મુંબઈ BEST બસોમાં ૨૪ કલાકમાં ત્રણ ગંભીર ઘટનાઓ: સુરક્ષા, જાળવણી અને વહીવટ અંગે ઉઠ્યા મોટા પ્રશ્નો – શતાબ્દી વર્ષમાં ઉપક્રમ પર સંકટ.

મુંબઈ શહેરની જાહેર પરિવહન વ્યવસ્થા માટે ઓળખાતી BEST (બૃહન્મુંબઈ ઇલેક્ટ્રિક સપ્લાય એન્ડ ટ્રાન્સપોર્ટ) બસ સેવા એક જ દિવસમાં બનેલી ત્રણ ગંભીર ઘટનાઓને કારણે ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવી છે. કાંદિવલીમાં બસમાં આગ લાગવાની ઘટના, કાલાકિલ્લા ડેપોમાં બેફામ ડ્રાઇવિંગનો બનાવ અને વડાલા ડેપોમાં બે બસ વચ્ચે અથડામણ – આ તમામ બનાવો માત્ર ૨૪ કલાકના ગાળામાં સામે આવતા મુસાફરોની સુરક્ષા, બસોની જાળવણી અને વહીવટી વ્યવસ્થાને લઈને ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. આ ઘટનાઓ ખાસ કરીને તે સમયે સામે આવી છે જ્યારે BEST તેની બસ સેવા શરૂ થયાને ૧૦૦ વર્ષ પૂર્ણ થવાની ઉજવણીના દોરમાં છે. વર્ષ ૧૯૨૬માં મુંબઈમાં પહેલી મોટર બસ શરૂ થઈ હતી અને આજે એક સદી બાદ આ સેવા પોતાના અસ્તિત્વ અને પ્રતિષ્ઠા અંગે પડકારોનો સામનો કરી રહી છે.

કાંદિવલીમાં બસમાં આગ – મુસાફરોમાં ભયનો માહોલ

કાંદિવલી વિસ્તારમાં ચાલતી BEST બસમાં અચાનક આગ લાગવાની ઘટના સામે આવી હતી. પ્રાથમિક માહિતી અનુસાર બસમાં ટેક્નિકલ ખામી અથવા વાયરિંગ સમસ્યાને કારણે આગ લાગ્યાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. આગ લાગતા જ ડ્રાઇવરે બસ તરત જ રસ્તા પર ઉભી રાખી મુસાફરોને સલામત બહાર ઉતાર્યા હતા, જેના કારણે મોટી જાનહાનિ ટળી હતી. ફાયર બ્રિગેડની ટીમ તાત્કાલિક સ્થળ પર પહોંચી આગ પર કાબૂ મેળવ્યો હતો. જોકે આ ઘટનાએ મુસાફરોમાં ભારે ભયનું વાતાવરણ ઊભું કર્યું હતું. ઘણા મુસાફરોને બસોની ટેક્નિકલ સ્થિતિ અંગે શંકા વ્યક્ત કરી હતી.

કાલાકિલ્લા ડેપોમાં બેફામ ડ્રાઇવિંગ – શિસ્ત પર સવાલ

બીજી ઘટના કાલાકિલ્લા ડેપોમાં સામે આવી હતી, જ્યાં એક બસ ડ્રાઇવર દ્વારા બેફામ રીતે વાહન હંકારવાના બનાવે સુરક્ષા ધોરણો અંગે પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે. ડેપો વિસ્તારમાં બસની ઝડપ અને નિયંત્રણ અંગે ફરિયાદો નોંધાઈ હતી. સ્રોતોના જણાવ્યા મુજબ, ડ્રાઇવિંગ દરમિયાન સલામતી નિયમોનું પાલન ન થવાથી ડેપોના કર્મચારીઓ અને અન્ય વાહનો માટે જોખમ ઊભું થયું હતું. આ ઘટનાની આંતરિક તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે અને સંબંધિત ડ્રાઇવર સામે શિસ્તભંગની કાર્યવાહી થવાની શક્યતા છે.

વડાલા ડેપોમાં બસ અથડામણ – જાળવણી અને તાલીમ મુદ્દો

ત્રીજી ઘટના વડાલા ડેપોમાં બની હતી, જ્યાં બે BEST બસ વચ્ચે અથડામણ થઈ હતી. પ્રાથમિક માહિતી મુજબ બ્રેક સિસ્ટમ અથવા પાર્કિંગ નિયંત્રણમાં ખામીને કારણે આ બનાવ બન્યો હોઈ શકે છે. ઘટનામાં કોઈ ગંભીર ઇજા નોંધાઈ નથી, પરંતુ બસોને નુકસાન થયું છે. આ બનાવે બસોની ટેક્નિકલ તપાસ, નિયમિત સર્વિસિંગ અને ડ્રાઇવરોની તાલીમ અંગે પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે.

સુરક્ષા ધોરણો અને જાળવણી અંગે ઉઠ્યા પ્રશ્નો

મુસાફરો અને પરિવહન નિષ્ણાતો દ્વારા BEST બસોની હાલત અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. નિયમિત જાળવણી, ફિટનેસ ચેક અને ટેક્નિકલ ઓડિટ યોગ્ય રીતે થઈ રહી છે કે નહીં તે અંગે સવાલો ઊભા થયા છે.

પરિવહન ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ:

• જૂની બસોની સંખ્યા હજી પણ મોટી છે

• સ્પેર પાર્ટ્સ અને ટેક્નિકલ સ્ટાફની અછત છે

• ડેપોમાં જાળવણી માટે સમય અને સંસાધનો મર્યાદિત છે

આ પરિસ્થિતિમાં સુરક્ષા પર અસર થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

આવક પર ભાર – સેવા ગુણવત્તા પર અસર?

BEST ઉપક્રમ હાલમાં આર્થિક સંકટમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. મહારાષ્ટ્ર સરકાર દ્વારા આવક વધારવા માટે વિવિધ સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે. જાહેરાતો, ભાડા માળખામાં ફેરફાર અને ખાનગી ઓપરેટરો સાથે કરાર જેવી નીતિઓ અપનાવવામાં આવી છે. પરંતુ કેટલાક વર્ગોનું માનવું છે કે આવક વધારવા પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત થતાં મૂળભૂત જાળવણી અને કર્મચારીઓની તાલીમ જેવા મુદ્દાઓ પાછળ રહી ગયા છે.

મીડિયા બ્લેકઆઉટ અને વહીવટ પર આરોપ

કેટલાક પરિવહન કાર્યકરો અને મુસાફર સંગઠનો દ્વારા BESTના વહીવટ પર પારદર્શિતા ન હોવાનો આરોપ લગાવવામાં આવ્યો છે. ઘટનાઓ અંગે માહિતી જાહેર કરવામાં વિલંબ થવો, આંતરિક અહેવાલો બહાર ન આવવા અને જવાબદારી નક્કી કરવામાં મોડું થવું જેવી બાબતો અંગે અસંતોષ વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો છે.

શતાબ્દી વર્ષમાં પડકાર

BEST બસ સેવા ૧૯૨૬માં શરૂ થઈ હતી અને મુંબઈના જાહેર પરિવહનનું મુખ્ય સાધન બની રહી છે. લોકલ ટ્રેન સાથે BEST બસો શહેરના દૈનિક જીવનનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. શતાબ્દી વર્ષ દરમિયાન આવી ઘટનાઓ ઉપક્રમની પ્રતિષ્ઠા માટે પડકારરૂપ બની છે. મુસાફરોની સંખ્યા જાળવી રાખવા માટે સુરક્ષા અને વિશ્વસનીયતા સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે.

મુસાફરોની પ્રતિક્રિયા

ઘણા મુસાફરો દ્વારા બસોની હાલત અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. કેટલાક મુસાફરોનું કહેવું છે કે:

• બસોમાં સફાઈ અને જાળવણી ઘટી છે

• સમયપાલન પર અસર પડી છે

• ટેક્નિકલ ખામીઓ વધી રહી છે

પરંતુ બીજી તરફ કેટલાક મુસાફરો BESTના સસ્તા ભાડા અને વિશાળ નેટવર્કને કારણે સેવા ચાલુ રાખવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકે છે.

BEST કર્મચારીઓની સ્થિતિ

BESTના ડ્રાઇવર અને કન્ડક્ટરોએ પણ કામના વધેલા દબાણ, લાંબા શિફ્ટ કલાકો અને સ્ટાફની અછત અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. કામના દબાણને કારણે અકસ્માતની સંભાવના વધે છે તેવું તેમનું માનવું છે.

BMC અને BEST સમિતિની ભૂમિકા

આવતા સમયમાં બૃહન્મુંબઈ મહાનગરપાલિકાના ચૂંટાયેલા કોર્પોરેટરોની BEST સમિતિ ચાર્જ સંભાળશે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ:

• સુરક્ષા ઓડિટ ફરજિયાત કરવી જોઈએ

• જૂની બસોને તાત્કાલિક બદલવી

• ડ્રાઇવરો માટે નિયમિત તાલીમ

• જાળવણી માટે અલગ બજેટ

જરૂરી પગલાં લેવાથી સેવા સુધારી શકાય છે.

ઇલેક્ટ્રિક બસ અને આધુનિકીકરણ

BEST દ્વારા ઇલેક્ટ્રિક બસોની સંખ્યા વધારવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. નવી ટેક્નોલોજી સાથે:

• પ્રદૂષણમાં ઘટાડો

• ઓપરેશનલ ખર્ચમાં બચત

• મુસાફરોને વધુ સુવિધા

મળવાની શક્યતા છે. પરંતુ તેની સાથે જ ટેક્નિકલ સપોર્ટ અને ચાર્જિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર મજબૂત બનાવવાની જરૂર છે.

સુરક્ષા માટે તાત્કાલિક પગલાં જરૂરી

પરિવહન નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ નીચેના પગલાં તાત્કાલિક લેવાં જરૂરી છે:

• તમામ બસોની ફિટનેસ તપાસ

• ડેપોમાં CCTV મોનિટરિંગ

• ઇમર્જન્સી રિસ્પોન્સ ડ્રિલ

• મુસાફરો માટે સુરક્ષા માર્ગદર્શિકા

સમાપન

મુંબઈ BEST બસોમાં ૨૪ કલાકમાં બનેલી ત્રણ ઘટનાઓએ ઉપક્રમની કામગીરી, સુરક્ષા અને જાળવણી અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે. શતાબ્દી વર્ષમાં BEST માટે આ એક ચેતવણીરૂપ પરિસ્થિતિ છે. સુરક્ષા, પારદર્શિતા અને વ્યાવસાયિકતા તરફ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને જ ઉપક્રમ પોતાની જૂની પ્રતિષ્ઠા પાછી મેળવી શકે છે. મુસાફરોની વિશ્વસનીયતા જાળવવી અને સેવા ગુણવત્તા સુધારવી હવે સૌથી મોટી પ્રાથમિકતા બની છે.