મિડલ ઈસ્ટ તણાવ વચ્ચે મોંઘવારીનો વધુ એક ઝટકો

એલપિજિ ગેસ સિલિન્ડર ૬૦ રૂપિયા મોંઘો, કમર્શિયલ સિલિન્ડર ૧૧૫ રૂપિયા વધ્યો

મિડલ ઈસ્ટમાં વધતા યુદ્ધજન્ય તણાવની સીધી અસર હવે ભારતના સામાન્ય નાગરિકોના ખિસ્સા પર પણ જોવા મળી રહી છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં સતત ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે, જેના પરિણામે દેશમાં ઘરેલું રસોઈ ગેસ એટલે કે એલપિજિ (LPG) સિલિન્ડરના ભાવમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે. તેલ કંપનીઓએ નવી કિંમતો જાહેર કરતા જ તેને તરત અમલમાં મૂકી દીધી છે.નવી જાહેરાત મુજબ દેશમાં ઘરેલું એલપિજિ સિલિન્ડરના ભાવમાં ૬૦ રૂપિયાનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે, જ્યારે હોટેલ, રેસ્ટોરાં અને ઉદ્યોગોમાં વપરાતા કમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં ૧૧૫ રૂપિયાનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. આ વધારાને કારણે સામાન્ય પરિવારો તેમજ નાના વેપારીઓ માટે મોંઘવારીનો વધુ એક ઝટકો લાગ્યો છે.તેલ કંપનીઓ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી નવી કિંમતો તેમની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર પણ અપડેટ કરવામાં આવી છે, જેથી દેશભરના ગ્રાહકોને નવી દરોની માહિતી મળી રહે.

મિડલ ઈસ્ટ તણાવ અને તેની વૈશ્વિક અસર

વિશ્વ રાજકારણમાં છેલ્લા થોડા દિવસોથી મિડલ ઈસ્ટ વિસ્તાર ફરી એકવાર ચર્ચાના કેન્દ્રમાં છે. અમેરિકા, ઈઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે વધતા તણાવને કારણે આ વિસ્તારમાં યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિ સર્જાઈ છે. ગલ્ફ વિસ્તાર વિશ્વના સૌથી મોટા તેલ ઉત્પાદક પ્રદેશોમાંનો એક છે અને અહીંથી જ વિશ્વના મોટા ભાગના દેશોને ક્રૂડ ઓઈલ સપ્લાય થાય છે.આ વિસ્તારમાં તણાવ વધતા વૈશ્વિક બજારમાં તેલના ભાવમાં અનિશ્ચિતતા સર્જાઈ છે. અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે જો આ તણાવ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહેશે તો તેલના ભાવમાં વધુ વધારો થઈ શકે છે.આ જ કારણસર ઘણા દેશોમાં ઈંધણના ભાવમાં વધારો જોવા મળી રહ્યો છે અને ભારત પણ તેનાથી અછૂત નથી.

ઘરેલું એલપિજિ સિલિન્ડર હવે વધુ મોંઘો

દેશમાં ઘરેલું રસોઈ ગેસનો ઉપયોગ લગભગ દરેક ઘરમાં થાય છે. ખાસ કરીને શહેરી તેમજ અર્ધશહેરી વિસ્તારોમાં મોટાભાગના પરિવારો રસોઈ માટે એલપિજિ પર નિર્ભર છે.આવા સમયે સિલિન્ડરના ભાવમાં ૬૦ રૂપિયાનો વધારો સામાન્ય પરિવારો માટે મોટો ખર્ચ વધારનાર સાબિત થઈ શકે છે. મધ્યમ વર્ગ અને ગરીબ વર્ગ માટે પહેલેથી જ વધતી મોંઘવારી વચ્ચે આ વધારો વધુ મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે.ઘણા પરિવારો માટે દર મહિને એક અથવા બે સિલિન્ડર વપરાશ થાય છે. જો દર સિલિન્ડર પર ૬૦ રૂપિયાનો વધારો થાય તો વર્ષભરમાં ઘરખર્ચમાં નોંધપાત્ર વધારો થઈ શકે છે.

કમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડર ૧૧૫ રૂપિયા મોંઘો

ઘરેલું ગેસ સિવાય કમર્શિયલ સિલિન્ડરના ભાવમાં પણ ૧૧૫ રૂપિયાનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. આ સિલિન્ડરનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે હોટેલ, રેસ્ટોરાં, કૅન્ટીન, ઢાબા તેમજ નાના ખાદ્ય વ્યવસાયોમાં થાય છે.કમર્શિયલ ગેસના ભાવ વધતા નાના વેપારીઓ અને રેસ્ટોરાં માલિકો માટે ખર્ચ વધશે. ઘણા વેપારીઓએ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે ગેસના ભાવ વધતા તેમને ખાદ્યપદાર્થોના ભાવમાં પણ વધારો કરવો પડી શકે છે.જો આવું થાય તો તેની અસર સીધી સામાન્ય ગ્રાહકો પર પડશે.

તેલ કંપનીઓ દ્વારા નવી કિંમતો જાહેર

દેશની મુખ્ય સરકારી તેલ કંપનીઓએ ગેસના નવા ભાવ જાહેર કર્યા છે. નવી કિંમતો તરત જ અમલમાં આવી ગઈ છે અને ગ્રાહકો હવે નવા દરે જ સિલિન્ડર મેળવી શકશે.તેલ કંપનીઓની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર પણ આ નવા ભાવ અપડેટ કરવામાં આવ્યા છે જેથી દેશભરના ગ્રાહકોને સચોટ માહિતી મળી શકે.વિશેષજ્ઞોનું કહેવું છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ વધતા તેલ કંપનીઓ માટે ખર્ચ વધે છે અને તેના કારણે ક્યારેક ભાવમાં વધારો કરવો પડે છે.

સામાન્ય લોકો પર વધતી મોંઘવારીનો ભાર

છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સામાન્ય લોકો પર મોંઘવારીનો ભાર સતત વધતો રહ્યો છે. ખાદ્યપદાર્થો, શાકભાજી, દૂધ, ઈંધણ અને ઘરગથ્થુ વસ્તુઓના ભાવમાં વધારો થવાને કારણે પરિવારનું માસિક બજેટ સંભાળવું મુશ્કેલ બન્યું છે.આવા સમયમાં રસોઈ ગેસના ભાવમાં વધારો થવાથી ઘરખર્ચ વધુ વધી શકે છે. ખાસ કરીને મધ્યમ વર્ગ અને નીચા આવકવર્ગના લોકો માટે આ વધારો મોટો પડકાર બની શકે છે.

સરકારની સહાય યોજનાઓ

કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ગરીબ અને જરૂરિયાતમંદ પરિવારોને મદદરૂપ થવા માટે વિવિધ યોજનાઓ પણ અમલમાં મૂકવામાં આવી છે. પ્રધાનમંત્રી ઉજ્જ્વલા યોજના હેઠળ લાખો મહિલાઓને મફત ગેસ કનેક્શન આપવામાં આવ્યા છે.આ યોજના હેઠળ કેટલાક લાભાર્થીઓને સબસિડી પણ આપવામાં આવે છે જેથી ગેસનો ખર્ચ થોડો ઓછો પડે.પરંતુ બજાર ભાવ વધતા સબસિડી હોવા છતાં ઘણાં પરિવારો માટે ગેસનો ખર્ચ વધી જાય છે.

વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ પર નજર

વિશ્વ બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવો ઘણી વખત રાજકીય પરિસ્થિતિઓથી પ્રભાવિત થાય છે. જો મિડલ ઈસ્ટમાં તણાવ વધુ વધી જાય તો તેલ સપ્લાયમાં વિક્ષેપ સર્જાઈ શકે છે, જેના કારણે ભાવમાં વધુ વધારો થઈ શકે છે.આથી ભારત સહિત ઘણા દેશો આ પરિસ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે.

આગળ શું થઈ શકે?

ઊર્જા ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવ સ્થિર રહેશે તો ભવિષ્યમાં ગેસના ભાવમાં ઘટાડો પણ થઈ શકે છે. પરંતુ જો મિડલ ઈસ્ટમાં યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બનશે તો ઈંધણના ભાવમાં વધુ વધારો થવાની શક્યતા પણ નકારી શકાય નહીં.આથી આગામી દિવસોમાં વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ કેવી રીતે વિકસે છે તે મહત્વપૂર્ણ રહેશે.

સમાપન

મિડલ ઈસ્ટમાં વધતા તણાવની અસર હવે ભારતના ઘરગથ્થુ બજેટ પર પણ જોવા મળી રહી છે. એલપિજિ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં ૬૦ રૂપિયાનો વધારો અને કમર્શિયલ સિલિન્ડરમાં ૧૧૫ રૂપિયાનો વધારો સામાન્ય લોકો અને વેપારીઓ માટે મોંઘવારીનો વધુ એક ઝટકો સાબિત થયો છે.નવી કિંમતો તરત અમલમાં આવી ગઈ છે અને તેલ કંપનીઓની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર પણ અપડેટ કરવામાં આવી છે. આગામી સમયમાં વૈશ્વિક તેલ બજારની સ્થિતિ કેવી રહેશે તેના આધારે ઈંધણના ભાવમાં વધુ ફેરફાર જોવા મળી શકે છે.