જામનગર તા. ૨૫ ફેબ્રુઆરી
રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન ક્ષેત્રે જામનગર જિલ્લાએ એક વધુ મહત્વપૂર્ણ મક્કમ પગલું ભર્યું છે. Reliance Industries ની રિફાઈનરી ખાતે યોજાયેલી રાષ્ટ્રીય કક્ષાની આતંકવાદ વિરોધી મોકડ્રીલ બાદ આજે જિલ્લા કલેક્ટર કચેરી અને શહેરના અતિ વ્યસ્ત એવા Crystal Mall ખાતે પણ અત્યંત વ્યૂહાત્મક અને હાઈ-લેવલ સંયુક્ત મોકડ્રીલનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ કવાયત દ્વારા સંભવિત આતંકી હુમલા સામે તંત્રની તાત્કાલિક પ્રતિસાદ ક્ષમતા, વિવિધ એજન્સીઓ વચ્ચેનું સંકલન અને નાગરિકોની સુરક્ષા માટેની વ્યવસ્થાની ઊંડાણપૂર્વક ચકાસણી કરવામાં આવી હતી.
આ વિશેષ ઓપરેશનમાં National Security Guard (NSG), ચેતક કમાન્ડો, સ્થાનિક પોલીસ તંત્ર, ક્વિક રિસ્પોન્સ ટીમ, ફાયર વિભાગ, આરોગ્ય વિભાગ, જિલ્લા વહીવટી તંત્ર તથા વિવિધ ઇમરજન્સી સેવાઓએ સંયુક્ત રીતે ભાગ લીધો હતો. કલ્પિત આતંકી હુમલા અને બંધક બનાવાની પરિસ્થિતિ ઊભી કરીને સુરક્ષા દળોએ વાસ્તવિક જેવી પરિસ્થિતિમાં ઓપરેશન હાથ ધર્યું હતું.
ડમી સિનારીયો દ્વારા વાસ્તવિક પરિસ્થિતિનો અનુભવ
મોકડ્રીલ અંતર્ગત કલેક્ટર કચેરીના બીજા માળ તથા ક્રિસ્ટલ મોલની અંદર કુલ ૭ આતંકવાદીઓ દ્વારા હુમલો કરવામાં આવ્યો હોય અને ૧૨ જેટલા નાગરિકોને બંધક બનાવ્યા હોય તેવી પરિસ્થિતિ સર્જવામાં આવી હતી. ઘટનાની જાણ થતા જ જિલ્લા કંટ્રોલ રૂમ સક્રિય કરવામાં આવ્યો હતો અને મિનિટોમાં તમામ સુરક્ષા દળોને એલર્ટ મેસેજ પાઠવાયો હતો.
ઘટનાસ્થળે પહોંચતા જ સુરક્ષા દળોએ સમગ્ર વિસ્તારને કોર્ડન કરીને સામાન્ય નાગરિકોને સુરક્ષિત સ્થાને ખસેડ્યા હતા. ટ્રાફિક ડાયવર્ઝન, ઈમરજન્સી કોરિડોર અને કમાન્ડ કંટ્રોલ સિસ્ટમ દ્વારા સ્થળ પર શિસ્તબદ્ધ વ્યવસ્થા ઉભી કરવામાં આવી હતી.
વીજ પુરવઠો બંધ, બુલેટપ્રૂફ વાહનો તૈનાત
ઓપરેશન દરમિયાન વ્યૂહાત્મક રીતે બંને સ્થળનો વીજ પુરવઠો તાત્કાલિક બંધ કરવામાં આવ્યો હતો જેથી આતંકીઓની ગતિવિધિઓને નિયંત્રિત કરી શકાય. સુરક્ષા દળોએ બુલેટપ્રૂફ વાહનો, અદ્યતન હથિયારો, બોડી આર્મર, નાઈટ વિઝન સાધનો અને કોમ્યુનિકેશન સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરીને મલ્ટી-લેયર ઓપરેશન હાથ ધર્યું હતું.
ફાયર બ્રિગેડ, એમ્બ્યુલન્સ અને મેડિકલ ટીમને સ્ટેન્ડબાય રાખવામાં આવી હતી. કોઈપણ પ્રકારની જાનહાનિ ન થાય તે માટે મેડિકલ ટ્રાયેજ એરિયા તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો.
NSG કમાન્ડોનો ત્રાટક, ૭ આતંકીઓનો ખાતમો
NSG અને ચેતક કમાન્ડોએ બિલ્ડિંગ એન્ટ્રી, રૂમ ક્લિયરિંગ, સ્ટેરકેસ કંટ્રોલ અને હોસ્ટેજ રેસ્ક્યુ જેવી ટેક્ટિકલ પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરીને અત્યંત ચોકસાઈપૂર્વક ઓપરેશન પૂર્ણ કર્યું હતું.
આ કવાયત દરમિયાન તમામ ૭ આતંકવાદીઓને નિષ્ક્રિય કરવામાં આવ્યા હતા અને ૧૨ બંધકોને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવામાં આવ્યા હતા. સમગ્ર ઓપરેશન દરમિયાન નાગરિકોને કોઈ નુકસાન ન થાય તે માટે વિશેષ ધ્યાન રાખવામાં આવ્યું હતું.
સમયબદ્ધ અને ત્વરિત પ્રતિસાદની ચકાસણી
કલેક્ટર કચેરી ખાતે સાંજે ૬:૪૮ કલાકે શરૂ થયેલી મોકડ્રીલ સતત પાંચ કલાકથી વધુ સમય સુધી ચાલી હતી અને રાત્રે ૧૨:૨૦ કલાકે પૂર્ણ જાહેર કરવામાં આવી હતી.
જ્યારે ક્રિસ્ટલ મોલ ખાતે રાત્રે ૧૧:૩૦ કલાકે શરૂ થયેલી કવાયત વહેલી સવારે ૩:૨૦ કલાકે પૂર્ણ થઈ હતી.
આ સમયગાળા દરમિયાન તંત્ર દ્વારા રિસ્પોન્સ ટાઈમ, કમાન્ડ ચેન, ઈન્ટર-એજન્સી કોમ્યુનિકેશન અને રિસોર્સ મેનેજમેન્ટની વિગતવાર ચકાસણી કરવામાં આવી હતી.
જિલ્લા કલેક્ટરનું માર્ગદર્શન અને કંટ્રોલ રૂમની ભૂમિકા
જિલ્લા કલેક્ટર શ્રી કેતન ઠક્કરના સીધા માર્ગદર્શન હેઠળ જિલ્લા કંટ્રોલ રૂમ દ્વારા તમામ વિભાગો વચ્ચે ઝડપી સંકલન સાધવામાં આવ્યું હતું. દરેક ટીમને પૂર્વનિયોજિત SOP મુજબ કામગીરી સોંપવામાં આવી હતી.
કમાન્ડ કંટ્રોલ રૂમમાંથી રિયલ-ટાઈમ મોનિટરિંગ, વાયરલેસ કોમ્યુનિકેશન અને મેદાની દળો વચ્ચે સતત માહિતી વહેંચણી કરવામાં આવી હતી.
નાગરિક સુરક્ષા માટે સંકલિત પ્રયાસ
આ મોકડ્રીલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ માત્ર આતંકવાદ વિરોધી ઓપરેશનનું પ્રદર્શન નહોતો, પરંતુ નાગરિકોને સુરક્ષિત રીતે ખસેડવાની પ્રક્રિયા, ઈમરજન્સી રિસ્પોન્સ, ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ અને જાહેર સ્થળોએ સુરક્ષા પ્રોટોકોલની અસરકારકતા પણ ચકાસવાનો હતો.
જાહેર સ્થળો જેમ કે મોલ અને સરકારી કચેરીઓમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે CCTV સર્વેલન્સ, એક્સેસ કંટ્રોલ સિસ્ટમ અને ઈમરજન્સી એક્ઝિટ પ્લાનની પણ સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી.
વિવિધ એજન્સીઓ વચ્ચે તાલમેલનો ઉત્તમ નમૂનો
આ કવાયત દરમિયાન પોલીસ, NSG, ચેતક કમાન્ડો, ફાયર વિભાગ, આરોગ્ય વિભાગ અને વહીવટી તંત્ર વચ્ચે અદભૂત તાલમેલ જોવા મળ્યો હતો. દરેક વિભાગે પોતાની ભૂમિકા નિભાવતાં સંયુક્ત રીતે ઓપરેશન સફળ બનાવ્યું હતું.
વિશેષ કરીને કોમ્યુનિકેશન નેટવર્ક, કમાન્ડ સ્ટ્રક્ચર અને મેદાની કામગીરી વચ્ચેનું સંકલન તંત્રની સજ્જતાનું પ્રતિબિંબ હતું.
ભવિષ્ય માટેના સુરક્ષા પાઠ
આ મોકડ્રીલ બાદ વિવિધ એજન્સીઓ દ્વારા ડીબ્રીફિંગ સેશન યોજાઈ શકે છે જેમાં ઓપરેશન દરમિયાનના અનુભવો, પડકારો અને સુધારાની જરૂરિયાત અંગે ચર્ચા કરવામાં આવશે.
આ પ્રકારની કવાયતથી તંત્રને સંભવિત ખામીઓ ઓળખવામાં અને ભવિષ્યમાં વધુ સજ્જ બનવામાં મદદ મળે છે.
જામનગર તંત્રની સજ્જતાનું પ્રતિક
રિલાયન્સ બાદ જાહેર સ્થળોએ યોજાયેલી આ હાઈ-લેવલ મોકડ્રીલથી જામનગર જિલ્લાએ રાષ્ટ્રીય સ્તરે પોતાની સજ્જતા દર્શાવી છે. આ તાલીમ દ્વારા તંત્રએ સાબિત કર્યું છે કે કોઈપણ આપત્તિજનક અથવા આતંકી પરિસ્થિતિનો સામનો કરવા માટે તેઓ સંપૂર્ણપણે તૈયાર છે.
નાગરિક સુરક્ષા, ઝડપી પ્રતિસાદ અને સંકલિત કામગીરી—આ ત્રણેય મુદ્દાઓમાં જામનગર જિલ્લાએ મજબૂત ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે.
જનજાગૃતિ અને સુરક્ષા સંસ્કૃતિ તરફ એક પગલું
આ પ્રકારની મોકડ્રીલથી માત્ર તંત્ર જ નહીં પરંતુ નાગરિકોમાં પણ સુરક્ષા અંગે જાગૃતિ વધે છે. ઈમરજન્સી સમયે કેવી રીતે વર્તવું, સુરક્ષા દળોને કેવી રીતે સહકાર આપવો અને અફવાઓથી દૂર રહેવું—તે અંગે પણ માર્ગદર્શન મળે છે.
જામનગર જિલ્લામાં આયોજિત આ કવાયત રાજ્ય અને દેશના અન્ય જિલ્લાઓ માટે પણ પ્રેરણારૂપ બની શકે છે.
સમાપન નોંધ:
જિલ્લા વહીવટી તંત્ર, સુરક્ષા દળો અને ઇમરજન્સી સેવાઓના સંયુક્ત પ્રયાસથી યોજાયેલી આ રાષ્ટ્રીય કક્ષાની મોકડ્રીલ માત્ર તાલીમ ન રહી પરંતુ એક સંદેશ બની—જામનગર સુરક્ષિત છે, સજ્જ છે અને કોઈપણ પરિસ્થિતિનો સામનો કરવા માટે તૈયાર છે.
