જામનગરના વોર્ડ નં. 7માં જેકુરબેન સ્કૂલના બુથ પર EVM ખામીથી મતદાનમાં વિલંબ.

જામનગર શહેરમાં સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણી દરમિયાન લોકશાહીના મહાપર્વને લઈને મતદારોમાં ભારે ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો હતો, પરંતુ વોર્ડ નં. 7 વિસ્તારમાં આવેલ જેકુરબેન સ્કૂલના મતદાન મથકે ઈલેક્ટ્રોનિક વોટિંગ મશીન (EVM)માં સર્જાયેલી તકનીકી ખામીને કારણે મતદાન પ્રક્રિયામાં લગભગ એક કલાકનો વિલંબ સર્જાતા મતદારોને ભારે હાલાકીનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. વહેલી સવારથી મતદાન કરવા માટે પહોંચેલા નાગરિકો લાંબા સમય સુધી રાહ જોવી પડી હતી, જેના કારણે સ્થળ પર અકળામણ, રોષ અને ચિંતાનું વાતાવરણ સર્જાયું હતું.

સવારના નિર્ધારિત સમય મુજબ મતદાન શરૂ થવાનું હતું, પરંતુ બુથમાં સ્થાપિત કરાયેલ EVM મશીનમાં ટેક્નિકલ સમસ્યા ઉભી થતાં મતદાન પ્રક્રિયા સમયસર શરૂ થઈ શકી નહોતી. ચૂંટણી સ્ટાફે મશીન શરૂ કરવાની અને પ્રક્રિયા સક્રિય કરવાની અનેક કોશિશો કરી, છતાં પ્રારંભિક તબક્કામાં સમસ્યા દૂર ન થતાં મતદારોને બહાર રાહ જોવી પડી હતી. ખાસ કરીને નોકરીએ જનારાઓ, વરિષ્ઠ નાગરિકો, મહિલાઓ અને પ્રથમ વખત મતદાન કરવા આવેલા યુવાનો માટે આ વિલંબ ચિંતાજનક બન્યો હતો.

સ્થળ પરથી પ્રાપ્ત માહિતી મુજબ, સવારે મોટી સંખ્યામાં મતદારો મતદાન મથકે પહોંચી ગયા હતા અને નિયમિત પ્રક્રિયા મુજબ પોતાની વારીની રાહ જોઈ રહ્યા હતા, પરંતુ મતદાન શરૂ ન થતાં લોકોમાં સવાલો ઊભા થયા હતા. ઘણા મતદારો દ્વારા ચૂંટણી અધિકારીઓને વિલંબનું કારણ પૂછવામાં આવ્યું હતું. શરૂઆતમાં મશીન ચેકિંગ, કનેક્ટિવિટી અને બેલેટ યુનિટની સુસંગતતા ચકાસવાની કાર્યવાહી હાથ ધરાઈ હતી. ટેક્નિકલ ટીમને તાત્કાલિક બોલાવવામાં આવી હતી.

એક કલાક સુધી ચાલેલી દોડધામ બાદ ચૂંટણી તંત્ર દ્વારા મશીનની ખામી દૂર કરવામાં આવી અથવા વિકલ્પરૂપે અન્ય મશીનની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી, જેના કારણે અંતે મતદાન શરૂ થઈ શક્યું હતું. જો કે, આ વિલંબને કારણે મતદારોમાં ભારે અસંતોષ જોવા મળ્યો હતો. કેટલાક મતદારો દ્વારા જણાવાયું હતું કે લોકશાહીના મહત્વપૂર્ણ દિવસે આવી ટેક્નિકલ ખામી ન સર્જાય તે માટે પૂર્વ તૈયારી વધુ મજબૂત હોવી જોઈએ.

મતદાન માટે આવેલા વરિષ્ઠ નાગરિકોએ જણાવ્યું હતું કે તેઓ વહેલી સવારથી લાઈનમાં ઉભા હતા, પરંતુ લાંબી રાહને કારણે શારીરિક તકલીફોનો સામનો કરવો પડ્યો. કેટલીક મહિલાઓએ પણ બાળકો સાથે રાહ જોવી પડી હોવાનું જણાવ્યું હતું. નોકરી પર જવાના ઉતાવળમાં આવેલા યુવાનો માટે પણ આ વિલંબ મુશ્કેલીજનક બન્યો હતો. ઘણા મતદારોમાં એ પ્રશ્ન ઉઠ્યો કે જો ચૂંટણી પહેલાં મશીનોનું સંપૂર્ણ ટેસ્ટિંગ થયું હોત, તો આવી પરિસ્થિતિ ટાળી શકાત.

ચૂંટણી અધિકારીઓએ પરિસ્થિતિ કાબૂમાં લેવા માટે સ્થળ પર મતદારોને શાંતિ જાળવવા અપીલ કરી હતી. અધિકારીઓએ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે EVMમાં સર્જાયેલી ખામી ટેક્નિકલ હતી અને મતદાનની પારદર્શકતા અથવા સુરક્ષા પર કોઈ અસર નથી. તમામ મતદારોને મતદાન કરવાની સંપૂર્ણ તક આપવામાં આવશે અને વિલંબને ધ્યાનમાં રાખીને પ્રક્રિયા સુચારુ બનાવવામાં આવશે.

પોલીસ તંત્ર પણ સ્થળ પર સક્રિય રહ્યું હતું જેથી કોઈ ગેરસમજ, હોબાળો કે કાયદો-વ્યવસ્થાની પરિસ્થિતિ ન સર્જાય. પોલીસ કર્મચારીઓ અને સ્વયંસેવકો દ્વારા મતદારોને માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું. મતદાન શરૂ થયા બાદ ફરીથી લાઈનો ગોઠવાઈ હતી અને પ્રક્રિયા ધીમે ધીમે સામાન્ય બની હતી.

રાજકીય વર્તુળોમાં પણ આ ઘટનાએ ચર્ચા જગાવી હતી. કેટલાક સ્થાનિક આગેવાનોએ ચૂંટણી તંત્રની તૈયારી પર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા હતા, જ્યારે અધિકારીઓએ તેને એકલદોકલ ટેક્નિકલ સમસ્યા ગણાવી હતી. ચૂંટણી પ્રક્રિયા દરમિયાન ટેક્નિકલ ખામી સર્જાવું નવી વાત નથી, પરંતુ સમયસર તેનું નિરાકરણ અને મતદારોનો વિશ્વાસ જાળવવો અત્યંત જરૂરી ગણાય છે.

ચૂંટણી નિષ્ણાતોના મતે EVM મશીનો સામાન્ય રીતે વિશ્વસનીય ગણાય છે, પરંતુ સ્થાનિક સ્તરે ટેક્નિકલ અથવા ઓપરેશનલ ખામીઓ મતદાનની ગતિને અસર કરી શકે છે. તેથી દરેક મતદાન મથકે બેકઅપ મશીન, તાલીમબદ્ધ સ્ટાફ અને ઝડપી પ્રતિસાદ ટીમ હોવી આવશ્યક છે. જામનગરના આ બનાવે ફરી એકવાર ચૂંટણી તંત્ર માટે પૂર્વ તૈયારી અને ટેક્નિકલ સજ્જતાનું મહત્વ ઉજાગર કર્યું છે.

જેકુરબેન સ્કૂલના બુથ પર થયેલા વિલંબ છતાં, ઘણા મતદારો લોકશાહી પ્રત્યેની પોતાની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવતા અંત સુધી રાહ જોઈ મતદાન કરીને ગયા હતા. આ ઘટના એ પણ દર્શાવે છે કે મતદારો પોતાના મતાધિકાર પ્રત્યે ગંભીર છે અને અવરોધો છતાં લોકશાહી પ્રક્રિયામાં જોડાવા તૈયાર છે.

અંતમાં, આ બનાવ ચૂંટણી તંત્ર માટે ચેતવણીરૂપ છે કે ટેક્નોલોજી આધારિત વ્યવસ્થામાં નાની ખામી પણ મતદારોની સુવિધા અને વિશ્વાસને અસર કરી શકે છે. લોકશાહીના મહાપર્વમાં દરેક મતદારનો સમય કિંમતી છે, તેથી ભવિષ્યમાં આવી સમસ્યાઓ ટાળવા માટે વધુ મજબૂત ટેક્નિકલ આયોજન, પૂર્વ ચકાસણી અને ઝડપી પ્રતિસાદ વ્યવસ્થા જરૂરી બનશે. જામનગરના વોર્ડ નં. 7ના મતદારો માટે આ દિવસ લોકશાહી પ્રત્યેની જવાબદારી સાથે સાથે વ્યવસ્થાકીય પડકારનો અનુભવ પણ બની રહ્યો હતો.