમેન્ટ મળતું નથી
-
ખાતર, બીજ અને ઘરખર્ચ માટે લેવાયેલો કરજ ચૂકવવામાં મુશ્કેલી પડે છે
કોંગ્રેસે આવેદનપત્રમાં સ્પષ્ટ જણાવ્યું છે કે, “સરકાર ટેકાના ભાવે ખરીદી શરૂ કરીને વાહવાહી લે છે, પરંતુ જો ખેડૂતોને સમયસર ચુકવણી ન મળે તો આ યોજના ખેડૂતો માટે બોજરૂપ બની જાય છે.”
કોંગ્રેસનો મામલતદારને આવેદનપત્ર
આ તમામ મુદ્દાઓને લઈને ભાણવડ તાલુકા અને શહેર કોંગ્રેસ દ્વારા મામલતદારને આવેદનપત્ર આપવામાં આવ્યું છે. આવેદનપત્રમાં મુખ્યત્વે નીચેની માગણીઓ કરવામાં આવી છે:
-
ભાણવડ APMCમાં મગફળી ખરીદીની ગતિ વધારવામાં આવે
-
જામજોધપુર APMC સાથેના તફાવત અંગે તપાસ કરવામાં આવે
-
ખરીદીમાં થતી ભ્રષ્ટાચારની નિષ્પક્ષ તપાસ થાય
-
ખેડૂતોને સમયસર પેમેન્ટ સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે
કોંગ્રેસે ચેતવણી આપી છે કે, જો આ મુદ્દે તંત્ર દ્વારા તાત્કાલિક કાર્યવાહી નહીં કરવામાં આવે, તો આગામી દિવસોમાં ખેડૂતોને સાથે રાખી આંદોલનનો માર્ગ અપનાવવામાં આવશે.
તંત્રની ભૂમિકા સવાલમાં
હાલ સુધી મામલતદાર કચેરી અથવા APMC તંત્ર તરફથી આ મુદ્દે કોઈ સ્પષ્ટ સત્તાવાર જવાબ સામે આવ્યો નથી. પરંતુ ખેડૂતો અને કોંગ્રેસનું કહેવું છે કે, જો તંત્ર સમયસર આંખ ઉઘાડશે નહીં, તો આ અસંતોષ વધુ વકરશે.
નિષ્કર્ષ
ભાણવડ APMCમાં ટેકાના ભાવે મગફળી ખરીદી યોજના હવે ખેડૂતો માટે આશા કરતાં વધુ મુશ્કેલીનું કારણ બની રહી છે. એક તરફ હજારો ખેડૂતો ઑનલાઈન નોંધણી કરીને રાહ જોઈ રહ્યા છે, તો બીજી તરફ ધીમી ગતિ, ભ્રષ્ટાચારના આક્ષેપ અને પેમેન્ટમાં વિલંબ ખેડૂતોની કમર તોડી રહ્યા છે.હવે જોવાનું એ રહેશે કે, મામલતદાર અને જિલ્લા તંત્ર આ આવેદનપત્રને કેટલી ગંભીરતાથી લે છે અને શું ખરેખર ખેડૂતોને ન્યાય મળે છે કે પછી આ મુદ્દો પણ ફાઈલો અને વચનોમાં જ દફન થઈ જશે.
44








