Rajesh Khannaના વ્યક્તિત્વ, સ્ટાર્ડમ અને વ્યક્તિગત જીવનને લઈને વર્ષોથી જનમાનસમાં ભારે રસ રહ્યો છે, પરંતુ હવે તેમના અવસાન બાદ વર્ષો પછી ફરી એકવાર તેમનું અંગત જીવન કાનૂની અને સામાજિક ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવી ગયું છે. Anita Advani દ્વારા કરવામાં આવેલા દાવાઓ, બોમ્બે હાઈકોર્ટના તાજેતરના ચુકાદા અને ત્યારબાદ જાહેર કરાયેલા નિવેદનોને કારણે બૉલિવૂડના આ દાયકાઓ જૂના સંબંધ વિવાદે ફરી ઉગ્ર સ્વરૂપ ધારણ કર્યું છે. અનીતા અડવાણીએ કોર્ટમાં પોતાના અને રાજેશ ખન્ના વચ્ચેના સંબંધોને “કાયદેસર લગ્ન” તરીકે માન્યતા આપવા માગ કરી હતી, પરંતુ બોમ્બે હાઈકોર્ટે તેમની અરજી ફગાવી દીધી હોવાનું સામે આવ્યું છે. આ નિર્ણય બાદ અનીતાએ તેને “ન્યાયની ઘોર મજાક” ગણાવી પોતાના સન્માન માટેની લડત ચાલુ રાખવાની જાહેરાત કરી છે.
અનીતા અડવાણીનો દાવો છે કે તેઓ રાજેશ ખન્ના સાથે દસ વર્ષથી વધુ સમય સુધી લિવ-ઇન રિલેશનશિપમાં રહ્યા હતા. તેમના જણાવ્યા અનુસાર આ સંબંધ માત્ર સાથસંગત પૂરતો નહોતો, પરંતુ એક ખાનગી ધાર્મિક વિધિ દ્વારા તેને વૈવાહિક સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું હતું. અનીતાના મતે, ઘરના મંદિરમાં યોજાયેલી આ ખાનગી વિધિ દરમિયાન રાજેશ ખન્નાએ તેમને સિંદૂર લગાવ્યો હતો અને મંગળસૂત્ર પહેરાવ્યું હતું, જેને તેઓ લગ્ન સમાન સ્વીકારનું પ્રતિક માને છે. જોકે ભારતીય કાનૂની વ્યવસ્થામાં માત્ર આવા દાવા પૂરતા નથી; લગ્નની કાનૂની માન્યતા માટે પુરાવા, વિધિસર પ્રક્રિયા અને સંબંધિત કાનૂની માપદંડો મહત્વપૂર્ણ હોય છે. આ જ મુદ્દે હાઈકોર્ટ દ્વારા અરજી ફગાવાતા ચર્ચા વધુ ઉગ્ર બની છે.
આ કેસ માત્ર એક વ્યક્તિગત સંબંધનો વિવાદ નથી; તે ભારતના બદલાતા સામાજિક માળખામાં લિવ-ઇન રિલેશનશિપ, મહિલાના અધિકારો, સામાજિક સ્વીકાર અને કાનૂની માન્યતા જેવા મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નોને ફરી પ્રકાશમાં લાવે છે. અનીતાનું કહેવું છે કે લિવ-ઇન સંબંધમાં લાંબા સમય સુધી રહેનાર સ્ત્રીને પત્ની સમાન કાનૂની અને સામાજિક સન્માન મળવું જોઈએ. ભારતના વિવિધ કોર્ટ ચુકાદાઓમાં કેટલાક સંદર્ભોમાં લાંબા ગાળાના લિવ-ઇન સંબંધોને “સંબંધ in the nature of marriage” તરીકે જોવામાં આવ્યા છે, ખાસ કરીને સંરક્ષણ અથવા ભરણપોષણ જેવા મુદ્દાઓમાં, પરંતુ દરેક કેસ પુરાવા અને પરિસ્થિતિ પર આધારિત હોય છે. તેથી અનીતાનો મુદ્દો હવે કાનૂની વ્યાખ્યાઓ સામે વ્યક્તિગત અનુભવોની ટક્કર તરીકે પણ જોવામાં આવી રહ્યો છે.
અનીતા અડવાણીએ રાજેશ ખન્નાના અંતિમ દિવસોને લઈને પણ ગંભીર આક્ષેપો કર્યા છે. તેમણે જાહેરમાં જણાવ્યું છે કે રાજેશ ખન્નાના પરિવારજનો દ્વારા તેમને હોસ્પિટલમાં મળવા દેવામાં આવ્યા નહોતા. આ દાવો ભાવનાત્મક અને વિવાદાસ્પદ બંને છે, કારણ કે તે માત્ર સંબંધના સ્વીકારનો પ્રશ્ન નહીં પરંતુ જીવનના અંતિમ તબક્કામાં વ્યક્તિગત જોડાણ અને માનવિય અધિકારનો મુદ્દો પણ ઉભો કરે છે. અનીતાના નિવેદનો અનુસાર, તેઓ રાજેશ ખન્નાના જીવનના અંતિમ વર્ષોમાં તેમની નજીક હતાં, પરંતુ પરિવાર દ્વારા તેમને પરિધિ બહાર રાખવામાં આવ્યા.
સૌથી વધુ ચર્ચાસ્પદ દાવો કથિત વસીયત (Will)ને લઈને છે. અનીતાનું કહેવું છે કે રાજેશ ખન્નાએ તેમના નામે વસીયત બનાવી હતી, પરંતુ તે “રહસ્યમય રીતે ગાયબ” થઈ ગઈ. આ પ્રકારનો દાવો કેસને વધુ ગંભીર બનાવે છે, કારણ કે વારસો, સંપત્તિ અને કાનૂની દસ્તાવેજો સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ સામાન્ય રીતે મજબૂત દસ્તાવેજી પુરાવા માગે છે. જો આવા દાવાઓને પુરાવા મળે તો તે કેસની દિશા બદલાવી શકે, પરંતુ પુરાવા વિના આવા આક્ષેપો કોર્ટમાં ટકી રહે તે જરૂરી નથી. અનીતાએ વારંવાર સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેમની લડાઈ પૈસા માટે નહીં પરંતુ પોતાના “સન્માન” માટે છે — આ નિવેદન કેસને નૈતિક અને સામાજિક પરિમાણ આપે છે.
1 એપ્રિલ 2026ના બોમ્બે હાઈકોર્ટના ચુકાદા બાદ અનીતાએ જાહેર નિરાશા વ્યક્ત કરતાં સવાલ ઉઠાવ્યો કે કોઈ ટ્રાયલ કે જુબાની વગર આટલો મોટો નિર્ણય કેવી રીતે લેવાઈ શકે? આ નિવેદન દર્શાવે છે કે તેઓ માત્ર ચુકાદાથી અસંતુષ્ટ નથી, પરંતુ સમગ્ર પ્રક્રિયા પ્રત્યે પણ સવાલ ઉઠાવી રહી છે. જોકે કોર્ટનો નિર્ણય કાનૂની દલીલો, ઉપલબ્ધ દસ્તાવેજો અને પ્રક્રિયાત્મક માળખા પર આધારિત હોય છે, જાહેર ક્ષેત્રમાં આવું નિવેદન સહાનુભૂતિ અને ચર્ચા બંને ઊભી કરી શકે છે.
અનીતાએ હવે ઉપલી અદાલતમાં જવાની સંભાવના વ્યક્ત કરી છે, જે દર્શાવે છે કે આ કેસ હજી પૂર્ણવિરામથી દૂર હોઈ શકે છે. જો તેઓ આગળ અપીલ કરે, તો કેસમાં ફરી પુરાવા, સંબંધની સ્વરૂપતા, કાનૂની વ્યાખ્યા અને વારસાકીય દાવાઓ પર વધુ ઊંડાણપૂર્વક ચર્ચા થઈ શકે છે.
રાજેશ ખન્નાનું જીવન હંમેશા જનચર્ચાનું કેન્દ્ર રહ્યું છે. ભારતીય સિનેમાના પ્રથમ સુપરસ્ટાર તરીકે તેમનો દરજ્જો, તેમની લોકપ્રિયતા, તેમના વૈવાહિક જીવન સાથે જોડાયેલી ચર્ચાઓ અને વ્યક્તિગત સંબંધો અંગે હંમેશા જનતામાં ઉત્સુકતા રહી છે. હવે અનીતા અડવાણીનો મુદ્દો ફરી એ જ પ્રશ્ન ઉભો કરે છે — શું જાહેર જીવન જીવતા મહાનુભાવોના અંગત સંબંધો કાનૂની રીતે અલગ રીતે જોવામાં આવે છે કે પુરાવા આધારિત માપદંડ સૌ માટે સમાન રહે છે?
આ કેસે સામાજિક સ્તરે પણ ચર્ચા જગાવી છે કે લિવ-ઇન સંબંધોને સમાજ અને કાયદા કયા સ્તરે સ્વીકારવા તૈયાર છે. શું ખાનગી ધાર્મિક વિધિ કાનૂની લગ્નનો આધાર બની શકે? શું લાંબા ગાળાનો સાથ કાનૂની અધિકાર માટે પૂરતો છે? શું વ્યક્તિગત સન્માન માટેની લડાઈ વારસાકીય વિવાદોથી અલગ રહી શકે? આવા અનેક પ્રશ્નો હવે ફરી ચર્ચામાં આવ્યા છે.
એક તરફ અનીતા પોતાને અવગણાયેલી જીવનસાથી તરીકે રજૂ કરે છે, જ્યારે બીજી તરફ કોર્ટના નિર્ણયથી સ્પષ્ટ થાય છે કે કાનૂની માન્યતા માટે લાગણી કે દાવો પૂરતો નથી — પુરાવા, પ્રક્રિયા અને કાનૂની માળખું કેન્દ્રસ્થાને રહે છે. આ જ કારણ છે કે કેસ માત્ર ભાવનાત્મક કથા નહીં પરંતુ ભારતીય કાનૂની વ્યવસ્થાની સીમાઓ અને સામાજિક પરિવર્તન વચ્ચેનું પ્રતિબિંબ પણ બની રહ્યો છે.
હાલ માટે બોમ્બે હાઈકોર્ટનો નિર્ણય અનીતા માટે મોટો ઝટકો માનવામાં આવે છે, પરંતુ તેમના નિવેદનો દર્શાવે છે કે તેઓ આને અંતિમ હાર માનવા તૈયાર નથી. “હું થાકી નથી” જેવા તેમના નિવેદનો કેસને વધુ લાંબી કાનૂની સફર તરફ દોરી શકે છે.
આ સમગ્ર વિવાદે ફરી એકવાર સાબિત કર્યું છે કે સુપરસ્ટારના અવસાન બાદ પણ તેમના જીવન સાથે જોડાયેલા અધૂરા પ્રશ્નો, સંબંધો અને દાવાઓ વર્ષો સુધી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં રહી શકે છે. હવે નજર રહેશે કે શું અનીતા અડવાણી ખરેખર ઉપલી અદાલતમાં જાય છે, શું નવા પુરાવા સામે આવે છે, અને શું આ કેસ ભારતના લિવ-ઇન અને સંબંધ કાનૂનમાં કોઈ નવી ચર્ચાને જન્મ આપે છે. હાલમાં તો રાજેશ ખન્નાના ચાહકો, કાનૂની વર્તુળો અને સમાજ — ત્રણેય માટે આ કેસ માત્ર એક વ્યક્તિગત વિવાદ નહીં પરંતુ સન્માન, સંબંધ અને કાયદા વચ્ચેની જટિલ ટક્કર બની ગયો છે.
