મુંબઈ:
મુંબઈમાં વધતી માર્ગ દુર્ઘટનાઓ અને જાહેર પરિવહનમાં સલામતીને લઈને મહારાષ્ટ્ર સરકારે કડક પગલાં લીધા છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષ દરમિયાન માર્ગ અકસ્માતોને કારણે સેકડો બસ ડ્રાઇવરો સામે શિસ્તબદ્ધ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. રાજ્ય સરકારે વિધાનસભા પરિષદમાં માહિતી આપતાં જણાવ્યું કે 2022થી 2024 વચ્ચે કુલ 603 BEST બસ ડ્રાઇવરોને અકસ્માતોની ઘટનાને પગલે સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે 58 ડ્રાઇવરોને સીધા જ નોકરીમાંથી કાઢી મૂકવામાં આવ્યા હતા.
આ માહિતી મહારાષ્ટ્રના નાયબ મુખ્યમંત્રી Eknath Shinde દ્વારા વિધાનસભા પરિષદમાં આપવામાં આવેલા લેખિત જવાબમાં રજૂ કરવામાં આવી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે આ કાર્યવાહી માર્ગ સલામતી સુધારવા અને મુંબઈની જાહેર પરિવહન વ્યવસ્થામાં જવાબદારી મજબૂત બનાવવા માટેના વ્યાપક પ્રયાસોનો એક ભાગ છે.
BEST બસ વ્યવસ્થા અને તેનું મહત્વ
મુંબઈ શહેરમાં જાહેર પરિવહન માટે Brihanmumbai Electric Supply and Transport (BEST) ખૂબ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
BEST મુંબઈ અને મુંબઈ મેટ્રોપોલિટન પ્રદેશમાં લાખો મુસાફરોને રોજબરોજ પરિવહન સેવા આપે છે. શહેરના દૈનિક જીવનમાં BEST બસો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ બની ગઈ છે.
દરરોજ લાખો લોકો ઓફિસ, શાળા, કોલેજ અને અન્ય કામો માટે BEST બસો પર નિર્ભર રહે છે.
અકસ્માતોને કારણે કડક પગલાં
મુંબઈના રસ્તાઓ પર વધતા અકસ્માતોને ધ્યાનમાં રાખીને BEST અને રાજ્ય સરકારે કડક કાર્યવાહી શરૂ કરી છે.
વિધાનસભા પરિષદમાં રજૂ કરાયેલા આંકડાઓ અનુસાર, 2022થી 2024 દરમિયાન અકસ્માતોમાં જવાબદાર ઠરેલા 58 બસ ડ્રાઇવરોને સીધા જ સેવામાંથી બરતરફ કરવામાં આવ્યા હતા.
આ ઉપરાંત 603 ડ્રાઇવરોને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા હતા.
અન્ય કારણોસર પણ કાર્યવાહી
માત્ર અકસ્માતોના કેસોમાં જ નહીં પરંતુ અન્ય ઉલ્લંઘનો માટે પણ ડ્રાઇવરો સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી.
માહિતી મુજબ, 574 ડ્રાઇવરોને વિવિધ નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરવા બદલ સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા હતા.
આ ઉપરાંત અકસ્માત સિવાયના કારણોસર 63 ડ્રાઇવરોને બરતરફ પણ કરવામાં આવ્યા હતા.
વિધાનસભામાં ઉઠેલો પ્રશ્ન
આ સમગ્ર મામલો વિધાનસભા પરિષદમાં ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો.
ધારાસભ્ય Sunil Shinde દ્વારા પૂછાયેલા પ્રશ્નના જવાબમાં રાજ્ય સરકારે આ માહિતી જાહેર કરી હતી.
પછી રાજ્ય મંત્રી Madhuri Misal દ્વારા ડ્રાઇવરો સામે લેવામાં આવેલા પગલાં અંગે વિગતવાર માહિતી રજૂ કરવામાં આવી હતી.
માર્ગ સલામતી સુધારવાના પ્રયાસો
મહારાષ્ટ્ર સરકારે જણાવ્યું છે કે BEST બસ સેવાઓમાં સલામતી સુધારવા માટે અનેક પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે.
આ પગલાંનો મુખ્ય હેતુ અકસ્માતોની સંખ્યા ઘટાડવાનો અને મુસાફરોની સુરક્ષા વધારવાનો છે.
ઇલેક્ટ્રિક બસ માટે ખાસ તાલીમ
તાજેતરના વર્ષોમાં BEST દ્વારા ઇલેક્ટ્રિક બસોના ઉપયોગમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
ઇલેક્ટ્રિક બસ ચલાવવી પરંપરાગત બસોથી થોડી અલગ હોય છે.
આથી ડ્રાઇવરોને ખાસ તાલીમ આપવામાં આવી રહી છે.
તાલીમ કાર્યક્રમનો સમય વધારાયો
ડ્રાઇવરો માટેના તાલીમ કાર્યક્રમનો સમયગાળો વધારવામાં આવ્યો છે જેથી તેઓ વધુ સારી રીતે તાલીમ મેળવી શકે.
આ તાલીમમાં રસ્તાની મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાં કેવી રીતે વાહન ચલાવવું તેની પણ પ્રેક્ટિસ કરાવવામાં આવે છે.
ડ્રાઇવિંગ સિમ્યુલેટરનો ઉપયોગ
BEST દ્વારા ડ્રાઇવરોને તાલીમ આપવા માટે આધુનિક ડ્રાઇવિંગ સિમ્યુલેટર સિસ્ટમ્સ પણ શરૂ કરવામાં આવી છે.
આ સિમ્યુલેટર દ્વારા ડ્રાઇવરોને વિવિધ રસ્તાની પરિસ્થિતિઓમાં વાહન ચલાવવાની પ્રેક્ટિસ કરાવવામાં આવે છે.
લગભગ 200 ડ્રાઇવરોને તાલીમ
માહિતી અનુસાર અત્યાર સુધીમાં લગભગ 200 જેટલા ડ્રાઇવરોને આ સિમ્યુલેટર સિસ્ટમ દ્વારા તાલીમ આપવામાં આવી છે.
આ તાલીમથી ડ્રાઇવરોની પ્રતિક્રિયા ક્ષમતા અને ડ્રાઇવિંગ કુશળતા સુધારવામાં મદદ મળે છે.
ડ્રાઇવર વર્તનનું નિરીક્ષણ
મુંબઈના રસ્તાઓ પર બસ ડ્રાઇવરોના વર્તન પર પણ ખાસ નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
ટ્રાફિક અને એન્જિનિયરિંગ વિભાગના અધિકારીઓ નિયમિત રીતે ડ્રાઇવરોના ડ્રાઇવિંગ પેટર્નનું નિરીક્ષણ કરે છે.
નિયમ ભંગ કરનાર સામે કાર્યવાહી
જો કોઈ ડ્રાઇવર બેદરકારીપૂર્વક વાહન ચલાવે છે અથવા સલામતી નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરે છે તો તેની સામે તરત જ કાર્યવાહી કરવામાં આવે છે.
આ પગલાંનો મુખ્ય હેતુ જાહેર પરિવહનને વધુ સુરક્ષિત બનાવવાનો છે.
BEST બસ નેટવર્ક
BEST ભારતના સૌથી મોટા જાહેર બસ નેટવર્કોમાંથી એકનું સંચાલન કરે છે.
મુંબઈ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં લાખો લોકો દરરોજ BEST બસોમાં મુસાફરી કરે છે.
ઇલેક્ટ્રિક બસોના ઉપયોગમાં વધારો
તાજેતરના વર્ષોમાં BEST દ્વારા ઇલેક્ટ્રિક બસોના કાફલામાં સતત વધારો કરવામાં આવી રહ્યો છે.
આ પગલું પર્યાવરણને અનુકૂળ જાહેર પરિવહન પ્રોત્સાહિત કરવા માટે લેવામાં આવ્યું છે.
“વેટ લીઝ” મોડેલ
BEST દ્વારા “વેટ લીઝ” મોડેલ પણ અપનાવવામાં આવી રહ્યો છે.
આ મોડેલ હેઠળ બસો ખાનગી કોન્ટ્રાક્ટરો દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવે છે જ્યારે તેની કામગીરી BEST દ્વારા સંચાલિત કરવામાં આવે છે.
બસોની સંખ્યા
2025ના અંત સુધીમાં BESTના કાફલામાં લગભગ 2,700થી 3,100 બસો કાર્યરત હોવાનું જણાવાયું છે.
તાજેતરની દુર્ઘટના
તાજેતરના સમયમાં BEST બસો સાથે કેટલીક ગંભીર દુર્ઘટનાઓ પણ બની છે.
29 ડિસેમ્બર 2025ના રોજ ભાંડુપ વિસ્તારમાં એક BEST બસ પલટી ખાઈને લોકો સાથે અથડાઈ હતી.
ચાર લોકોના મોત
આ દુર્ઘટનામાં ચાર લોકોના મોત થયા હતા અને દસથી વધુ લોકો ઘાયલ થયા હતા.
આ ઘટના બાદ બસ સલામતી અંગે ગંભીર ચર્ચા શરૂ થઈ હતી.
વળતરની જાહેરાત
આ ઘટનાના બાદ સરકારે પીડિતોના પરિવાર માટે વળતરની જાહેરાત કરી હતી.
દરેક પીડિત પરિવારને સરકાર તરફથી ₹5 લાખ અને BEST તરફથી ₹2 લાખ આપવામાં આવ્યા હતા.
સુરક્ષા સુધારવાના પ્રયાસો ચાલુ
અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે જાહેર પરિવહન વ્યવસ્થામાં સલામતી સુધારવા માટે પગલાં સતત ચાલુ રહેશે.
ડ્રાઇવરો પર કડક દેખરેખ, તાલીમ કાર્યક્રમો અને શિસ્તબદ્ધ કાર્યવાહી દ્વારા અકસ્માતોની સંખ્યા ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
અંતિમ નિષ્કર્ષ
મુંબઈમાં જાહેર પરિવહન વ્યવસ્થાને વધુ સુરક્ષિત બનાવવા માટે મહારાષ્ટ્ર સરકારે કડક પગલાં લીધા છે.
2022થી 2024 દરમિયાન અકસ્માતોને કારણે 603 BEST બસ ડ્રાઇવરોને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે જ્યારે 58 ડ્રાઇવરોને નોકરીમાંથી કાઢી મૂકવામાં આવ્યા છે.
સરકારનું માનવું છે કે કડક કાર્યવાહી, અદ્યતન તાલીમ અને સતત દેખરેખ દ્વારા મુસાફરોની સુરક્ષા વધુ મજબૂત બનાવી શકાય છે.
મુંબઈ જેવા વ્યસ્ત શહેરમાં લાખો લોકો જાહેર બસ સેવાઓ પર નિર્ભર છે, તેથી સલામતી અને જવાબદારી જાળવવી અત્યંત જરૂરી છે.
