સુરત (કડોદરા):
સામાન્ય રીતે રસ્તા પર પોલીસ દેખાય એટલે ઘણા વાહનચાલકોના દિલની ધડકન તેજ થઈ જાય છે. લાયસન્સ, પીયૂસી, હેલ્મેટ કે સીટબેલ્ટ—કંઈક તો ચૂક્યું હશે એવી ચિંતા મનમાં ઘેરા ઘૂમરાવા લે છે. પરંતુ આજે સુરત ગ્રામ્ય જિલ્લાના કડોદરા ચોકડી પર દ્રશ્ય સાવ અલગ જ હતું. અહીં પોલીસનો ખાખી વેશ દંડ અને ડરનું પ્રતિક નહીં, પરંતુ માનવતા, સમજણ અને સુરક્ષાનું પ્રતીક બનીને સામે આવ્યો.
‘રાષ્ટ્રીય માર્ગ સલામતી માસ – ૨૦૨૬’ની ઉજવણી અંતર્ગત સુરત ગ્રામ્ય જિલ્લા પોલીસ દ્વારા અનોખું અને પ્રશંસનીય અભિયાન હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં ટ્રાફિક નિયમોનું પાલન કરાવવા માટે દંડની જગ્યાએ સંવેદનશીલતા અને સમજાવટને મહત્વ આપવામાં આવ્યું. આ અભિયાનના કેન્દ્રમાં હતો – હેલ્મેટ, જે માત્ર કાયદાકીય ફરજ નહીં, પરંતુ જીવનનું સુરક્ષા કવચ છે.
રાષ્ટ્રીય માર્ગ સલામતી માસ – એક અભિયાન, અનેક જીવ બચાવવાનો પ્રયાસ
દર વર્ષે જાન્યુઆરી મહિનામાં સમગ્ર દેશમાં ‘રાષ્ટ્રીય માર્ગ સલામતી માસ’ ઉજવવામાં આવે છે. તેનો મુખ્ય હેતુ એ છે કે રસ્તા પર થતાં અકસ્માતો ઘટાડવા, લોકોને ટ્રાફિક નિયમોની મહત્વતા સમજાવવા અને “સેફ ડ્રાઇવિંગ”ની સંસ્કૃતિ વિકસાવવી.
૨૦૨૬ના માર્ગ સલામતી માસનું સૂત્ર છે –
“શીખ સે સુરક્ષા, ટેક્નોલોજી સે પરિવર્તન”
આ સૂત્ર માત્ર પોસ્ટર કે બેનર સુધી સીમિત ન રહે, પરંતુ લોકોના જીવનમાં ઉતરે – એ જ ઉદ્દેશ સાથે સુરત ગ્રામ્ય જિલ્લા પોલીસ દ્વારા કડોદરા ચોકડી પર આ વિશેષ અભિયાનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.
કડોદરા ચોકડી: ટ્રાફિકનો ધબકાર
કડોદરા ચોકડી સુરત ગ્રામ્ય જિલ્લાનો એક મહત્વનો ટ્રાફિક હબ છે. અહીંથી સુરત શહેર, બારડોલી, નવસારી અને આસપાસના વિસ્તારો તરફ જતાં-આવતાં વાહનોનો ભારે પ્રવાહ રહે છે. ખાસ કરીને સવાર અને સાંજના સમયે અહીં બે-વ્હીલર ચાલકોની સંખ્યા વધુ હોય છે.
અકસ્માતોની દૃષ્ટિએ પણ કડોદરા ચોકડી સંવેદનશીલ વિસ્તાર માનવામાં આવે છે. ઘણીવાર હેલ્મેટ વગર વાહન ચલાવવું, ટ્રાફિક સિગ્નલનું ઉલ્લંઘન, ઓવર સ્પીડિંગ જેવા કારણોસર દુર્ઘટનાઓ સર્જાય છે. આ હકીકતને ધ્યાનમાં રાખીને જ પોલીસ દ્વારા અહીં ખાસ અભિયાન હાથ ધરવામાં આવ્યું.
PSI સિસોદિયા અને PI બી. ડી. શાહ – મેદાનમાં ઉતરેલી નેતૃત્વ જોડી
આ સમગ્ર અભિયાનનું નેતૃત્વ સુરત ગ્રામ્ય જિલ્લા ટ્રાફિકના PSI સિસોદિયા સાહેબ અને કડોદરા પોલીસ સ્ટેશનના PI શ્રી બી. ડી. શાહ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. બંને અધિકારીઓએ કચેરીમાં બેસીને આદેશ આપવાની બદલે જાતે રસ્તા પર ઊભા રહી, વાહનચાલકો સાથે સંવાદ સાધ્યો.
ખાખી વેશમાં, પરંતુ ચહેરા પર કડકાઈ નહીં – સમજણ અને લાગણી. PSI સિસોદિયા અને PI શાહની આ જોડીએ રસ્તા પર જે માહોલ બનાવ્યો, તે સામાન્ય ટ્રાફિક ચેકિંગથી સાવ અલગ હતો.
હેલ્મેટ વગર ચાલકોને દંડ નહીં, સમજાવટ અને ભેટ
જેમ જેમ વાહનચાલકો કડોદરા ચોકડી પાસેથી પસાર થઈ રહ્યા હતા, તેમ પોલીસ ટીમ હેલ્મેટ વગરના બે-વ્હીલર ચાલકોને રોકતી હતી. સામાન્ય રીતે આવા સમયે ચાલકો દંડની આશંકાથી ગભરાઈ જાય, પરંતુ અહીં દ્રશ્ય જુદું હતું.
પોલીસ અધિકારીઓ પહેલા શાંતિથી વાત કરતા, તેમને હેલ્મેટ ન પહેરવાના જોખમો સમજાવતા.
– અકસ્માત સમયે માથાની ઇજા કેટલી જીવલેણ બની શકે
– હેલ્મેટ કેવી રીતે જીવ બચાવી શકે
– પરિવાર માટે વાહનચાલકનું સુરક્ષિત રહેવું કેટલું મહત્વનું છે
આ બધું સમજાવ્યા બાદ, વાહનચાલકોને દંડની રસીદ નહીં, પરંતુ નવું હેલ્મેટ ભેટમાં આપવામાં આવતું.
આ દ્રશ્ય જોઈ ઘણા લોકો ચોંકી ગયા. કેટલાક તો પહેલા વિશ્વાસ જ ન કરી શક્યા કે પોલીસ મફતમાં હેલ્મેટ આપી રહી છે.
“આજે દંડ નહીં, આજે સુરક્ષા” – પોલીસનો સંદેશ
PSI સિસોદિયા સાહેબે આ અંગે જણાવ્યું હતું કે,
“અમારો ઉદ્દેશ દંડ વસૂલવાનો નથી, પરંતુ લોકોનું જીવન બચાવવાનો છે. હેલ્મેટ ન પહેરવાથી એક ક્ષણમાં આખું પરિવાર બરબાદ થઈ શકે છે. જો એક હેલ્મેટથી એક જીવ બચી શકે, તો એ અમારી સૌથી મોટી સિદ્ધિ છે.”
PI બી. ડી. શાહે પણ કહ્યું હતું કે,
“પોલીસ માત્ર કાયદાનું પાલન કરાવતી સંસ્થા નથી, પરંતુ સમાજનો એક ભાગ છે. લોકો સુરક્ષિત રહે, એ પણ અમારી જવાબદારી છે. આજે અમે દંડ નહીં, પરંતુ સમજ અને સુરક્ષા આપી રહ્યા છીએ.”
સેંકડો વાહનચાલકોને મળ્યું ‘સુરક્ષા કવચ’
આ અભિયાન દરમિયાન સેંકડો બે-વ્હીલર ચાલકોને સ્થળ પર જ હેલ્મેટનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું. ઘણા લોકોએ તરત જ હેલ્મેટ પહેરીને આગળનો પ્રવાસ ચાલુ કર્યો. કેટલાક વાહનચાલકો તો ભાવુક બની ગયા અને પોલીસનો આભાર માનતા કહ્યું કે, “આજે પહેલીવાર પોલીસને પરિવારના વડીલ જેવી લાગણી સાથે જોયા.”
લોકોની પ્રતિક્રિયા: “પોલીસ દંડ નહીં, જીવન બચાવે છે”
કડોદરા ચોકડી પર હાજર લોકો અને વાહનચાલકો વચ્ચે આ અભિયાન ચર્ચાનો વિષય બની ગયું.
કોઈએ કહ્યું –
“આવી પોલીસ હોય તો નિયમો પાળવામાં કોઈ વાંધો નથી.”
કોઈએ ઉમેર્યું –
“દંડથી ડર તો લાગે, પણ સમજાવટથી બદલાવ આવે.”
ઘણા વાહનચાલકોએ સ્વેચ્છાએ ટ્રાફિક નિયમોનું પાલન કરવાની પ્રતિજ્ઞા પણ લીધી.
ટ્રાફિક શિસ્ત અને માનવતા – એકસાથે શક્ય છે
આ અભિયાનથી એક મહત્વનો સંદેશ સામે આવ્યો કે ટ્રાફિક શિસ્ત કડકાઈથી જ નહીં, પરંતુ માનવતાથી પણ વિકસાવી શકાય છે. જ્યારે લોકો પોલીસને મિત્ર તરીકે જુએ છે, ત્યારે નિયમો પાળવાની તૈયારી આપમેળે આવે છે.
રાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રશંસનીય મોડેલ
કડોદરા પોલીસનું આ અભિયાન માત્ર સુરત ગ્રામ્ય જિલ્લામાં નહીં, પરંતુ સમગ્ર રાજ્ય અને દેશમાં અનુસરવા જેવું મોડેલ બની શકે છે. ટ્રાફિક સલામતી માટે દંડ જરૂરી છે, પરંતુ જ્યાં સમજાવટ અને સહાનુભૂતિ કામ કરે, ત્યાં દંડની જરૂરિયાત ઘટી જાય છે.
અંતમાં…
કડોદરા ચોકડી પર આજે જે બન્યું, તે માત્ર એક દિવસનું અભિયાન નહોતું, પરંતુ એક વિચારધારાનું પ્રતિબિંબ હતું. ખાખી વેશમાં ઊભેલી પોલીસ જ્યારે દંડની જગ્યાએ હેલ્મેટ આપે, ત્યારે એ ખાખી માત્ર કાયદાની નહીં, પરંતુ જીવનની રક્ષા કરવાની પ્રતિજ્ઞા બની જાય છે.
PSI સિસોદિયા અને PI બી. ડી. શાહની આગેવાની હેઠળ સુરત ગ્રામ્ય જિલ્લા પોલીસ દ્વારા કરાયેલું આ માનવતાવાદી કાર્ય ચોક્કસપણે અનેક જીવ બચાવવામાં પ્રેરક બનશે.
કારણ કે, નિયમોનો હેતુ દંડ નથી – જીવન બચાવવું છે.
