મતદાન કરો અને લાભ મેળવો!

વસઈ–વિરારમાં ‘ફેસ્ટિવલ ઑફ ડેમોક્રસી’ તરીકે મતદાનને પ્રોત્સાહન – હોટેલ, રિક્ષા, બસ અને સલૂનમાં ખાસ ડિસ્કાઉન્ટ

વસઈ–વિરાર | 

લોકશાહીની સૌથી મોટી તાકાત એટલે મતદાન. પરંતુ શહેરીકરણ, વ્યસ્ત જીવનશૈલી અને રાજકીય નિરાશાના કારણે મતદાન ટકાવારી સતત ઘટતી જાય છે – એ ચિંતા હવે માત્ર ચૂંટણી પંચની નહીં, પરંતુ સ્થાનિક પ્રશાસન માટે પણ મોટો પડકાર બની છે. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, વસઈ–વિરાર મ્યુનિસિપલ કમિશનર અને ચીફ ઇલેક્શન ઑફિસર મનોજકુમાર સૂર્યવંશી દ્વારા એક અનોખી અને નવીન પહેલ હાથ ધરવામાં આવી છે, જેની સમગ્ર રાજ્યમાં ચર્ચા થઈ રહી છે.

મતદાનને એક બોજ કે ફરજ તરીકે નહીં, પરંતુ “ફેસ્ટિવલ ઑફ ડેમોક્રસી” તરીકે ઉજવવાના હેતુથી, વસઈ–વિરારમાં મત આપનાર નાગરિકોને હોટેલ, રિક્ષા, પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટ અને સલૂન જેવી દૈનિક સેવાઓમાં વિશેષ ડિસ્કાઉન્ટ આપવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. આ પહેલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ છે – વધુમાં વધુ નાગરિકોને મતદાન માટે પ્રેરિત કરવું અને લોકશાહીની પ્રક્રિયામાં તેમની સક્રિય ભાગીદારી સુનિશ્ચિત કરવી.

મતદાન માટે ‘ઇનસેન્ટિવ’ – વિચાર કેવી રીતે આવ્યો?

વસઈ–વિરાર વિસ્તાર મુંબઈ મહાનગર પ્રદેશનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. અહીં લાખો લોકો વસે છે, પરંતુ અગાઉની ચૂંટણીમાં મતદાન ટકાવારી સંતોષકારક રહી નહોતી. ખાસ કરીને યુવાનો અને કામકાજી વર્ગ મતદાન દિવસે કામ, મુસાફરી અથવા “સમય નથી” જેવી દલીલો આપીને મતદાનથી દૂર રહેતા હતા.

આ સમસ્યાને ગંભીરતાથી લઈ, કમિશનર મનોજ સૂર્યવંશીએ મતદાનને લોકઉત્સવ તરીકે રજૂ કરવાનો વિચાર આગળ ધપાવ્યો. તેમનો મત છે કે,

“મતદાન એ માત્ર બંધારણીય ફરજ નથી, પરંતુ લોકશાહીની ઉજવણી છે. જો લોકો ઉત્સાહથી મતદાન કરવા આવે, તો લોકશાહીની મૂળભૂત તાકાત વધુ મજબૂત બને.”

આ વિચારને અમલમાં મૂકવા માટે તેમણે બુધવારે સ્થાનિક હોટેલ અસોસિએશન, રિક્ષા યુનિયન, પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટના અધિકારીઓ અને સલૂન અસોસિએશન સાથે વિશેષ બેઠક યોજી હતી.

મીટિંગમાં શું નક્કી થયું?

આ બેઠક દરમિયાન, વિવિધ સેવાક્ષેત્રોના પ્રતિનિધિઓએ એકસુરે મતદાનને પ્રોત્સાહન આપવાની પ્રશાસનની પહેલને આવકારી અને સહયોગ આપવાની તૈયારી દર્શાવી.

હોટેલ અને રેસ્ટોરાં – 15 ટકા ડિસ્કાઉન્ટ

સ્થાનિક હોટેલ અને રેસ્ટોરાં અસોસિએશને મતદાન કરનાર નાગરિકોને તેમના બિલ પર 15 ટકા ડિસ્કાઉન્ટ આપવાની જાહેરાત કરી છે. મતદાન બાદ આંગળી પર લગાવેલી શાહી બતાવીને આ ડિસ્કાઉન્ટ મેળવી શકાય તેવી વ્યવસ્થા રહેશે.

રિક્ષા સેવાઓ – 50 ટકા ડિસ્કાઉન્ટ

રિક્ષા યુનિયન દ્વારા તો એક પગલું વધુ આગળ જઈને મતદાન કરનારાઓને 50 ટકા ભાડા પર ડિસ્કાઉન્ટ આપવાની ઑફર જાહેર કરવામાં આવી છે. મતદાન કેન્દ્ર સુધી જવા કે મતદાન બાદ ઘરે પરત ફરવા માટે આ વ્યવસ્થા લોકોને ખાસ આકર્ષશે.

સિટી બસ અને પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટ

વસઈ–વિરાર સિટી બસ સેવા અને અન્ય પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટ સેવાઓ પણ મતદાનના દિવસે મત આપનારાઓને વિશેષ ડિસ્કાઉન્ટ આપશે. આ અંગે ટૂંક સમયમાં સત્તાવાર જાહેરાત અને રૂટ-વાઇઝ માહિતી જાહેર કરવામાં આવશે.

સલૂન અને બ્યુટી પાર્લર – સ્પેશ્યલ ઑફર

સ્થાનિક સલૂન અસોસિએશને પણ મતદાનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે મતદાનના દિવસે મત આપીને આવનારા ગ્રાહકોને સ્પેશ્યલ ડિસ્કાઉન્ટ અને ઑફર પેકેજ આપવાની તૈયારી દર્શાવી છે.

‘ફેસ્ટિવલ ઑફ ડેમોક્રસી’ – શું અર્થ થાય છે?

કમિશનર મનોજ સૂર્યવંશી મુજબ,

“જેમ આપણે દિવાળી, નવરાત્રી કે ગણેશોત્સવને ઉત્સાહપૂર્વક ઉજવીએ છીએ, તેમ મતદાનને પણ એક ઉત્સવ તરીકે જોવું જોઈએ. આ દિવસે દરેક નાગરિકને એવું લાગે કે તેઓ દેશના ભવિષ્યના નિર્માણમાં સીધા ભાગીદાર છે.”

આ અભિગમ મતદાન પ્રત્યેના નકારાત્મક વલણને બદલવા માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ખાસ કરીને યુવાનોમાં રાજકીય ઉદાસીનતા ઘટાડવા માટે આવા સકારાત્મક પ્રોત્સાહનો અસરકારક સાબિત થઈ શકે છે.

યુવાનો અને પ્રથમ વખત મતદારો પર વિશેષ ધ્યાન

વસઈ–વિરાર વિસ્તારમાં મોટી સંખ્યામાં યુવાનો અને પ્રથમ વખત મતદાન કરનારાઓ છે. પ્રશાસનનું માનવું છે કે, જો આ વર્ગને એકવાર મતદાનની પ્રક્રિયામાં જોડવામાં આવે, તો ભવિષ્યમાં તેઓ નિયમિત મતદારો બનશે.

આ માટે:

• કોલેજો અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં જાગૃતિ અભિયાન

• સોશિયલ મીડિયા દ્વારા ‘Vote & Get Benefits’ કેમ્પેઈન

• મતદાન કેન્દ્રો પાસે સેલ્ફી પોઈન્ટ અને જાગૃતિ પોસ્ટર

જવાં પ્રયાસો પણ હાથ ધરવામાં આવી રહ્યા છે.

કાયદેસર છે કે નહીં? – ઉઠતા પ્રશ્નો

કેટલાક વર્ગોમાં આ પહેલ અંગે પ્રશ્નો પણ ઉઠ્યા છે કે શું મતદાન માટે ડિસ્કાઉન્ટ આપવું કાયદેસર છે? આ અંગે અધિકારીઓએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે:

• આ કોઈ નાણાકીય લાલચ કે સીધી પ્રેરણા નથી

• મતદાનના બદલામાં રોકડ કે ભેટ આપવામાં આવતી નથી

• આ સંપૂર્ણપણે સામાજિક જવાબદારી અને સ્વૈચ્છિક સહયોગના આધાર પર છે

ચૂંટણી પંચના માર્ગદર્શકો અનુસાર, મતદાનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે આવી જાગૃતિ અને સહયોગી પહેલોને મંજૂરી છે.

સ્થાનિક વેપારીઓનો અભિપ્રાય

હોટેલ અસોસિએશનના એક પ્રતિનિધીએ જણાવ્યું કે,

“જો અમારા નાનકડા સહયોગથી મતદાન ટકાવારી વધે, તો એ અમારા માટે ગૌરવની વાત છે. ડિસ્કાઉન્ટથી અમને પણ ગ્રાહકો મળશે અને લોકશાહીને પણ ફાયદો થશે.”

રિક્ષા યુનિયનના નેતાઓએ પણ કહ્યું કે,

“મતદાન એ સૌની જવાબદારી છે. જો અમારી સેવા દ્વારા લોકો મતદાન કરવા પ્રેરાય, તો એ સૌથી મોટું ઇનામ છે.”

શું આ મોડેલ અન્ય શહેરો માટે ઉદાહરણ બનશે?

વસઈ–વિરારની આ પહેલ હવે અન્ય નગરપાલિકાઓ અને મહાનગરપાલિકાઓ માટે ચર્ચાનો વિષય બની છે. જો આ અભિયાન સફળ રહે અને મતદાન ટકાવારીમાં નોંધપાત્ર વધારો થાય, તો આવનારી ચૂંટણીમાં રાજ્ય અને દેશના અન્ય શહેરોમાં પણ આવું મોડેલ અપનાવવામાં આવી શકે છે.

નિષ્કર્ષ

મતદાન લોકશાહીની આત્મા છે. પરંતુ આ આત્માને જીવંત રાખવા માટે સમય સાથે નવી વિચારધારા અને નવી રીતો અપનાવવી જરૂરી છે. વસઈ–વિરાર મ્યુનિસિપલ કમિશનર મનોજ સૂર્યવંશીની આગેવાનીમાં હાથ ધરાયેલો આ પ્રયાસ એ સાબિત કરે છે કે જો પ્રશાસન, વેપારીઓ અને નાગરિકો એકસાથે આવે, તો લોકશાહીને મજબૂત બનાવવી મુશ્કેલ નથી.

હોટેલમાં ભોજન હોય, રિક્ષાની મુસાફરી હોય કે સલૂનમાં સેવા – જો આ બધું મતદાન પછી થોડી સસ્તી મળે અને તેના બદલામાં લોકશાહીને મજબૂતી મળે, તો એ ખરેખર “વિન–વિન સિટ્યુએશન” છે.

આ વખતે વસઈ–વિરારનો સંદેશ સ્પષ્ટ છે –
“મતદાન કરો, ગર્વ અનુભવો અને લોકશાહીના ઉત્સવનો ભાગ બનો.”