મહાત્મા ગાંધી માત્ર ભારતના રાષ્ટ્રપિતા નથી, પરંતુ તેઓ વિશ્વભરમાં અહિંસા, સત્ય અને માનવતાના પ્રતીક તરીકે ઓળખાય છે. દુનિયાના અનેક દેશોમાં ગાંધીજીની પ્રતિમાઓ સ્થાપિત છે, જે માત્ર શિલ્પ નહીં પરંતુ શાંતિ અને સહઅસ્તિત્વના સંદેશનું પ્રતિક છે. પરંતુ હવે ઑસ્ટ્રેલિયાના મેલબોર્ન શહેરમાંથી એક ચોંકાવનારી ઘટના સામે આવી છે, જ્યાં મહાત્મા ગાંધીની 426 કિલોગ્રામ વજનની કાંસ્ય પ્રતિમા ચોરાઈ ગઈ છે. આ ઘટનાએ માત્ર ઑસ્ટ્રેલિયામાં નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વના ભારતીય સમુદાય અને શાંતિપ્રેમી લોકોમાં ભારે આક્રોશ ફેલાવી દીધો છે.
મેલબોર્નમાં થયેલી ચોંકાવનારી ચોરી
ઑસ્ટ્રેલિયા ટુડેના અહેવાલ મુજબ, આ ચોરીની ઘટના સોમવારે રાત્રે આશરે 12:50 વાગ્યે બની હોવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. મેલબોર્ન પોલીસે જણાવ્યું છે કે ત્રણ અજાણ્યા ગુનેગારોએ ખૂબ જ આયોજનબદ્ધ રીતે આ ચોરીને અંજામ આપ્યો હતો. આ ગુનેગારોએ એંગલ ગ્રાઇન્ડરનો ઉપયોગ કરીને મહાત્મા ગાંધીની કાંસ્ય પ્રતિમાને તેના પગથી કાપી નાખી હતી. ચોરી પછી ઘટનાસ્થળે માત્ર પ્રતિમાના કપાયેલા પગ બાકી રહ્યા હતા, જ્યારે આખી પ્રતિમા ગુનેગારો સાથે લઈ જવામાં આવી હતી.
426 કિલોગ્રામ જેટલી ભારે પ્રતિમા ચોરાઈ હોવાનો આ કિસ્સો માત્ર સામાન્ય ચોરી નથી, પરંતુ તે એક ગંભીર સંદેશ આપે છે કે ગુનેગારોએ પૂરી તૈયારી સાથે આ ગુનો કર્યો હતો. આટલી ભારે પ્રતિમાને લઈ જવા માટે વાહન, સાધનો અને સમય – ત્રણેય બાબતોની ચોક્કસ યોજના હોવી જરૂરી હતી.
પ્રતિમાનો ઈતિહાસ અને મહત્વ
ચોરી થયેલી આ પ્રતિમા ઑસ્ટ્રેલિયન ઇન્ડિયન કોમ્યુનિટી સેન્ટરની બહાર સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી. આ પ્રતિમા ભારત સરકારના ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ફૉર કલ્ચરલ રિલેશન્સ (ICCR) દ્વારા ભેટ સ્વરૂપે આપવામાં આવી હતી. 12 નવેમ્બર, 2021ના રોજ આ પ્રતિમાનું ઉદ્ઘાટન તત્કાલીન ઑસ્ટ્રેલિયન વડા પ્રધાન સ્કૉટ મોરિસન દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. તે સમયે આ પ્રતિમાને ભારત-ઑસ્ટ્રેલિયા વચ્ચેની મિત્રતા અને સાંસ્કૃતિક સંબંધોના પ્રતીક તરીકે જોવામાં આવી હતી.
પરંતુ દુર્ભાગ્યવશ, ઉદ્ઘાટનના થોડા સમય પછી જ આ પ્રતિમાની તોડફોડ કરવામાં આવી હતી. તે ઘટનાએ પણ ભારતીય સમુદાયમાં અસંતોષ અને દુઃખની લાગણી પેદા કરી હતી. હવે પ્રતિમાની સીધી ચોરી થવાથી આ દુઃખ અને આક્રોશ અનેક ગણો વધી ગયો છે.
એંગલ ગ્રાઇન્ડરથી કાપી પ્રતિમા લઈ ગયા
મેલબોર્ન પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, ગુનેગારોએ એંગલ ગ્રાઇન્ડર જેવા ભારે કટિંગ સાધનોનો ઉપયોગ કર્યો હતો. સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરલ થયેલા ફોટોગ્રાફ્સમાં પ્રતિમા પગની ઘૂંટીઓથી કપાયેલી જોવા મળી હતી. આથી સ્પષ્ટ થાય છે કે આ માત્ર તોડફોડ નહીં પરંતુ સુયોજિત ચોરી હતી.
પોલીસનું માનવું છે કે ગુનેગારોએ પ્રતિમાને સ્ક્રેપ મેટલ તરીકે વેચવાનો પ્રયાસ કર્યો હોઈ શકે છે, કારણ કે કાંસ્ય ધાતુનું બજારમાં ઊંચું મૂલ્ય હોય છે. જોકે, આ ચોરી પાછળ કોઈ સાંપ્રદાયિક કે વિચારધારાત્મક કારણ છે કે માત્ર આર્થિક લાભ – તે અંગે હજી તપાસ ચાલી રહી છે.
ઑસ્ટ્રેલિયન પોલીસની કાર્યવાહી
આ ગંભીર ઘટનાને પગલે વિક્ટોરિયા પોલીસના નોક્સ ક્રાઇમ ઇન્વેસ્ટિગેશન યુનિટને કેસની તપાસ સોંપવામાં આવી છે. પોલીસે શહેર અને આસપાસના વિસ્તારોમાં આવેલા સ્ક્રૅપ મેટલ ડીલરોને ખાસ ચેતવણી આપી છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ કાંસ્ય પ્રતિમા અથવા તેના ભાગો વેચવાનો પ્રયાસ કરે તો તાત્કાલિક પોલીસને જાણ કરે.
પોલીસે જાહેર જનતાને પણ અપીલ કરી છે કે જો કોઈ શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિ, વાહન અથવા વ્યક્તિ વિશે માહિતી હોય તો આગળ આવીને મદદ કરે. હાલ સુધી ગુનેગારોની ઓળખ થઈ શકી નથી, પરંતુ પોલીસનું કહેવું છે કે તપાસ માટે એક ખાસ ટીમ બનાવવામાં આવી છે અને સીસીટીવી ફૂટેજના આધારે તપાસ આગળ વધી રહી છે.
સીસીટીવીમાં સફેદ વૅન
ઑસ્ટ્રેલિયન ઇન્ડિયન કોમ્યુનિટી ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટના સભ્ય સંતોષ કુમારે આ ઘટનાને લઈને ભારે આક્રોશ વ્યક્ત કર્યો છે. તેમણે જણાવ્યું કે સીસીટીવી ફૂટેજમાં સફેદ વૅનમાં આવેલા કેટલાક લોકો દેખાયા છે, જેમણે પોતાના ચહેરા કાળા કપડાંથી ઢાંકેલા હતા. આ ફૂટેજ પોલીસને સોંપવામાં આવી છે અને તેના આધારે ગુનેગારો સુધી પહોંચવાની આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
સંતોષ કુમારે કહ્યું, “મહાત્મા ગાંધી જેવા રાષ્ટ્રીય અને વૈશ્વિક નેતાની પ્રતિમા ચોરાઈ ગઈ તે જોઈને અમને ખૂબ દુઃખ થયું છે. આ માત્ર એક મૂર્તિની ચોરી નથી, પરંતુ તે અમારા મૂલ્યો અને ઈતિહાસ પર પ્રહાર છે.”
ભારતીય સમુદાયમાં ભારે આક્રોશ
આ ઘટના પછી ઑસ્ટ્રેલિયામાં વસતા ભારતીય સમુદાયમાં ભારે રોષ ફેલાયો છે. અનેક સંગઠનોએ આ ચોરીની કડક નિંદા કરી છે અને ઑસ્ટ્રેલિયન સરકારને ઝડપી અને કડક કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી છે. સોશિયલ મીડિયા પર પણ લોકો આ ઘટનાને લઈ પોતાની લાગણીઓ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે અને ગુનેગારોને ઝડપથી પકડવાની માંગ કરી રહ્યા છે.
ઘણા લોકોએ આ ઘટનાને ગાંધીજીના વિચારો અને અહિંસાના સંદેશ પર હુમલો ગણાવ્યો છે. કેટલાકે તો આ ચોરી પાછળ નફરત અથવા વિચારધારાત્મક દ્વેષ હોવાની પણ આશંકા વ્યક્ત કરી છે.
ગાંધીજીની પ્રતિમાઓ પર વારંવાર વિવાદ
આ ઘટના એવા સમયે સામે આવી છે જ્યારે તાજેતરમાં કેરલામાં મહાત્મા ગાંધીની એક પ્રતિમાને લઈને પણ ભારે ચર્ચા અને વિવાદ થયો હતો. કેરલાના થ્રિસૂર જિલ્લાના ગુરુવાયુર મ્યુનિસિપાલિટીના બાયો પાર્કમાં સ્થાપિત કરવામાં આવેલી ગાંધીજીની એક પ્રતિમા સ્થાનિક લોકોમાં ભારે અસંતોષનું કારણ બની હતી.
લોકોની ફરિયાદ હતી કે આ પ્રતિમા ગાંધીજી જેવી દેખાતી જ નથી. માત્ર ચશ્માં અને ચાલવાની લાકડી સિવાય બાપુના ચહેરા કે વ્યક્તિત્વ સાથે કોઈ સામ્ય ન હોવાનો આરોપ લગાવવામાં આવ્યો હતો. પ્રતિમાનું અનાવરણ થયા પછી તરત જ સોશિયલ મીડિયા પર તેના ફોટા વાયરલ થયા અને લોકો દ્વારા ભારે ટીકા કરવામાં આવી.
‘શું આ ગાંધી બાપુ છે?’ – પ્રશ્ન ઉઠ્યો
સોશિયલ મીડિયા પર લોકોએ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો કે “શું આ ગાંધી બાપુ છે?” ઘણા લોકોએ આ પ્રતિમાને ગાંધીજીનું અપમાન ગણાવ્યું. આ મુદ્દે કૉંગ્રેસ અને અન્ય વિરોધ પક્ષોએ પણ અવાજ ઉઠાવ્યો અને મ્યુનિસિપાલિટી સામે કડક કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી હતી.
જોકે, મ્યુનિસિપાલિટીના અધિકારીઓ અને પ્રતિમાના આર્ટિસ્ટે બચાવ કરતા કહ્યું હતું કે આ પ્રતિમા ગાંધીજીના વિચારો પરથી પ્રેરિત છે અને તેને ઍબ્સ્ટ્રૅક્ટ ફૉર્મમાં તૈયાર કરવામાં આવી છે. તેમનું કહેવું હતું કે આ એક કલાત્મક અભિવ્યક્તિ છે, પરંતુ આ દલીલ લોકોએ સ્વીકારી નહોતી.
ગાંધીજી – માત્ર પ્રતિમા નહીં, વિચાર
ઑસ્ટ્રેલિયામાં થયેલી ચોરી અને કેરલામાં થયેલો વિવાદ – બંને ઘટનાઓ એક વાત સ્પષ્ટ કરે છે કે મહાત્મા ગાંધી આજે પણ ચર્ચાના કેન્દ્રમાં છે. તેઓ માત્ર એક ઐતિહાસિક વ્યક્તિ નથી, પરંતુ જીવંત વિચારધારા છે. ગાંધીજીની પ્રતિમા પર હુમલો કે તેના અપમાનનો પ્રયાસ માત્ર એક શિલ્પ પર નહીં, પરંતુ સત્ય, અહિંસા અને માનવતા પર પ્રહાર સમાન છે.
અંતિમ નિષ્કર્ષ
મેલબોર્નમાં મહાત્મા ગાંધીની 426 કિલોગ્રામની કાંસ્ય પ્રતિમાની ચોરીએ સમગ્ર વિશ્વને ચોંકાવી દીધું છે. આ ઘટના માત્ર કાયદો અને વ્યવસ્થાનો પ્રશ્ન નથી, પરંતુ તે સાંસ્કૃતિક અને નૈતિક મૂલ્યો સાથે પણ જોડાયેલી છે. હવે સૌની નજર ઑસ્ટ્રેલિયન પોલીસની કાર્યવાહી પર છે કે શું ગુનેગારો ઝડપાશે અને પ્રતિમા પુનઃસ્થાપિત થશે.
એક વાત નિશ્ચિત છે – ગાંધીજીની પ્રતિમા ચોરાઈ શકે છે, પરંતુ ગાંધીજીના વિચારોને કોઈ ચોરી શકતું નથી. તેઓ આજે પણ દુનિયાને અહિંસા, શાંતિ અને સત્યનો માર્ગ બતાવતા રહેશે.
