દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં ખાદ્ય સુરક્ષા અને જન આરોગ્યને જોખમમાં મૂકે તેવી પ્રવૃત્તિઓ સામે પોલીસ તંત્ર દ્વારા સખત વલણ અપનાવવામાં આવી રહ્યું છે. તે જ દિશામાં જામ ખંભાળિયા શહેરમાં સ્પેશિયલ ઓપરેશન ગ્રુપ (SOG) દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલી મહત્વપૂર્ણ કાર્યવાહી દરમિયાન એક ડેરીમાં મોટા પાયે ભેળસેળ, નકલી ડેરી ઉત્પાદનો અને માનવ આરોગ્ય માટે જોખમી કેમિકલ્સનો જથ્થો ઝડપાયો છે. જલારામ ડેરી ખાતે થયેલી આ કાર્યવાહીથી સમગ્ર વિસ્તારમાં ચકચાર મચી ગઈ છે.
આ કાર્યવાહી પોલીસ મહાનિરીક્ષક રાજેન્દ્ર વી. અસારી (રાજકોટ રેન્જ), પોલીસ અધિક્ષક જયરાજસિંહ વાળા (દેવભૂમિ દ્વારકા)ના માર્ગદર્શન હેઠળ અને ગંભીર પ્રકારના કેમિકલ્સનો બેફામ ઉપયોગ કરી અખાદ્ય ખોરાકનું ઉત્પાદન કરતા તત્વો સામે કડક કાર્યવાહી કરવા આપવામાં આવેલી સૂચનાઓના અનુસંધાને કરવામાં આવી હતી. આ દિશામાં એસ.ઓ.જી.ના પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર વી.એ. રાણા અને પીએસઆઈ ડી.એ. વાળા સહિતની ટીમને ખાસ દિશાનિર્દેશ આપવામાં આવ્યા હતા.
તા. ૦૧ મે ૨૦૨૬ના રોજ એસ.ઓ.જી.ની ટીમ જામ ખંભાળિયા પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારમાં પેટ્રોલિંગ દરમિયાન હતી. ત્યારે ટીમને ખાનગી બાતમીદાર મારફતે ચોક્કસ માહિતી મળી કે ભગવતી મેરેજ હોલ સામે આવેલી જલારામ ડેરીમાં મોટા પ્રમાણમાં નકલી અને ભેળસેળયુક્ત ડેરી ઉત્પાદનોનું ઉત્પાદન થઈ રહ્યું છે. તેમજ આ ઉત્પાદનોમાં શંકાસ્પદ દૂધ અને અન્ય જોખમી કેમિકલ્સનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે, જે માનવ આરોગ્ય માટે ગંભીર જોખમ ઉભું કરે છે.
આ માહિતીના આધારે પોલીસ ટીમે તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરી સ્થળ પર રેડ કરી. ત્યાં હાજર વ્યક્તિએ પોતાનું નામ કેતનભાઈ દિલીપભાઈ નટવરલાલ આસાણી (ઉંમર ૪૩), રહે. રાવળા પાળ, જામ ખંભાળિયા હોવાનું જણાવ્યું. સ્થળ પર તપાસ કરતા મોટી માત્રામાં દૂધ અને અન્ય ડેરી પ્રોડક્ટનો જથ્થો મળી આવ્યો.
ઘટનાની ગંભીરતા ધ્યાનમાં લઈ તાત્કાલિક ખોરાક અને ઔષધ નિયંત્રણ તંત્ર (Food & Drugs Control Administration)ના ઇન્સ્પેક્ટર એચ.બી. ગુર્જરને સ્થળ પર બોલાવવામાં આવ્યા. તેમના દ્વારા પ્રાથમિક સ્થળ નિરીક્ષણ કરીને કુલ ૬ નમૂનાઓ (સેમ્પલ) લેવામાં આવ્યા, જેમાં દૂધ, દહીં, પનીર, ઇલાયચી શ્રીખંડ, સ્કીમ્ડ મિલ્ક પાઉડર અને એસેટિક એસિડનો સમાવેશ થાય છે.
તપાસ દરમિયાન ખુલ્યું કે ડેરીમાં ભેળસેળ માટે મોટા પ્રમાણમાં સ્કીમ્ડ મિલ્ક પાઉડર અને એસેટિક એસિડનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો હતો. આ બંને વસ્તુઓનો અનિયમિત અને બિનઅનુમાનિત ઉપયોગ ખોરાકને અખાદ્ય અને માનવ આરોગ્ય માટે નુકસાનકારક બનાવી શકે છે.
ખોરાક અને ઔષધ નિયંત્રણ તંત્ર દ્વારા સ્થળ પર જ અખાદ્ય અને શંકાસ્પદ પનીરનો કુલ ૫૪.૪૩૭ કિલો જથ્થો, જેની અંદાજિત કિંમત રૂ. ૧૯,૦૫૨/- થાય છે, નષ્ટ કરવામાં આવ્યો હતો. ઉપરાંત ભેળસેળ માટે વપરાતો ૬૪૮ કિલો સ્કીમ્ડ મિલ્ક પાઉડર (કિંમત રૂ. ૨,૧૭,૦૮૦/-) અને ૧૫.૭ કિલો એસેટિક એસિડ (કિંમત રૂ. ૧,૪૧૩/-)નો જથ્થો સીઝ કરવામાં આવ્યો હતો.
આ રીતે કુલ રૂ. ૨,૩૭,૫૪૫/-ના મુદ્દામાલ પર કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. આ કાર્યવાહી દર્શાવે છે કે માત્ર નફાખોરી માટે કેટલાક લોકો માનવ જીવન સાથે કેવી રીતે ચેડા કરી રહ્યા છે.
આ સમગ્ર ઘટનામાં ડેરીના માલિક કેતનભાઈ આસાણી સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી છે. ખાદ્ય સુરક્ષા અધિનિયમ અને અન્ય સંબંધિત કાયદાઓ હેઠળ ગંભીર ગુનાઓ નોંધાઈ શકે છે. આગળની તપાસમાં વધુ પુરાવા એકત્રિત કરીને કડક કાનૂની પગલાં લેવામાં આવશે.
આ કાર્યવાહી માત્ર એક કેસ પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે એક મોટા ખોરાક ભેળસેળ રેકેટની સંભાવનાને પણ દર્શાવે છે. ખાસ કરીને ડેરી ઉત્પાદનોમાં ભેળસેળના કેસો છેલ્લા કેટલાક સમયથી વધી રહ્યા છે, જેમાં સસ્તા કેમિકલ્સનો ઉપયોગ કરીને નકલી દૂધ, પનીર અને અન્ય વસ્તુઓ તૈયાર કરવામાં આવે છે.
આવા ઉત્પાદનોના સેવનથી લોકોમાં પેટના રોગો, ઝેરી અસર, લાંબા ગાળાના આરોગ્ય સમસ્યાઓ અને બાળકોમાં વૃદ્ધિ પર પ્રતિકૂળ અસર થઈ શકે છે. તેથી આવી પ્રવૃત્તિઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવી અત્યંત જરૂરી બની જાય છે.
એસ.ઓ.જી.ની આ કામગીરીમાં પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર વી.એ. રાણા, પીએસઆઈ ડી.એ. વાળા, આસિસ્ટન્ટ સબ ઇન્સ્પેક્ટર હરદેવસિંહ જાડેજા, સજુભા જાડેજા, ઈરફાનભાઈ ખીરા, હેડ કોન્સ્ટેબલ નિર્મલભાઈ આંબલિયા, કોન્સ્ટેબલ યોગેશભાઈ ડોડીયા, વિજયસિંહ જાડેજા અને અન્ય સ્ટાફના સભ્યોનો મહત્વપૂર્ણ ફાળો રહ્યો હતો.
ખોરાક અને ઔષધ નિયંત્રણ તંત્રના ઇન્સ્પેક્ટર એચ.બી. ગુર્જર દ્વારા પણ સ્થળ પર ઝડપી અને અસરકારક કામગીરી કરી ભેળસેળયુક્ત ખાદ્ય પદાર્થોને કાબૂમાં લેવામાં આવ્યા.
સ્થાનિક નાગરિકોમાં આ કાર્યવાહી અંગે મિશ્ર પ્રતિસાદ જોવા મળ્યો. એક તરફ લોકોમાં ભય ફેલાયો કે તેઓ unknowingly આવા ભેળસેળયુક્ત ખોરાકનું સેવન કરી રહ્યા હતા, તો બીજી તરફ પોલીસ અને તંત્રની કાર્યવાહી અંગે સંતોષ અને પ્રશંસા પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી.
વિશેષજ્ઞોના મતે ખોરાકમાં ભેળસેળ સામે લડવા માટે માત્ર તંત્રની કાર્યવાહી પૂરતી નથી, પરંતુ જનજાગૃતિ પણ એટલી જ જરૂરી છે. લોકોને સાવચેત રહેવું, વિશ્વસનીય સ્ત્રોતમાંથી જ ખાદ્ય વસ્તુઓ ખરીદવી અને શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિઓ અંગે તંત્રને જાણ કરવી જરૂરી છે.
આ કેસ ફરી એકવાર યાદ અપાવે છે કે નફાખોરી માટે કેટલાક લોકો માનવ જીવનને જોખમમાં મૂકતા ખચકાતા નથી. પરંતુ તંત્ર દ્વારા સમયસર લેવામાં આવેલી આવી કાર્યવાહીથી આવા તત્વો સામે કડક સંદેશ જાય છે કે કાયદો હવે વધુ કડક રીતે કામ કરી રહ્યો છે.
અંતમાં કહી શકાય કે જામ ખંભાળિયામાં થયેલી આ કાર્યવાહી માત્ર એક દરોડો નહીં, પરંતુ જન આરોગ્યને સુરક્ષિત રાખવા માટેનું એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. આવી કાર્યવાહી સતત ચાલુ રહેશે તો જ ખોરાક ભેળસેળ જેવા ગંભીર ગુનાઓ પર કાબૂ મેળવી શકાય અને સમાજને સ્વસ્થ જીવન તરફ આગળ લઈ જઈ શકાય.
