પંચમહાલ જિલ્લાના Shehera શહેરમાં ઉનાળાની શરૂઆત સાથે જ પીવાના પાણીનો પ્રશ્ન વિકરાળ સ્વરૂપ ધારણ કરી રહ્યો છે. નગરના અનેક વિસ્તારોમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી પાણી માટે લોકો બૂમો પાડી રહ્યા છે, પરંતુ આશ્ચર્યજનક રીતે જ્યારે સામાન્ય નાગરિકો પાણી માટે હેરાન-પરેશાન થઈ રહ્યા છે ત્યારે નગરપાલિકાનું વહીવટી તંત્ર જાણે સંપૂર્ણપણે બેફિકર હોય તેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે. ચીફ ઓફિસર રજા પર છે, જ્યારે જવાબદાર એન્જિનિયર પાસે દાહોદ નગરપાલિકાનો વધારાનો ચાર્જ હોવાથી તેઓ મોટાભાગે ત્યાં વ્યસ્ત રહેતા હોવાના આક્ષેપો વચ્ચે નગરજનોમાં ભારે રોષ અને નિરાશા જોવા મળી રહી છે.
નગરપાલિકાની હાલની પરિસ્થિતિને લઈને લોકોમાં એવી ચર્ચા ચાલી રહી છે કે શહેરા નગરપાલિકાનો વહીવટ “રામભરોસે” ચાલી રહ્યો છે. લોકો કહે છે કે એક તરફ ઉનાળાની ગરમીમાં પાણી માટે લોકો પરેશાન છે, બીજી તરફ જવાબદાર અધિકારીઓની ગેરહાજરીના કારણે કોઈને રજૂઆત કરવી હોય તો પણ યોગ્ય વ્યક્તિ ઉપલબ્ધ રહેતી નથી.
શહેરાના વોર્ડ નંબર 3 સહિત અનેક વિસ્તારોમાં પાણીની સમસ્યા ગંભીર બની ગઈ હોવાનું સ્થાનિકો જણાવી રહ્યા છે. મહિલાઓ અને ગૃહિણીઓનું કહેવું છે કે પાણી આવવાનો કોઈ નિશ્ચિત સમય નથી. ક્યારે પાણી આવશે અને કેટલા સમય માટે આવશે તેની કોઈ માહિતી આપવામાં આવતી નથી. ઘણી વખત કલાકો સુધી રાહ જોવી પડે છે, અને જ્યારે પાણી આવે છે ત્યારે પણ ઓછા પ્રેશરના કારણે પૂરતું પાણી ભરી શકાતું નથી.
સ્થાનિક મહિલાઓનું કહેવું છે કે ઘરના રોજિંદા કામકાજ માટે પાણી સૌથી જરૂરી છે. રસોઈ, સફાઈ, પીવાનું પાણી અને અન્ય ઘરેલુ જરૂરીયાતો માટે લોકો સંપૂર્ણપણે નગરપાલિકાના પાણી પર આધારિત છે. આવી સ્થિતિમાં જો અનિયમિત પાણી પુરવઠો થાય તો સામાન્ય જીવન પણ અસ્તવ્યસ્ત થઈ જાય છે.
વોર્ડ નંબર 3 ના રહેવાસીઓએ આક્ષેપ કર્યો છે કે છેલ્લા ઘણા દિવસોથી પાણીની સમસ્યા અંગે વારંવાર રજૂઆતો કરવામાં આવી રહી છે, પરંતુ કોઈ કાયમી ઉકેલ લાવવામાં આવ્યો નથી. કેટલાક વિસ્તારોમાં લોકો ખાનગી ટેન્કરો મંગાવવા મજબૂર બન્યા હોવાનું પણ જાણવા મળ્યું છે.
નગરજનોનું કહેવું છે કે જ્યારે સમસ્યા ગંભીર બને ત્યારે લોકો નગરપાલિકા કચેરીએ દોડી જાય છે, પરંતુ ત્યાં પણ યોગ્ય જવાબ મળતો નથી. કારણ કે કાયમી ચીફ ઓફિસર રજા પર છે અને ઇન્ચાર્જ વ્યવસ્થા અસરકારક રીતે કામ કરતી નથી.
ચર્ચા એવી પણ છે કે શહેરા નગરપાલિકાના ચીફ ઓફિસરની ગેરહાજરીમાં Kalol નગરપાલિકાના ચીફ ઓફિસરને વધારાનો ચાર્જ સોંપવામાં આવ્યો છે. જોકે લોકોનું કહેવું છે કે માત્ર કચેરીમાં બેસીને કાગળ પર વહીવટ ચલાવવાથી સમસ્યાનો ઉકેલ આવતો નથી. અધિકારીઓએ જાતે મેદાનમાં ઉતરીને પરિસ્થિતિ સમજવાની જરૂર છે.
નગરજનોમાં એવી પણ માંગ ઉઠી રહી છે કે ઇન્ચાર્જ ચીફ ઓફિસર અને વહીવટી ટીમે વિવિધ વોર્ડોની મુલાકાત લઈને પાણીની લાઈનો, ટાંકા અને વિતરણ વ્યવસ્થાનું રૂબરૂ નિરીક્ષણ કરવું જોઈએ. લોકોનું કહેવું છે કે વાસ્તવિક સમસ્યા કચેરીમાં બેઠા બેઠા સમજાતી નથી.
બીજી તરફ નગરપાલિકાના એન્જિનિયર અંગે પણ લોકોમાં ભારે નારાજગી જોવા મળી રહી છે. કારણ કે તેઓ પાસે દાહોદ નગરપાલિકાનો પણ ચાર્જ હોવાનું કહેવાય છે, જેના કારણે તેઓ ઘણી વખત શહેરામાં હાજર રહેતા નથી. સોમવારના રોજ પણ તેઓ દાહોદ ખાતે વ્યસ્ત હોવાથી શહેરામાં ઉપલબ્ધ ન હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું.
લોકો સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે કે જો શહેરાના લોકોની મૂળભૂત જરૂરિયાતો માટે જવાબદાર અધિકારીઓ જ ઉપલબ્ધ ન હોય તો સમસ્યાનો ઉકેલ કોણ લાવશે? સામાન્ય નાગરિકો રજૂઆત કરવા જાય તો કોને મળે?
શહેરાના વેપારીઓનું પણ કહેવું છે કે પાણીની સમસ્યાના કારણે વેપાર-ધંધા પર પણ અસર પડી રહી છે. હોટલ, નાસ્તાની દુકાનો, સેલૂન અને અન્ય નાના વ્યવસાયોને પાણીની સતત જરૂર રહે છે. અનિયમિત પાણી પુરવઠાના કારણે મુશ્કેલીઓ વધી રહી છે.
ઉનાળાની ગરમીમાં પાણીનો પ્રશ્ન લોકો માટે સૌથી ગંભીર મુદ્દો બની જાય છે. ખાસ કરીને બાળકો, વૃદ્ધો અને મહિલાઓ માટે આ સમસ્યા વધુ કઠિન બની રહી છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં લોકો સવારે વહેલા ઊઠીને પાણી માટે લાઈનમાં ઉભા રહેવા મજબૂર બન્યા હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.
સ્થાનિક સામાજિક આગેવાનોનું કહેવું છે કે નગરપાલિકાની અંદર વહીવટી સંકલનનો ગંભીર અભાવ જોવા મળી રહ્યો છે. એક તરફ મુખ્ય અધિકારી રજા પર છે, બીજી તરફ ટેકનિકલ જવાબદારી ધરાવતા અધિકારીઓ પાસે વધારાનો ચાર્જ હોવાથી તેઓ પૂરતો સમય આપી શકતા નથી.
વિશ્લેષકો માને છે કે સ્થાનિક સ્વરાજ્ય સંસ્થાઓમાં અધિકારીઓની ગેરહાજરી અને વધારાના ચાર્જની પ્રથા સામાન્ય નાગરિકોને ભારે પડી રહી છે. એક અધિકારી પાસે અનેક શહેરોનો ચાર્જ હોય ત્યારે સ્થાનિક સમસ્યાઓ પર પૂરતું ધ્યાન આપી શકાતું નથી.
કેટલાક રહેવાસીઓએ આક્ષેપ કર્યો છે કે પાણી વિતરણમાં પણ અસમાનતા જોવા મળે છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં પૂરતું પાણી પહોંચે છે જ્યારે કેટલાક વિસ્તારોમાં લોકોને પાણી માટે ભારે સંઘર્ષ કરવો પડે છે.
શહેરાના લોકો હવે ખુલ્લેઆમ કહી રહ્યા છે કે નગરપાલિકા માત્ર ટેક્સ ઉઘરાવવામાં સક્રિય છે, પરંતુ મૂળભૂત સુવિધાઓ પૂરી પાડવામાં નિષ્ફળ રહી છે. લોકોનું કહેવું છે કે જો પીવાનું પાણી જેવી પ્રાથમિક જરૂરિયાત જ સમયસર ન મળે તો નગરપાલિકાના વહીવટ પર સવાલ ઉઠવા સ્વાભાવિક છે.
સ્થાનિક મહિલાઓએ જણાવ્યું હતું કે પાણીની સમસ્યાના કારણે ઘરમાં રોજ ઝઘડા અને તણાવની સ્થિતિ સર્જાઈ રહી છે. પાણી માટે વારંવાર બહાર જવું પડે છે અને પરિવારના અન્ય કામો પણ અટકી જાય છે.
કેટલાક લોકોનું કહેવું છે કે નગરપાલિકાએ ઉનાળાની શરૂઆત પહેલાં જ પાણી સંકટને ધ્યાનમાં રાખીને આગોતરા આયોજન કરવું જોઈએ હતું. પાણીના ટાંકા, વિતરણ વ્યવસ્થા અને લીકેજ જેવી સમસ્યાઓ સમયસર ઉકેલી હોત તો આજે આવી પરિસ્થિતિ સર્જાત નહીં.
શહેરાના યુવાનો સોશિયલ મીડિયા પર પણ નગરપાલિકાની કામગીરી સામે રોષ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. કેટલાક લોકોએ વ્યંગાત્મક રીતે લખ્યું કે “શહેરા નગરપાલિકામાં અધિકારીઓ શોધવા પણ પાણી શોધવા જેટલું મુશ્કેલ બની ગયું છે.”
કેટલાક વડીલ નાગરિકોએ જણાવ્યું હતું કે અગાઉના સમયમાં અધિકારીઓ લોકો વચ્ચે જઈને પ્રશ્નો સાંભળતા હતા, પરંતુ હવે કચેરી આધારિત વહીવટ વધતા લોકો અને તંત્ર વચ્ચે અંતર વધી ગયું છે.
રાજકીય ગલિયારાઓમાં પણ આ મુદ્દે ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે. વિરોધ પક્ષના કેટલાક સ્થાનિક આગેવાનો નગરપાલિકાની કામગીરી સામે સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે અને વહીવટી નિષ્ફળતાનો આક્ષેપ કરી રહ્યા છે.
કાયદાકીય રીતે જોવામાં આવે તો નગરપાલિકાની સૌથી મોટી જવાબદારી નાગરિકોને પાણી, સફાઈ અને મૂળભૂત સુવિધાઓ પૂરી પાડવાની છે. જો તેમાં નિષ્ફળતા જોવા મળે તો લોકોમાં અસંતોષ ફેલાવું સ્વાભાવિક છે.
સ્થાનિક લોકોની માંગ છે કે શહેરા નગરપાલિકામાં તાત્કાલિક અસરથી સંપૂર્ણ સમય આપતા જવાબદાર અધિકારીઓની નિમણૂક કરવી જોઈએ. લોકોનું કહેવું છે કે વધારાના ચાર્જથી શહેરનો અસરકારક વહીવટ શક્ય નથી.
કેટલાક સામાજિક કાર્યકરોનું માનવું છે that શહેરા જેવા વિકસતા નગરમાં લાંબા ગાળાની પાણી વ્યવસ્થા માટે ખાસ યોજના બનાવવાની જરૂર છે. માત્ર તાત્કાલિક ઉકેલો પૂરતા નથી.
પાણીનો પ્રશ્ન હવે માત્ર સુવિધાનો મુદ્દો નથી રહ્યો, પરંતુ લોકોના આરોગ્ય અને જીવન સાથે સીધો જોડાયેલો પ્રશ્ન બની ગયો છે. ગંદું અથવા અપૂરતું પાણી અનેક બીમારીઓને આમંત્રણ આપી શકે છે.
શહેરાના નાગરિકો હવે આશા રાખી રહ્યા છે કે જિલ્લા વહીવટી તંત્ર આ મુદ્દે ગંભીરતાથી ધ્યાન આપશે અને શહેરા નગરપાલિકાની હાલની વહીવટી અવ્યવસ્થાને દૂર કરવા પગલાં ભરશે.
આ સમગ્ર ઘટનાએ ફરી એકવાર સ્થાનિક સ્વરાજ્ય સંસ્થાઓની કાર્યક્ષમતા, જવાબદારી અને લોકો પ્રત્યેની સંવેદનશીલતા અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. જ્યારે લોકો તરસથી વ્યાકુળ હોય અને જવાબદાર અધિકારીઓ ઉપલબ્ધ ન હોય, ત્યારે સામાન્ય નાગરિકોમાં અસહાયતા અને ગુસ્સો બંને વધે છે.
હાલ માટે શહેરાના લોકો એક જ સવાલ પૂછતા જોવા મળી રહ્યા છે — જ્યારે પાણી માટે લોકો બૂમો પાડી રહ્યા છે ત્યારે નગરપાલિકાનું તંત્ર આખરે ક્યાં છે?
