મુંબઈના દક્ષિણ વિસ્તારમાં લાંબા સમયથી રાહ જોવાતી મહત્વપૂર્ણ પરિવહન સુવિધા હવે જાહેર ઉપયોગ માટે શરૂ થઈ ગઈ છે. તાડદેવ, નાગપાડા અને મુંબઈ સેન્ટ્રલ વિસ્તારને સીધી રીતે જોડતો બેલાસિસ રેલવે ઓવર બ્રિજ (ROB) નવા સ્વરૂપમાં તૈયાર થઈ જનતા માટે ખુલ્લો મૂકવામાં આવ્યો છે. બ્રિટિશકાળમાં બનેલા આશરે 130 વર્ષ જૂના આ બ્રિજનું સંપૂર્ણ નવીનીકરણ કરીને તેને આધુનિક બનાવવામાં આવ્યો છે અને સાથે જ તેને પુણ્યશ્લોક અહિલ્યાબાઈ હોળકરનું નામ આપવામાં આવ્યું છે.
મુખ્ય પ્રધાન દેવેન્દ્ર ફડણવીસ અને નાયબ મુખ્ય પ્રધાન **એકનાથ શિંદે**એ વર્ચ્યુઅલ માધ્યમથી બ્રિજનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું. આ પ્રસંગે સ્થળ પર રિતુ તાવડે સહિત બૃહન્મુંબઈ મહાનગરપાલિકાના અધિકારીઓ હાજર રહ્યા હતા. બે વર્ષથી ખોરવાયેલી ઈસ્ટ-વેસ્ટ કનેક્ટિવિટી હવે ફરી શરૂ થતા મુસાફરો, વાહનચાલકો અને સ્થાનિક રહેવાસીઓમાં ખુશીનો માહોલ જોવા મળ્યો હતો.
ઈસ્ટ-વેસ્ટ કનેક્ટિવિટી માટે જીવદોરી સમાન બ્રિજ
બેલાસિસ ROB દક્ષિણ મુંબઈના વ્યસ્ત ટ્રાફિક નેટવર્કમાં મહત્વની કડી તરીકે ઓળખાય છે. આ બ્રિજ તાડદેવ, નાગપાડા, મુંબઈ સેન્ટ્રલ, ગ્રાન્ટ રોડ અને મહાલક્ષ્મી જેવા વિસ્તારો વચ્ચે વાહનવ્યવહારને સરળ બનાવે છે. જૂના બ્રિજની હાલત નબળી બનતાં તેને તોડી નવા આધુનિક ફ્લાયઓવરનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું હતું.
બ્રિજ બંધ રહેતાં છેલ્લા બે વર્ષથી આસપાસના માર્ગો પર ભારે ટ્રાફિકનું દબાણ સર્જાતું હતું. ખાસ કરીને જહાંગીર બમન બહેરામ રોડ, ગ્રાન્ટ રોડ, પઠ્ઠે બાપુરાવ માર્ગ અને મહાલક્ષ્મી સ્ટેશન બ્રિજ પર ટ્રાફિક જામ સામાન્ય બની ગયો હતો. હવે આ નવા બ્રિજ શરૂ થતા આ માર્ગો પર ટ્રાફિકનું દબાણ ઘટશે અને મુસાફરીનો સમય પણ ઓછો થશે.
લંબાઈ-પહોળાઈ અને ડિઝાઇનઃ આધુનિક માળખું
નવા બેલાસિસ ROBની કુલ લંબાઈ 333 મીટર છે. જેમાં
-
ઈસ્ટ સાઇડ – 138.39 મીટર
-
વેસ્ટ સાઇડ – 157.39 મીટર
-
રેલવે હદમાં – 36.90 મીટરનો સમાવેશ થાય છે.
બ્રિજનો કૅરેજવે 7 મીટર પહોળો બનાવવામાં આવ્યો છે જેથી બે તરફથી વાહનવ્યવહાર સરળતાથી થઈ શકે. ઉપરાંત બન્ને બાજુ પહોળી ફૂટપાથ બનાવવામાં આવી છે જેથી પદયાત્રીઓ માટે પણ સુરક્ષિત વ્યવસ્થા ઉભી થાય. આધુનિક લાઈટિંગ, રેલિંગ, ડ્રેનેજ સિસ્ટમ અને સેફ્ટી બેરિયર્સ જેવી સુવિધાઓ પણ ઉમેરવામાં આવી છે.
સુરક્ષા પ્રમાણપત્રો બાદ જ જાહેર ઉપયોગ માટે મંજૂરી
બૃહન્મુંબઈ મહાનગરપાલિકાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે બ્રિજ શરૂ કરતા પહેલાં તમામ ટેક્નિકલ પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવામાં આવી છે.
-
લોડ ટેસ્ટ
-
સ્ટ્રક્ચરલ સ્ટેબિલિટી સર્ટિફિકેટ
-
સેફ્ટી સર્ટિફિકેશન
-
રેલવે વિભાગનું નો-ઑબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ
આ તમામ પ્રમાણપત્રો મેળવ્યા બાદ જ બ્રિજ જનતા માટે ખુલ્લો મૂકવામાં આવ્યો છે. અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે બ્રિજ સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે અને ભારે વાહનવ્યવહાર સહન કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
ઐતિહાસિક પૃષ્ઠભૂમિઃ બ્રિટિશકાળનો વારસો
મૂળ બેલાસિસ બ્રિજ બ્રિટિશકાળ દરમિયાન બનાવવામાં આવ્યો હતો અને તેનું નામ તે સમયના મેજર જનરલ જૉન બેલાસિસ પરથી પાડવામાં આવ્યું હતું. શહેરના વિકાસ સાથે ટ્રાફિકનું પ્રમાણ વધતાં જૂનો બ્રિજ અપૂરતો અને નબળો બની ગયો હતો. સુરક્ષા દ્રષ્ટિએ તેને તોડી નવો ROB બનાવવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો.
નવીન ડિઝાઇનમાં આધુનિક ઇજનેરીનો ઉપયોગ કરીને બ્રિજને લાંબા ગાળે ટકાઉ બનાવવામાં આવ્યો છે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર નવા બ્રિજનું આયુષ્ય જૂના બ્રિજ કરતાં ઘણું વધુ રહેશે.
અહિલ્યાબાઈ હોળકર નામકરણઃ ઐતિહાસિક સન્માન
મહારાષ્ટ્ર સરકાર દ્વારા આ બ્રિજને પુણ્યશ્લોક અહિલ્યાબાઈ હોળકરનું નામ આપવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. અહિલ્યાબાઈ હોળકર ભારતીય ઇતિહાસમાં ન્યાયી અને જનહિતૈષી શાસક તરીકે જાણીતા છે. દેશભરમાં અનેક ધાર્મિક અને જાહેર સ્થળોના નિર્માણમાં તેમનું મહત્વપૂર્ણ યોગદાન રહ્યું છે.
બ્રિજને તેમનું નામ આપવામાં આવતાં સાંસ્કૃતિક અને ઐતિહાસિક મહત્વ પણ જોડાયું છે. સ્થાનિક સ્તરે આ નિર્ણયનું સ્વાગત કરવામાં આવ્યું છે.
સ્થાનિક નાગરિકોને મળશે મોટી રાહત
બ્રિજ શરૂ થતા રોજિંદા મુસાફરોને સૌથી વધુ લાભ મળશે.
-
ટ્રાફિક જામમાં ઘટાડો
-
મુસાફરીનો સમય ઓછો
-
ઇંધણ બચત
-
પ્રદૂષણમાં ઘટાડો
ખાસ કરીને ઓફિસ સમય દરમિયાન લાંબા ટ્રાફિકમાં અટવાઈ જવાની સમસ્યા હવે ઓછી થશે. ટૅક્સી, બસ અને ખાનગી વાહનચાલકો માટે પણ આ માર્ગ વધુ અનુકૂળ બનશે.
વેપાર અને આર્થિક પ્રવૃત્તિઓને પ્રોત્સાહન
બેલાસિસ ROB શરૂ થતા આસપાસના વેપારી વિસ્તારોમાં પણ ચહલપહલ વધશે. ગ્રાન્ટ રોડ, મુંબઈ સેન્ટ્રલ અને તાડદેવ વિસ્તારના વેપારીઓનું કહેવું છે કે ટ્રાફિક સરળ બનતાં ગ્રાહકોની અવરજવર વધશે.
લોજિસ્ટિક્સ અને ડિલિવરી સેવાઓ માટે પણ આ માર્ગ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે, જેના કારણે વેપારિક પ્રવૃત્તિઓને ગતિ મળશે.
નિર્માણ દરમિયાન પડકારો
બ્રિજના નિર્માણ દરમિયાન અનેક ટેક્નિકલ અને લોજિસ્ટિક્સ પડકારોનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. રેલવે લાઇન ઉપર કામ કરવું, ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ, જૂના માળખાનું સુરક્ષિત વિઘટન અને નવી ડિઝાઇન પ્રમાણે પાયાનું કામ – આ બધું તબક્કાવાર પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું હતું.
રેલવે વિભાગ અને BMC વચ્ચે સંકલન રાખીને કામ કરવામાં આવ્યું હતું જેથી મુસાફરોને ઓછામાં ઓછો વિઘ્ન થાય.
ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ માટે નવી યોજના
બ્રિજ શરૂ થતા ટ્રાફિક પોલીસ દ્વારા નવા માર્ગદર્શન જારી કરવામાં આવ્યા છે.
-
વન-વે સિસ્ટમમાં ફેરફાર
-
બસ રૂટનું પુનઃનિયોજન
-
પીક અવર્સમાં ખાસ પેટ્રોલિંગ
આ પગલાંથી ટ્રાફિક પ્રવાહ વધુ સરળ બનશે.
સરકાર અને BMCના નિવેદનો
મુખ્ય પ્રધાન દેવેન્દ્ર ફડણવીસે જણાવ્યું કે મુંબઈના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસમાં આ બ્રિજ મહત્વપૂર્ણ માઈલસ્ટોન છે. શહેરમાં ટ્રાફિક સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ લાવવા માટે આવા પ્રોજેક્ટ્સ આગળ પણ ચાલુ રહેશે.
નાયબ મુખ્ય પ્રધાન એકનાથ શિંદેએ કહ્યું કે સામાન્ય નાગરિકોને સીધી રાહત મળે તેવા પ્રોજેક્ટ્સ સરકારની પ્રાથમિકતા છે.
BMC અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે શહેરમાં અન્ય જુના બ્રિજોની પણ તપાસ ચાલી રહી છે અને જરૂરી હોય ત્યાં નવીનીકરણ કરવામાં આવશે.
સ્થાનિકોમાં ખુશીનો માહોલ
બે વર્ષથી બ્રિજ બંધ હોવાથી સ્થાનિક લોકો મુશ્કેલીમાં મુકાયા હતા. હવે બ્રિજ ખુલતાં લોકોએ રાહતનો શ્વાસ લીધો છે. ઘણા નાગરિકોએ બ્રિજ પર પ્રથમ દિવસે જ જઈને નિહાળ્યો હતો.
પદયાત્રીઓ માટે પહોળી ફૂટપાથ અને સુરક્ષા બેરિયર્સ હોવાથી લોકોમાં વિશ્વાસ વધ્યો છે.
ભવિષ્યમાં સ્માર્ટ ટ્રાફિક સિસ્ટમ
અધિકારીઓએ સંકેત આપ્યો છે કે ભવિષ્યમાં આ બ્રિજ પર સ્માર્ટ ટ્રાફિક મોનીટરિંગ સિસ્ટમ, CCTV કેમેરા અને રિયલ-ટાઈમ ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ જેવી સુવિધાઓ ઉમેરવામાં આવી શકે છે.
આથી સુરક્ષા વધશે અને અકસ્માતોની સંભાવના ઘટશે.
શહેરના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસમાં મહત્વપૂર્ણ કડી
મુંબઈમાં વધી રહેલા વાહનવ્યવહારને ધ્યાનમાં રાખીને નવા ફ્લાયઓવર અને ROBનું નિર્માણ આવશ્યક બન્યું છે. બેલાસિસ ROB તેનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. આ બ્રિજ માત્ર ટ્રાફિક માટે જ નહીં પરંતુ શહેરના સમગ્ર પરિવહન નેટવર્કને વધુ અસરકારક બનાવશે.
ઉપસંહાર
અહિલ્યાબાઈ હોળકર નામે ઓળખ પામેલો નવો બેલાસિસ રેલવે ઓવર બ્રિજ દક્ષિણ મુંબઈ માટે મોટી સુવિધા સાબિત થશે. આધુનિક ડિઝાઇન, સુરક્ષા પ્રમાણપત્રો અને સુવ્યવસ્થિત ટ્રાફિક યોજના સાથે આ બ્રિજ શહેરના પરિવહન નકશામાં મહત્વપૂર્ણ ઉમેરો છે.
બે વર્ષથી રાહ જોઈ રહેલા નાગરિકોને હવે ટ્રાફિકની સમસ્યામાં રાહત મળશે, વેપારિક પ્રવૃત્તિઓને ગતિ મળશે અને શહેરના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસમાં આ પ્રોજેક્ટ મહત્વપૂર્ણ માઈલસ્ટોન તરીકે યાદ રહેશે.
