પેટ્રોલ પંપની એનઓસી માટે માંગેલી લાંચે ખોલી ભ્રષ્ટાચારની પોલ, ભુણાવા નજીક રંગેહાથ ધરપકડ
ગુજરાતમાં ભ્રષ્ટાચાર સામે કાર્યવાહી માટે સક્રિય એન્ટી કરપ્શન બ્યુરો (ACB) દ્વારા ફરી એક વખત સરકારી તંત્રમાં વ્યાપેલા લાંચિયા અધિકારીઓ સામે કડક કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી છે. રાજકોટ જિલ્લાના ગોંડલ શહેરમાં ફાયર વિભાગના ફાયર ઓફિસર તરીકે ફરજ બજાવતા સંજય વસાણી એસીબીના છટકામાં રંગેહાથ ઝડપાયા છે. પેટ્રોલ પંપ માટે ફાયર એનઓસી (No Objection Certificate) આપવાના બદલે રૂ. 50 હજારની લાંચ માંગતા અને સ્વીકારતા સમયે એસીબીએ ભુણાવા નજીક જાળ બિછાવી તેમને પકડી પાડ્યા હતા. આ ઘટનાએ ગોંડલ સહિત સમગ્ર રાજકોટ જિલ્લામાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે.
પેટ્રોલ પંપની એનઓસી માટે લાંચની માંગ
મળતી વિગતો મુજબ, એક પેટ્રોલ પંપ માલિક દ્વારા ફાયર વિભાગમાંથી જરૂરી ફાયર સેફ્ટી એનઓસી મેળવવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી હતી. નિયમ મુજબ ફાયર ઓફિસર દ્વારા સ્થળ પર તપાસ કરીને તમામ માપદંડો પૂર્ણ થયા બાદ એનઓસી આપવામાં આવે છે. પરંતુ ફરીયાદી પેટ્રોલ પંપ માલિકનો આરોપ છે કે ફાયર ઓફિસર સંજય વસાણીએ એનઓસી આપવા માટે ગેરકાયદેસર રીતે લાંચની માંગ કરી હતી.શરૂઆતમાં વસાણીએ રૂ. 50 હજારની લાંચની માંગણી કરી હોવાનું જણાવાય છે. પેટ્રોલ પંપ માલિકે લાંચ આપવા ઇચ્છા ન હોવાના કારણે એન્ટી કરપ્શન બ્યુરોનો સંપર્ક કર્યો હતો. ફરીયાદ મળતાની સાથે જ એસીબી દ્વારા સમગ્ર મામલાની ચકાસણી કરવામાં આવી અને યોગ્ય પુરાવા મળ્યા બાદ trap ગોઠવવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો.
ભુણાવા પાસે ગોઠવાઈ એસીબીની બોણી
એસીબીની ટીમે સુચિત યોજના અનુસાર ફરીયાદીને ટ્રેપ મની સાથે મોકલ્યો હતો. પૂર્વનિયોજિત મુજબ ભુણાવા નજીક બંને વચ્ચે મુલાકાત નક્કી થઈ. જ્યાં સંજય વસાણીએ ફરીયાદી પાસેથી લાંચની રકમ સ્વીકારી હતી. લાંચની રકમ સ્વીકારતા જ એસીબીની ટીમે સ્થળ પર ધડાકાભેર પ્રવેશ કરીને સંજય વસાણીને રંગેહાથ ઝડપી લીધા.એસીબી અધિકારીઓએ તરત જ કેમિકલ ટેસ્ટ સહિતની તમામ કાનૂની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી. ટ્રેપ દરમિયાન લાંચની રકમ, દસ્તાવેજો અને અન્ય પુરાવા કબ્જે કરવામાં આવ્યા. આ સમગ્ર કાર્યવાહી દરમિયાન ગોંડલ અને આસપાસના વિસ્તારમાં ભારે ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ હતી.
સરકારી હોદ્દાનો દુરુપયોગ
ફાયર ઓફિસર જેવા જવાબદારીભર્યા પદ પર રહેલા અધિકારી દ્વારા આ રીતે લાંચ માંગવી એ ખૂબ જ ગંભીર બાબત તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. ફાયર વિભાગનું મુખ્ય કામ જનસુરક્ષા અને આગ જેવી આપત્તિઓ સામે રક્ષણ પૂરું પાડવાનું છે. પરંતુ જ્યારે આવા વિભાગમાં બેઠેલા અધિકારીઓ ભ્રષ્ટાચાર કરે છે ત્યારે સમગ્ર સિસ્ટમ પર લોકોનો વિશ્વાસ ડગમગી જાય છે.આ કેસમાં આરોપ છે કે સંજય વસાણીએ પોતાના પદનો દુરુપયોગ કરીને વેપારીને આર્થિક રીતે દબાણમાં મૂક્યો હતો. પેટ્રોલ પંપ જેવા સંવેદનશીલ સ્થળ માટે ફાયર એનઓસી અત્યંત જરૂરી હોય છે, કારણ કે ત્યાં આગ લાગવાનો જોખમ વધારે હોય છે. આવી સ્થિતિમાં એનઓસી અટકાવીને લાંચ માંગવી એ માત્ર ભ્રષ્ટાચાર જ નહીં, પરંતુ જનસુરક્ષા સાથે પણ ગંભીર સમજૂતી સમાન છે.
આરોપીની પત્ની પણ સરકારી ફરજ પર
આ સમગ્ર ઘટનામાં વધુ એક ચર્ચાસ્પદ મુદ્દો એ છે કે સંજય વસાણીની પત્ની ગોંડલ પોલીસ હેડ ક્વાર્ટરમાં ફરજ બજાવે છે. એક જ પરિવારના બે સભ્યો કાયદો અમલમાં મૂકતા વિભાગોમાં ફરજ બજાવતા હોવા છતાં આવા ભ્રષ્ટાચારના આક્ષેપ સામે આવવાથી લોકોમાં અનેક પ્રશ્નો ઊભા થયા છે.સ્થાનિક લોકોમાં ચર્ચા છે કે જ્યારે પોલીસ અને ફાયર જેવા મહત્વપૂર્ણ વિભાગોમાં ફરજ બજાવતા કર્મચારીઓ જ લાંચખોરીમાં સંડોવાય, ત્યારે સામાન્ય નાગરિકો કોની પાસે ન્યાય માટે જશે? આ ઘટનાએ ગોંડલમાં સરકારી તંત્રની વિશ્વસનીયતા પર પણ પ્રશ્નચિહ્ન ઊભું કર્યું છે.
એસીબીની કાર્યવાહીથી ભ્રષ્ટ અધિકારીઓમાં ફફડાટ
એસીબી દ્વારા કરવામાં આવેલી આ કાર્યવાહી બાદ રાજકોટ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં અન્ય સરકારી વિભાગોમાં ફરજ બજાવતા લાંચિયા અધિકારીઓમાં ફફડાટ ફેલાયો છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી એસીબી દ્વારા રાજ્યભરમાં લાંચખોરી સામે કડક પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે. નાના કર્મચારીઓથી લઈને ઉચ્ચ અધિકારીઓ સુધી કોઈને બક્ષવામાં આવતા નથી.એસીબી અધિકારીઓનું કહેવું છે કે, “લોકોએ લાંચ આપવાને બદલે સામે આવીને ફરિયાદ કરવી જોઈએ. ફરિયાદીનું નામ ગુપ્ત રાખવામાં આવે છે અને કાયદા મુજબ સંપૂર્ણ સુરક્ષા આપવામાં આવે છે.” આ કેસમાં પણ ફરીયાદીની ઓળખ ગુપ્ત રાખવામાં આવી છે.
કાનૂની કાર્યવાહી અને આગળની તપાસ
સંજય વસાણી સામે પ્રિવેન્શન ઓફ કરપ્શન એક્ટ હેઠળ ગુનો નોંધવામાં આવ્યો છે. ટ્રેપ સફળ થયા બાદ તેમને એસીબી કચેરી લઈ જઈ વધુ પૂછપરછ હાથ ધરવામાં આવી છે. લાંચની રકમ સિવાય અન્ય કોઈ ભ્રષ્ટ પ્રવૃત્તિઓમાં તેઓ સંડોવાયેલા હતા કે નહીં, તેની પણ તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે.તપાસ દરમિયાન આ બાબત પણ જોવામાં આવી રહી છે કે અગાઉ પણ કોઈ વેપારી કે નાગરિક પાસેથી લાંચ માંગવામાં આવી હતી કે કેમ. જો આવા અન્ય કેસો સામે આવશે તો આરોપીની મુશ્કેલીઓ વધવાની શક્યતા છે.
સ્થાનિક પ્રતિક્રિયા અને જનઆક્રોશ
ગોંડલ શહેર અને આસપાસના વિસ્તારોમાં આ ઘટનાને લઈને લોકોમાં ભારે આક્રોશ જોવા મળી રહ્યો છે. વેપારીઓનું કહેવું છે કે સરકારી વિભાગોમાંથી મંજૂરી મેળવવી પહેલેથી જ મુશ્કેલ પ્રક્રિયા છે, અને તેમાં લાંચખોરી ઉમેરાતી હોવાને કારણે વ્યવસાય કરવો વધુ કઠિન બની જાય છે.સામાન્ય નાગરિકોમાં પણ આ ઘટનાએ ચિંતા જગાવી છે. લોકો માને છે કે ફાયર વિભાગ જેવી મહત્વપૂર્ણ સેવાઓમાં પારદર્શિતા અને ઈમાનદારી અત્યંત જરૂરી છે. જો ત્યાં પણ લાંચ વિના કામ ન થાય તો તે સમાજ માટે ગંભીર સંકેત છે.
ભ્રષ્ટાચાર સામે જાગૃતિનો સંદેશ
આ ઘટના ફરી એક વખત સાબિત કરે છે કે જો નાગરિકો હિંમત કરીને ફરિયાદ કરે તો ભ્રષ્ટાચાર સામે કાર્યવાહી શક્ય છે. પેટ્રોલ પંપ માલિકે લાંચ આપવા બદલે એસીબીનો સંપર્ક કર્યો અને પરિણામે એક લાંચિયા અધિકારી ઝડપાયો.એસીબી તરફથી પણ આ સંદેશ આપવામાં આવ્યો છે કે રાજ્યમાં ભ્રષ્ટાચાર સામે ઝીરો ટોલરન્સની નીતિ અપનાવવામાં આવી રહી છે. કોઈ પણ સરકારી કર્મચારી જો લાંચ માંગે તો તાત્કાલિક એસીબીનો સંપર્ક કરવો જોઈએ.
નિષ્કર્ષ
ગોંડલ ફાયર ઓફિસર સંજય વસાણીની લાંચ લેતા ઝડપાયેલી ઘટના માત્ર એક વ્યક્તિ સુધી સીમિત નથી, પરંતુ તે સમગ્ર સિસ્ટમ માટે ચેતવણીરૂપ છે. ફાયર એનઓસી જેવી મહત્વપૂર્ણ મંજૂરી માટે લાંચ માંગવી એ કાયદા, નૈતિકતા અને જનસુરક્ષા—ત્રણે સામે ગુનો છે.આ કેસથી એક તરફ એસીબીની સક્રિયતા અને અસરકારક કામગીરી સામે આવે છે, તો બીજી તરફ સરકારી તંત્રમાં હજુ પણ વ્યાપેલા ભ્રષ્ટાચારની કડવી હકીકત ઉજાગર થાય છે. હવે જોવાનું રહ્યું કે કાયદાની કાર્યવાહી કયા અંત સુધી પહોંચે છે અને આવા કેસો ભવિષ્યમાં ભ્રષ્ટાચાર રોકવામાં કેટલી અસર કરે છે.
