મુંબઈની આગામી નાગરિક ચૂંટણીને લઈને રાજકીય માહોલ ગરમાયો છે ત્યારે ભાજપ–શિવસેના–આરપીઆઈ(એ)ના મહાયુતિ ગઠબંધને પોતાનો બહુચર્ચિત મેનિફેસ્ટો જાહેર કરી રાજકીય મેદાનમાં મજબૂત દાવ ફેંક્યો છે. આ મેનિફેસ્ટોમાં ટેકનોલોજી આધારિત શાસન, ભ્રષ્ટાચારમુક્ત નગરપાલિકા, મહિલાઓ માટે વિશેષ સુવિધાઓ, આધુનિક પરિવહન વ્યવસ્થા, પૂરમુક્ત મુંબઈ અને ગેરકાયદેસર બાંગ્લાદેશી તથા રોહિંગ્યા ઇમિગ્રન્ટ્સ સામે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)ના ઉપયોગ દ્વારા કડક કાર્યવાહી જેવા મુદ્દાઓને કેન્દ્રમાં રાખવામાં આવ્યા છે.
મેનિફેસ્ટો જાહેર કરતી વેળાએ મહારાષ્ટ્રના મુખ્ય પ્રધાન દેવેન્દ્ર ફડણવીસે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા 25 વર્ષમાં નાગરિક વહીવટમાં બિનકાર્યક્ષમતા, ભ્રષ્ટાચાર અને ધીમા નિર્ણયોના કારણે મુંબઈના નાગરિકો પરેશાન થયા છે. હવે સમય આવી ગયો છે કે નાગરિક શાસનમાં પારદર્શિતા, ઝડપ અને જવાબદારી લાવવામાં આવે. તેમનું કહેવું હતું કે મહાયુતિનું લક્ષ્ય માત્ર વચનો આપવાનું નહીં, પરંતુ ટેકનોલોજી અને વૈશ્વિક શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓના સહારે મુંબઈને વૈશ્વિક સ્તરની મહાનગર બનાવવાનું છે.
ટેકનોલોજી આધારિત શાસન: ‘ઓન યોર મોબાઇલ’ નગરપાલિકા
મેનિફેસ્ટોમાં સૌથી વધુ ભાર ટેકનોલોજી આધારિત શાસન પર મૂકવામાં આવ્યો છે. ફડણવીસે જણાવ્યું હતું કે જાપાન જેવી અદ્યતન ટેકનોલોજીને સ્થાનિક વહીવટ સાથે એકીકૃત કરીને નાગરિક સેવાઓને સીધી લોકોના મોબાઇલ ફોન સુધી લાવવામાં આવશે. જન્મ-મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર, બાંધકામ મંજૂરી, મિલ્કત વેરા, પાણી-ગટર ફરિયાદો જેવી સેવાઓ એક જ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર ઉપલબ્ધ કરાશે.
AI આધારિત સિસ્ટમ દ્વારા ફાઇલ પ્રોસેસિંગ ઝડપી થશે, માનવીય હસ્તક્ષેપ ઓછો થશે અને ભ્રષ્ટાચારની શક્યતા ઘટશે. ફડણવીસે જણાવ્યું કે “ઓન યોર મોબાઇલ” પહેલ દ્વારા નાગરિકોને કચેરીઓના ચક્કર નહીં કાપવા પડે, અને દરેક સેવા સમયમર્યાદામાં પૂરી થશે.
ભ્રષ્ટાચાર સામે AIનું શસ્ત્ર
મહાયુતિના મેનિફેસ્ટોમાં ભ્રષ્ટાચાર સામે કડક વલણ અપનાવવાનું વચન આપવામાં આવ્યું છે. રિયલ એસ્ટેટ, બાંધકામ મંજૂરી, ટેન્ડર પ્રક્રિયા અને લાયસન્સ જેવી સંવેદનશીલ બાબતોમાં AI આધારિત પ્લેટફોર્મ લાગુ કરવામાં આવશે. આ સિસ્ટમ ડેટા એનાલિટિક્સ અને અલ્ગોરિધમ્સના આધારે શંકાસ્પદ વ્યવહારોને તરત ઓળખી શકશે.
ફડણવીસે કહ્યું કે “અમારું લક્ષ્ય ભ્રષ્ટાચારમુક્ત મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન છે. AI અને ડિજિટલ ટ્રેકિંગથી ભ્રષ્ટાચાર માટેની જગ્યા જ નહીં રહે.” આ સાથે જ, નાગરિકોને ફરિયાદ નોંધાવવાની અને તેની પ્રગતિ ટ્રેક કરવાની સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ કરાશે.
મહિલાઓ માટે વિશેષ સુવિધાઓ: BEST બસોમાં 50% ભાડા છૂટ
મહાયુતિના મેનિફેસ્ટોમાં મહિલાઓની સુરક્ષા અને સશક્તિકરણને કેન્દ્રસ્થાને રાખવામાં આવ્યું છે. BEST બસોમાં મહિલાઓ માટે 50 ટકા ભાડામાં છૂટ આપવાનું મહત્વપૂર્ણ વચન આપવામાં આવ્યું છે. આ પગલું મહિલાઓની દૈનિક મુસાફરીને સસ્તી અને સુલભ બનાવશે.
આ સાથે, BESTના કાફલાને 5,000થી વધારી 10,000 બસો સુધી લઈ જવાનું આયોજન છે. ધીમે ધીમે તમામ બસોને ઇલેક્ટ્રિક વાહનોમાં રૂપાંતરિત કરીને પ્રદૂષણ ઘટાડવાનો પણ ઉદ્દેશ છે. મહિલાઓ માટે સીસીટીવી, પેનિક બટન અને મહિલા સ્ટાફની નિમણૂક જેવી સુવિધાઓ વધારવાનું પણ મેનિફેસ્ટોમાં ઉલ્લેખિત છે.
મેટ્રો અને રેલ્વે સાથે છેલ્લી માઇલ કનેક્ટિવિટી
મુંબઈમાં મેટ્રો અને લોકલ ટ્રેનો હોવા છતાં છેલ્લી માઇલ કનેક્ટિવિટી એક મોટો પ્રશ્ન છે. તેને ઉકેલવા માટે નવી મિડી અને મીની બસ સેવાઓ શરૂ કરવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ સેવાઓ ખાસ કરીને મેટ્રો અને રેલ્વે સ્ટેશનોની આસપાસના વિસ્તારોને જોડશે, જેથી મુસાફરોને ઘરથી સ્ટેશન અને સ્ટેશનથી કાર્યસ્થળ સુધી સરળ મુસાફરી મળી રહે.
AI દ્વારા બાંગ્લાદેશી અને રોહિંગ્યા ઇમિગ્રન્ટ્સની ઓળખ
મેનિફેસ્ટાનો સૌથી વધુ ચર્ચિત અને વિવાદાસ્પદ મુદ્દો એ છે કે AIની મદદથી મુંબઈને બાંગ્લાદેશી અને રોહિંગ્યા ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સથી મુક્ત કરવાની પ્રતિબદ્ધતા. ફડણવીસે જણાવ્યું હતું કે IITની મદદથી એક ખાસ AI ટૂલ વિકસાવવામાં આવશે, જે ડેટા એનાલિસિસ, દસ્તાવેજોની ચકાસણી અને અન્ય ટેકનિકલ પદ્ધતિઓ દ્વારા ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સને ઓળખશે.
તેમના જણાવ્યા અનુસાર, આ પગલું શહેરની સુરક્ષા, સંસાધનોની યોગ્ય વહેંચણી અને સ્થાનિક નાગરિકોના હિત માટે જરૂરી છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે કાયદા મુજબ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે અને માનવાધિકારનું પણ ધ્યાન રાખવામાં આવશે.
ક્લાઈમેટ એક્શન પ્લાન અને પૂરમુક્ત મુંબઈ
મહાયુતિના મેનિફેસ્ટોમાં ક્લાઈમેટ ચેન્જ અને પર્યાવરણને પણ મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે. 17,000 કરોડ રૂપિયાનું ક્લાઈમેટ એક્શન પ્લાન રજૂ કરવામાં આવ્યું છે, જેનો હેતુ પરિપત્ર અર્થતંત્ર (Circular Economy) ઊભું કરવાનો છે.
પૂરમુક્ત મુંબઈ યોજનામાં જાપાની ટેકનોલોજી અપનાવીને પાંચ વર્ષમાં શહેરને પાણી ભરાવાની સમસ્યાથી મુક્ત કરવાનો વચન આપવામાં આવ્યું છે. IIT અને VJTI જેવી સંસ્થાઓ સાથે સહયોગ કરીને ભૂગર્ભ ટાંકીઓનો અભ્યાસ કરાશે. ચાર નવી ભૂગર્ભ પૂર પાણીની ટાંકીઓ બનાવવાની અને હાલની ડ્રેનેજ લાઈનોને આધુનિક બનાવવાની યોજના છે.
ધારાવી પુનર્વિકાસ: ગરીબ અને નાના વ્યવસાયોને કેન્દ્રમાં
ધારાવી પુનર્વિકાસ પ્રોજેક્ટ અંગે ફડણવીસે જણાવ્યું હતું કે માત્ર ઈમારતો બનાવવાનો નહીં, પરંતુ એક સંપૂર્ણ ઇકોસિસ્ટમ ઊભું કરવાનો ઉદ્દેશ છે. નાના વ્યવસાયોના અપગ્રેડેશન, રોજગાર સર્જન અને ગરીબ રહેવાસીઓના પુનર્વસન પર ખાસ ધ્યાન આપવામાં આવશે.
મેનિફેસ્ટોમાં જણાવાયું છે કે ધારાવીના રહેવાસીઓને શહેરના વિકાસમાંથી બહાર નહીં રાખવામાં આવે, પરંતુ તેમને આધુનિક સુવિધાઓ સાથે સન્માનજનક જીવન આપવામાં આવશે.
રાજકીય સંદેશ અને નાગરિકોને અપીલ
મેનિફેસ્ટો રજૂ કરતી વખતે ફડણવીસે નાગરિકોને અપીલ કરી કે તેઓ મહાયુતિને એક તક આપે, જેથી નાગરિક શાસનમાં પારદર્શિતા, ટેકનોલોજી અને કાર્યક્ષમતાનો નવો યુગ શરૂ થઈ શકે. તેમણે કહ્યું કે મુંબઈ ભારતનું આર્થિક એન્જિન છે અને તેને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક બનાવવા માટે મજબૂત અને આધુનિક નગરપાલિકા જરૂરી છે.
મહાયુતિનું મેનિફેસ્ટો ટેકનોલોજી, સુરક્ષા, પર્યાવરણ, મહિલા સશક્તિકરણ અને ભ્રષ્ટાચારમુક્તિ જેવા મુદ્દાઓને કેન્દ્રમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. હવે આ વચનોને લઈને નાગરિકો શું નિર્ણય લે છે અને રાજકીય સમીકરણો કેવી રીતે બદલાય છે, તે આવનારા દિવસોમાં સ્પષ્ટ થશે. મુંબઈની નાગરિક ચૂંટણી માત્ર રાજકીય જંગ નહીં, પરંતુ શહેરના ભવિષ્યની દિશા નક્કી કરનારી લડાઈ બની રહી છે.
