જામનગર જિલ્લામાં દારૂબંધી કાયદાના કડક અમલ વચ્ચે લાલપુર તાલુકાના મેઘપર (પડાણા) ગામમાંથી પ્રોહિબિશનનો વધુ એક મોટો ભંગ બહાર આવતા પોલીસ તંત્ર હરકતમાં આવ્યું છે. ગામના રહેણાંક વિસ્તારમાં આવેલ એક મકાનમાં ગુપ્ત રીતે ઇંગ્લિશ દારૂનો જથ્થો સંગ્રહ કરી વેચાણ થતું હોવાની ચોક્કસ બાતમીના આધારે સ્થાનિક પોલીસે મોડી રાત્રે ફિલ્મી અંદાજમાં દરોડો પાડી ૨૪૦ નંગ નાની ઇંગ્લિશ દારૂની બોટલો સાથે મકાન માલિકને ઝડપી પાડતા સમગ્ર વિસ્તારમાં ચકચાર મચી ગઈ છે. ગુજરાતમાં દારૂબંધી હોવા છતાં ગ્રામ્ય વિસ્તારો સુધી દારૂના જથ્થા પહોંચતા હોવાનો આ બનાવ ફરી એકવાર ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કરી રહ્યો છે.
પ્રાપ્ત માહિતી મુજબ લાલપુર તાલુકાના મેઘપર (પડાણા) ગામમાં રાધે કૃષ્ણ મંદિર વાળી શેરી વિસ્તારમાં રહેતા અજીતસિંહ ભુપતસિંહ કંચવા નામના શખ્સ અંગે સ્થાનિક પોલીસને ચોક્કસ હકિકત મળી હતી કે તે પોતાના રહેણાંક મકાનનો ઉપયોગ દારૂના ગેરકાયદેસર સંગ્રહ અને સંભવિત વેચાણ માટે કરી રહ્યો છે. બાતમી વિશ્વસનીય જણાતા પોલીસ દ્વારા સાવચેતીપૂર્વક આયોજન કરી રાત્રિના સમયે મકાન પર દરોડો પાડવામાં આવ્યો હતો.
પોલીસ ટીમ સ્થળ પર પહોંચી ત્યારે શરૂઆતમાં બધું સામાન્ય દેખાતું હતું, પરંતુ મકાનની સઘન તલાશી દરમિયાન અંદરથી ભારતીય બનાવટની વિદેશી દારૂ (IMFL)ની કુલ ૨૪૦ નંગ નાની બોટલો મળી આવી હતી. અંદાજે રૂ. ૨૧,૬૦૦ની કિંમતનો આ જથ્થો કબજે કરતા પોલીસને પ્રાથમિક રીતે સ્પષ્ટ થયું હતું કે દારૂનો આ સંગ્રહ વ્યક્તિગત ઉપયોગ કરતાં વધુ ગેરકાયદેસર વેચાણ અથવા સપ્લાય ચેઇન સાથે સંકળાયેલ હોઈ શકે છે.
મકાનમાંથી દારૂનો જથ્થો મળતા પોલીસ દ્વારા અજીતસિંહ ભુપતસિંહ કંચવાની તાત્કાલિક અટકાયત કરી હતી. બાદમાં આરોપી સામે પ્રોહિબિશન અધિનિયમ હેઠળ ગુનો નોંધી વધુ પૂછપરછ હાથ ધરવામાં આવી છે. પોલીસ હવે એ દિશામાં પણ તપાસ કરી રહી છે કે આ દારૂનો જથ્થો ક્યાંથી લાવવામાં આવ્યો, સપ્લાયર કોણ છે, અને શું તે સ્થાનિક સ્તરે વેચાણ માટે નેટવર્ક ચલાવતો હતો કે નહીં.
સ્થાનિક સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ મેઘપર અને આસપાસના કેટલાક વિસ્તારોમાં અગાઉ પણ ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ અંગે શંકાઓ વ્યક્ત થતી રહી છે, પરંતુ આ દરોડાએ ગ્રામ્ય વિસ્તારમાં રહેણાંક મકાનોનો ઉપયોગ કરીને દારૂના સંગ્રહ જેવી પ્રવૃત્તિઓ અંગે ચિંતા વધારી છે. ખાસ કરીને મંદિર નજીકના વિસ્તારમાંથી દારૂનો જથ્થો મળી આવવો સામાજિક રીતે પણ ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે.
ગુજરાત રાજ્યમાં દારૂબંધી કાયદો માત્ર કાગળ પર નહીં પરંતુ જાહેર આરોગ્ય, કાયદો-વ્યવસ્થા અને સામાજિક સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ નીતિ માનવામાં આવે છે. છતાં સમયાંતરે વિવિધ જિલ્લાઓમાં દારૂના જથ્થા ઝડપાવાના બનાવો એ દર્શાવે છે કે ગેરકાયદેસર નેટવર્ક હજુ પણ સક્રિય છે. જામનગર જિલ્લો, ખાસ કરીને દરિયાકાંઠા અને ગ્રામ્ય વિસ્તારોને કારણે, ક્યારેક દારૂની હેરાફેરી માટે સંવેદનશીલ માનવામાં આવે છે.
લાલપુર પોલીસની આ કાર્યવાહીથી સ્થાનિકોમાં મિશ્ર પ્રતિસાદ જોવા મળ્યો હતો. એક તરફ કાયદેસરની કામગીરી બદલ પોલીસની પ્રશંસા થઈ રહી છે, તો બીજી તરફ લોકોમાં એ પ્રશ્ન પણ ઉઠી રહ્યો છે કે ગામડાં સ્તરે આ પ્રકારની પ્રવૃત્તિ લાંબા સમયથી ચાલી રહી હોય તો અગાઉ તેની જાણ કેમ ન થઈ? કેટલાક નાગરિકોએ માંગ કરી છે કે આવા કેસોમાં માત્ર જથ્થો પકડવાથી નહીં પરંતુ સપ્લાય ચેઇન સુધી પહોંચતી તપાસ જરૂરી છે.
પોલીસ અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ દારૂ અંગે મળતી બાતમીઓ પર હવે વધુ સતર્કતાથી કામ કરવામાં આવશે. ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં રહેણાંક મકાનો, વાડીઓ અને એકાંત વિસ્તારોમાં ગેરકાયદેસર સંગ્રહ અંગે તપાસ વધારવા સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે. સાથે જ બૂટલેગિંગ અને સ્થાનિક સપ્લાયરો સામે કડક કાર્યવાહી કરવા ખાસ દિશા-નિર્દેશ અપાયા છે.
પ્રોહિબિશન સંબંધિત ગુનાઓ માત્ર કાયદાનો ભંગ નથી, પરંતુ અનેકવાર તે અન્ય ગુનાહિત પ્રવૃત્તિઓ સાથે પણ જોડાયેલા હોય છે. ગેરકાયદેસર દારૂના વેચાણથી સામાજિક અસુરક્ષા, આરોગ્ય જોખમ, યુવાનોમાં વ્યસન અને ગુનાખોરીના પ્રમાણમાં વધારો થઈ શકે છે. તેથી આવા કેસોમાં પોલીસની કાર્યવાહીનો વ્યાપક સામાજિક અર્થ પણ છે.
આ બનાવે ગામ સ્તરે જાગૃતિની જરૂરિયાત પણ ઉજાગર કરી છે. સ્થાનિક સમાજ આગેવાનોનું માનવું છે કે દારૂના ગેરકાયદેસર ધંધાને રોકવા માટે માત્ર પોલીસ જ નહીં, પરંતુ ગામના જવાબદાર નાગરિકો, યુવાનો અને સમાજ સંસ્થાઓએ પણ સહકાર આપવો જોઈએ. જો ગામજનો સમયસર શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિ અંગે જાણ કરે તો આવા ગુનાઓને મૂળમાંથી નાબૂદ કરવામાં સરળતા રહે.
હાલ પોલીસે આરોપી અજીતસિંહ કંચવાની પૂછપરછ શરૂ કરી છે અને તેની કોલ ડિટેઇલ, સંપર્કો તેમજ સપ્લાય સ્ત્રોત અંગે માહિતી એકત્રિત કરી રહી છે. તપાસમાં જો અન્ય કોઈ સંડોવણી બહાર આવશે તો વધુ ધરપકડની શક્યતા નકારી શકાય તેમ નથી.
જામનગર જિલ્લામાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી દારૂ, જુગાર અને અન્ય ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ સામે પોલીસ દ્વારા અભિયાનાત્મક કાર્યવાહી ચાલી રહી છે. મેઘપર ગામનો આ બનાવ એ જ ઝુંબેશનો ભાગ માનવામાં આવી રહ્યો છે. જો કે, નિષ્ણાતો માને છે કે દારૂબંધીના કાયદાનો અસરકારક અમલ કરવા માટે માત્ર દરોડા પૂરતા નથી—ગુપ્તચર જાળું, સ્થાનિક સહકાર અને સતત મોનીટરીંગ પણ એટલું જ જરૂરી છે.
મેઘપર ગામે થયેલી આ કાર્યવાહી ગામ અને તાલુકા માટે ચેતવણીરૂપ બની છે કે કાયદાથી પર ગેરકાયદેસર ધંધો લાંબો સમય ટકી શકતો નથી. પોલીસના દરોડાથી સ્પષ્ટ સંદેશ ગયો છે કે રહેણાંક મકાનની આડમાં દારૂનો વેપાર ચલાવનારાઓ સામે કડક કાર્યવાહી અનિવાર્ય છે.
આ કેસ હવે માત્ર એક વ્યક્તિની અટકાયત પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ સમગ્ર જિલ્લામાં પ્રોહિબિશન અમલની અસરકારકતા, ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ગેરકાયદેસર નેટવર્કની પહોંચ અને સમાજની જવાબદારી અંગે પણ ગંભીર ચર્ચા જગાવે છે. આગામી દિવસોમાં પોલીસ તપાસ શું નવા ખુલાસા કરે છે તે પર સૌની નજર રહેશે.
