Ahmedabad શહેરમાં પ્રોહિબિશન કાયદાની અમલવારી અંગે ફરી એકવાર ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે. રાજ્યમાં દારૂબંધી હોવા છતાં અમદાવાદના Dariyapur દરિયાપુર વિસ્તારમાં ખુલ્લેઆમ ચાલી રહેલા દારૂના કાળા કારોબારનો મોટો પર્દાફાશ થયો છે. શહેર પોલીસની PCB એટલે કે પ્રિવેન્શન ઓફ ક્રાઇમ બ્રાન્ચે દરિયાપુર પોલીસ સ્ટેશનની હદમાં દરોડા પાડી ભારતીય બનાવટના વિદેશી દારૂનો મોટો જથ્થો ઝડપી પાડ્યો છે. આ કાર્યવાહી માત્ર દારૂના ગેરકાયદેસર વેપાર સુધી મર્યાદિત નથી રહી, પરંતુ સ્થાનિક પોલીસની કામગીરી અને વિસ્તારમાં ચાલતા કહેવાતા “વહીવટ” અંગે પણ અનેક સવાલો ઊભા કરી રહી છે.
આ સમગ્ર ઘટનાએ ફરી એકવાર એ ચર્ચા ગરમાવી છે કે રાજ્યમાં દારૂબંધી હોવા છતાં શહેરના મધ્ય વિસ્તારમાં મોટા પાયે વિદેશી દારૂનો જથ્થો કેવી રીતે સંગ્રહિત થઈ શકે? અને જો આટલો મોટો કારોબાર ચાલી રહ્યો હતો તો સ્થાનિક પોલીસને તેની જાણ નહોતી કે પછી જાણ હોવા છતાં આંખ આડા કાન કરવામાં આવી રહ્યા હતા?
પીસીબીને ચોક્કસ બાતમી મળી હતી કે દરિયાપુર વિસ્તારમાં ગેરકાયદેસર રીતે ભારતીય બનાવટનો વિદેશી દારૂ સંગ્રહ કરી તેનું વેચાણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. મળેલી માહિતીના આધારે પોલીસે ખૂબ જ ગુપ્ત રીતે તપાસ શરૂ કરી હતી. પ્રાથમિક ચકાસણી દરમિયાન શંકાસ્પદ ગતિવિધિઓ સામે આવતાં PCBએ તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો.
PCBની ટીમે દરિયાપુર ગોલવાડ પટેલ દુગ્ધાલયની દુકાન સામે આવેલા આસમાની રંગના બંધ પતરાના ગલ્લા પાસે દરોડો પાડ્યો હતો. ત્યારબાદ પોલીસે દરિયાપુર લુણસાવાડ ગોલવાડ વિસ્તારના પીપલા મકાન નંબર 1382/1889/એ ખાતે પણ તપાસ હાથ ધરી હતી. દરોડા દરમિયાન સ્થળ પરથી ભારતીય બનાવટના વિદેશી દારૂની સીલબંધ 593 બોટલો મળી આવી હતી.
પોલીસ અધિકારીઓ માટે પણ આ જથ્થો ચોંકાવનારો હતો કારણ કે શહેરના ગીચ વસાહત ધરાવતા વિસ્તારમાં આટલા મોટા પ્રમાણમાં દારૂનો સંગ્રહ કરવામાં આવ્યો હતો. પોલીસે સ્થળ પરથી કુલ રૂ. 2,63,770ની કિંમતનો મુદ્દામાલ કબ્જે કર્યો હતો.
જપ્ત કરાયેલા મુદ્દામાલમાં રૂ. 1,97,670 કિંમતની ભારતીય બનાવટના વિદેશી દારૂની સીલબંધ બોટલો, રૂ. 50,000 કિંમતનું એક ટુ-વ્હીલર, રૂ. 6,100 રોકડ રકમ, એક મોબાઇલ ફોન કિંમત રૂ. 10,000 સહિતની વસ્તુઓનો સમાવેશ થાય છે. પોલીસે સમગ્ર મુદ્દામાલ કબ્જે કરી કાયદેસરની કાર્યવાહી હાથ ધરી છે.
આ કાર્યવાહીમાં પોલીસે Het alias Bholu Pravinbhai Panchal હેત ઉર્ફે ભોલુ પ્રવિણભાઈ પંચાલ (ઉંમર 19 વર્ષ)ની ધરપકડ કરી હતી. આરોપી દરિયાપુરના નાની હવેલી પોળ વિસ્તારમાં રહેતો હોવાનું બહાર આવ્યું છે.
પોલીસ તપાસ દરમિયાન વધુ કેટલાક આરોપીઓના નામ પણ સામે આવ્યા છે. જેમાં Raj alias Nano Raja Dilipbhai Prajapati રાજ ઉર્ફે નાનો રાજા દિલીપભાઈ પ્રજાપતિ, Anish Rajput અનીશ રાજપૂત તથા Kartik alias Karan Shaileshbhai Lodha કાર્તિક ઉર્ફે કરણ શૈલેષભાઈ લોધાના નામનો સમાવેશ થાય છે. હાલ આ તમામ આરોપીઓ ફરાર હોવાનું પોલીસે જણાવ્યું છે અને તેમની શોધખોળ શરૂ કરવામાં આવી છે.
PCBએ તમામ આરોપીઓ વિરુદ્ધ પ્રોહિબિશન અધિનિયમ હેઠળ ગુનો નોંધી વધુ તપાસ હાથ ધરી છે. પોલીસ હવે તપાસ કરી રહી છે કે આ દારૂ ક્યાંથી લાવવામાં આવતો હતો, તેનો સપ્લાય નેટવર્ક શું હતું અને શહેરના કયા વિસ્તારોમાં તેનું વેચાણ કરવામાં આવતું હતું.
પરંતુ સમગ્ર ઘટનાનો સૌથી ચર્ચાસ્પદ પાસો એ રહ્યો છે કે દરિયાપુર પોલીસ સ્ટેશનની હદમાં ચાલતા આ ગેરકાયદેસર કારોબારનો પર્દાફાશ સ્થાનિક પોલીસ નહીં પરંતુ PCBએ કર્યો. જેના કારણે સ્થાનિક પોલીસની ભૂમિકા અંગે ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે.
સ્થાનિક લોકો અને સામાજિક વર્તુળોમાં એવી ચર્ચા ચાલી રહી છે કે શહેરના મધ્ય વિસ્તારમાં આટલો મોટો દારૂનો જથ્થો લાંબા સમય સુધી સંગ્રહિત રહે અને સ્થાનિક પોલીસને તેની કોઈ જાણ ન હોય તે માનવું મુશ્કેલ છે. લોકોમાં એવો પણ સવાલ ઉઠી રહ્યો છે કે શું આ કાળા કારોબાર પાછળ કોઈ પ્રકારનો કહેવાતો “વહીવટ” ચાલી રહ્યો હતો?
ગુજરાતમાં દારૂબંધી કાયદો હોવા છતાં રાજ્યના વિવિધ વિસ્તારોમાં વારંવાર દારૂ ઝડપાવાના બનાવો સામે આવે છે. ઘણી વખત બહારના રાજ્યોમાંથી દારૂની હેરાફેરી કરવામાં આવે છે, તો ઘણી જગ્યાએ સ્થાનિક સ્તરે જ ગેરકાયદેસર નેટવર્ક ઉભું થઈ જાય છે.
વિશેષજ્ઞોના જણાવ્યા અનુસાર આવા ગેરકાયદેસર નેટવર્ક એકલા વ્યક્તિ દ્વારા ચલાવવામાં આવતા નથી. તેમાં સપ્લાયર, સ્ટોરેજ સંચાલક, વાહન વ્યવસ્થા કરનાર અને સ્થાનિક સ્તરે વેચાણ કરનાર સહિતનું મોટું જાળું સંકળાયેલું હોઈ શકે છે.
આ કેસમાં પણ PCB હવે આરોપીઓના કોલ ડિટેઇલ, મોબાઇલ ફોન અને નાણાકીય વ્યવહારોની તપાસ કરી રહી છે. પોલીસને આશંકા છે કે આ નેટવર્ક શહેરના અન્ય વિસ્તારોમાં પણ સક્રિય હોઈ શકે છે.
શહેરમાં અગાઉ પણ આવા બનાવો સામે આવ્યા છે જેમાં PCB અથવા અન્ય વિશેષ એજન્સીઓએ સ્થાનિક પોલીસની હદમાં દરોડા પાડી દારૂ ઝડપ્યો હોય. આવા સમયે સામાન્ય રીતે પોલીસ સ્ટેશનના વહીવટ અને દેખરેખ અંગે પ્રશ્નો ઊભા થાય છે.
પોલીસ તંત્રમાં પણ કહેવાય છે કે જ્યારે બહારની એજન્સી કોઈ પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારમાંથી મોટો દારૂનો જથ્થો ઝડપી પાડે ત્યારે તેની સીધી અસર સ્થાનિક પોલીસ સ્ટેશનના PI અને સ્ટાફ પર પડે છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં આવા બનાવો બાદ આંતરિક તપાસ અને વિભાગીય કાર્યવાહી પણ કરવામાં આવી છે.
સામાજિક કાર્યકરોનું કહેવું છે કે શહેરમાં દારૂનો ગેરકાયદેસર વેપાર માત્ર કાયદાનો ભંગ જ નથી, પરંતુ તે ગુનાખોરી, હિંસા અને અન્ય સામાજિક સમસ્યાઓને પણ પ્રોત્સાહન આપે છે. તેથી આવા કેસોમાં માત્ર નાની કાર્યવાહી પૂરતી નથી, પરંતુ સમગ્ર નેટવર્ક સામે કડક પગલાં લેવા જરૂરી છે.
દરિયાપુર વિસ્તાર અમદાવાદનો અત્યંત ગીચ અને સંવેદનશીલ વિસ્તાર માનવામાં આવે છે. અહીં વિવિધ સમુદાયોના લોકો વસવાટ કરે છે અને વિસ્તારમાં સતત પોલીસ પેટ્રોલિંગ રહેતું હોય છે. આવી સ્થિતિમાં ગેરકાયદેસર દારૂનો આટલો મોટો જથ્થો મળી આવવો તંત્ર માટે પણ ચિંતાજનક બાબત ગણાઈ રહી છે.
પોલીસ હવે તપાસ કરી રહી છે કે દારૂનો આ જથ્થો માત્ર સંગ્રહ માટે રાખવામાં આવ્યો હતો કે પછી વિસ્તારના વિવિધ પોઈન્ટ પર તેનું વેચાણ પણ કરવામાં આવતું હતું. સાથે જ દારૂની બોટલો પરના માર્કિંગ અને સપ્લાય ચેઇનની પણ તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે.
કાયદાકીય નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર પ્રોહિબિશન અધિનિયમ હેઠળ દારૂનો સંગ્રહ, વેચાણ અને હેરાફેરી ગંભીર ગુનો ગણાય છે. ખાસ કરીને મોટા જથ્થા સાથે ઝડપાયેલા આરોપીઓ સામે કડક કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
આ સમગ્ર ઘટનાએ શહેર પોલીસ કમિશનરેટની કામગીરી અંગે પણ ચર્ચા જગાવી છે. હવે લોકોમાં સવાલ ઉઠી રહ્યો છે કે શહેર પોલીસ કમિશનર આ મામલે શું પગલાં લેશે? શું સ્થાનિક પોલીસની ભૂમિકા અંગે આંતરિક તપાસ થશે? અને જો બેદરકારી કે સંડોવણી સામે આવશે તો જવાબદારો સામે કાર્યવાહી થશે?
PCBની આ કાર્યવાહી બાદ શહેરના અન્ય વિસ્તારોમાં પણ ગેરકાયદેસર દારૂના નેટવર્ક સામે વધુ ચેકિંગ શરૂ થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. પોલીસ સૂત્રો અનુસાર ફરાર આરોપીઓને ઝડપી પાડવા માટે અલગ અલગ ટીમો કામે લાગી ગઈ છે.
આ કેસ માત્ર દારૂ ઝડપાવાની સામાન્ય ઘટના નથી, પરંતુ તે રાજ્યની દારૂબંધી નીતિ, પોલીસ તંત્રની જવાબદારી અને શહેરમાં ચાલતા ગેરકાયદેસર નેટવર્ક અંગે ગંભીર ચર્ચાનો વિષય બની ગયો છે.
લોકોમાં હવે અપેક્ષા છે કે આ કેસમાં માત્ર નાની કાર્યવાહી પૂરતી નહીં રહે, પરંતુ સમગ્ર નેટવર્કનો પર્દાફાશ કરવામાં આવશે અને જો કોઈ અધિકારી કે કર્મચારીની બેદરકારી સામે આવશે તો તેની સામે પણ કડક પગલાં લેવામાં આવશે.
અમદાવાદ PCBની આ કાર્યવાહીથી એક બાબત સ્પષ્ટ થઈ ગઈ છે કે શહેરમાં હજુ પણ ગેરકાયદેસર દારૂના કારોબારનું મોટું નેટવર્ક સક્રિય છે અને તેને નાથવા માટે સતત દેખરેખ, ગુપ્ત માહિતી અને કડક અમલવારી જરૂરી બની ગઈ છે.
