રાજકોટ શહેરના હેમુ ગઢવી નાટ્યગૃહમાં મહાત્મા ગાંધીના હત્યારા નાથુરામ ગોડ્સેના જીવન પર આધારિત નાટકના શોનું આયોજન કરવામાં આવતાં રાજકીય અને સામાજિક માહોલ ગરમાયો છે. આ નાટકને લઈને ગુજરાત કોંગ્રેસે ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે અને આરોપ લગાવ્યો છે કે નાટકના માધ્યમથી રાષ્ટ્રપિતા મહાત્મા ગાંધીના હત્યારાને હીરો બનાવવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે, જે દેશની એકતા, અહિંસા અને ગાંધીવાદી મૂલ્યો પર સીધો પ્રહાર છે.
કોંગ્રેસનો આક્ષેપ: “ગાંધીજીના અપમાન સમાન પ્રયાસ”
કોંગ્રેસના નેતાઓએ આ આયોજન સામે કડક વિરોધ નોંધાવતા જણાવ્યું હતું કે મહાત્મા ગાંધી માત્ર એક વ્યક્તિ નથી, પરંતુ ભારતની આત્મા, અહિંસા અને સત્યના પ્રતિક છે. એવા મહાન નેતાના હત્યારાને કેન્દ્રમાં રાખીને નાટક રજૂ કરવું એ નવી પેઢીને ખોટો સંદેશ આપવાનું કામ છે.
કોંગ્રેસ પ્રવક્તાઓએ કહ્યું કે,“નાટકના નામે ઇતિહાસને વિકૃત કરી ગાંધીજીના હત્યારાને મહાન તરીકે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ માત્ર કોંગ્રેસ નહીં, પરંતુ સમગ્ર દેશના ગાંધીપ્રેમી નાગરિકોની ભાવનાઓને ઠેસ પહોંચાડે છે.”
હેમુ ગઢવી હોલ જેવા સાંસ્કૃતિક મંચ પર આયોજન પર સવાલ
હેમુ ગઢવી હોલ રાજકોટનું મહત્વપૂર્ણ સાંસ્કૃતિક કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે, જ્યાં સાહિત્ય, નાટક અને કલાના કાર્યક્રમો યોજાય છે. કોંગ્રેસે ખાસ કરીને આ મુદ્દે પણ સવાલ ઉઠાવ્યો છે કે આવો વિવાદાસ્પદ નાટક જાહેર નાટ્યગૃહમાં યોજવાની મંજૂરી કોણે અને કયા આધાર પર આપી.તેમણે માંગ કરી છે કે નગરપાલિકા અને જિલ્લા પ્રશાસન આ બાબતે સ્પષ્ટતા કરે અને જો નાટકમાં ગાંધીજી કે રાષ્ટ્રવિરોધી ભાવનાઓનું અપમાન થતું હોય તો તેને તાત્કાલિક રોકવામાં આવે.
નાટકના આયોજકોનો સંભવિત દાવો: “ઇતિહાસ આધારિત અભિવ્યક્તિ”
આ પ્રકારના વિવાદોમાં આયોજકો સામાન્ય રીતે દલીલ કરતા હોય છે કે નાટક ઇતિહાસ આધારિત અભિવ્યક્તિ છે અને તેનો હેતુ કોઈને હીરો બનાવવાનો નથી, પરંતુ વિચાર-વિમર્શ માટે મંચ પૂરું પાડવાનો છે. જોકે, કોંગ્રેસનું કહેવું છે કે અભિવ્યક્તિ સ્વાતંત્ર્યના નામે રાષ્ટ્રપિતાના હત્યારાને ન્યાયસંગત ઠેરવવો અસ્વીકાર્ય છે.
ગાંધીજીના નામે રાજકારણ કે વિચારધારા પર હુમલો?
રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે, આ વિવાદ માત્ર એક નાટક પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ ગાંધીવાદી વિચારધારા સામે ચાલી રહેલી વ્યાપક ચર્ચા અને રાજકીય ધ્રુવીકરણનો ભાગ પણ છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ગાંધીજી અને તેમના વિચારોને લઈને વિવિધ મંચો પર વિવાદો ઊભા થયા છે, જેને લઈને સમાજમાં સ્પષ્ટ વિભાજન જોવા મળી રહ્યું છે.
જાહેર લાગણીઓ અને કાયદો-વ્યવસ્થા પર અસરની શક્યતા
આ પ્રકારના કાર્યક્રમો સામે વિરોધ થવાથી કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ પર અસર પડવાની શક્યતા પણ નકારી શકાય નહીં. કોંગ્રેસે પ્રશાસનને આગોતરી ચેતવણી આપીને જણાવ્યું છે કે જો નાટક યોજાશે તો ગાંધીપ્રેમી સંગઠનો અને નાગરિકોમાં રોષ ફાટી નીકળવાની શક્યતા છે.
પ્રશાસન મૌન, નજર પરિસ્થિતિ પર
સમાચાર લખાય ત્યાં સુધી જિલ્લા પ્રશાસન અથવા નગરપાલિકા તરફથી કોઈ સત્તાવાર નિવેદન બહાર આવ્યું નથી. જોકે, સૂત્રો મુજબ સમગ્ર પરિસ્થિતિ પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે અને જરૂરી જણાય તો કાયદાકીય પગલાં લેવામાં આવી શકે છે.
નિષ્કર્ષ
રાજકોટના હેમુ ગઢવી હોલમાં યોજાનારા નાથુરામ ગોડ્સે આધારિત નાટકને લઈને ઊભેલો વિવાદ એ ફરી એકવાર મહાત્મા ગાંધીના વારસા, ઇતિહાસની વ્યાખ્યા અને અભિવ્યક્તિ સ્વાતંત્ર્યની સીમાઓ પર ચર્ચા જગાવે છે. હવે જોવાનું રહ્યું કે પ્રશાસન શું નિર્ણય લે છે અને આ નાટક જાહેર મંચ પર યોજાય છે કે નહીં.
35








