ભારતભરમાં ગણેશોત્સવનું નામ જ ભક્તિ, આનંદ, સંગીત અને સંસ્કૃતિના રંગોથી જોડાય છે. ખાસ કરીને મુંબઈ શહેરમાં તો ગણેશોત્સવ જાણે જીવનનો અભિન્ન અંશ બની ગયો છે. દર વર્ષે ભાદરવા મહિનાની ચોથથી શરૂ થતો આ ઉત્સવ ૧૦ દિવસ સુધી ચાલે છે અને ગણેશ વિસર્જન સુધી શહેર જાણે સંગીત, આરતી, ભક્તિ અને ભવ્ય શોભાયાત્રામાં તરબોળ રહે છે.
આ વર્ષે પણ મુંબઈમાં ગણેશોત્સવની તૈયારીઓ ખૂબ જ ધામધૂમથી ચાલી રહી છે. મોટા ભાગના મંડળોએ પોતાની અનોખી થીમ તૈયાર કરી છે. પરંતુ ચિંચપોકલી પશ્ચિમના પારશીવાડી મિત્ર મંડળના બાપ્પાએ આ વખતે સૌનું ધ્યાન પોતાની તરફ ખેંચ્યું છે. ‘આર્થર રોડ ચા રાજા’ તરીકે ઓળખાતી આ મૂર્તિ વિશેષ બની છે કારણ કે તે સંપૂર્ણપણે કાગળમાંથી બનાવી છે.
પારશીવાડી મિત્ર મંડળ અને ૫૩ વર્ષની પરંપરા
મુંબઈના પારશીવાડી વિસ્તારનું આ મંડળ છેલ્લા ૫૩ વર્ષથી સતત ગણેશોત્સવ ઉજવે છે. લોકોની ભક્તિ, એકતા અને સંગઠનની ભાવનાથી આ મંડળ આજે શહેરના પ્રખ્યાત મંડળોમાં ગણાય છે. દર વર્ષે અહીં સ્થાપિત થતી મૂર્તિ ‘આર્થર રોડ ચા રાજા’ તરીકે ઓળખાય છે.
લોકો માનતા હોય છે કે આ બાપ્પા મનોકામના પૂર્ણ કરતા હોય છે. ગરીબ હોય કે અમીર, યુવક હોય કે વૃદ્ધ, દરેક શ્રદ્ધાળુ અહીં આવવાનું ચૂકે નહીં.
કાગળમાંથી બનેલી અનોખી મૂર્તિ
આ વર્ષે ‘આર્થર રોડ ચા રાજા’ની મૂર્તિ ૯ ફૂટ ઊંચી બનાવાઈ છે. કલાકાર પરાગ પારધી અને તેમની ટીમે પેપર કલા ક્રિએશન ખાતે આ કૃતિ તૈયાર કરી છે.
મૂર્તિ બનાવવામાં નીચે મુજબની કુદરતી સામગ્રીનો ઉપયોગ થયો છેઃ
-
૫ કિલો કાગળ
-
૫ કિલો ડીંક (કુદરતી ગુંદર)
-
સફેદ પાવડર
-
કુદરતી રંગો
આ રીતે તૈયાર કરાયેલી મૂર્તિ માત્ર સુંદર જ નહીં, પરંતુ પર્યાવરણ માટે પણ હિતાવહ છે.
ઇકો-ફ્રેન્ડલી મૂર્તિઓનું મહત્વ
છેલ્લા કેટલાય વર્ષોથી ગણેશોત્સવ પછી વિસર્જન વખતે દરિયા, નદી અને તળાવોમાં થતી મૂર્તિની પ્રદૂષણની સમસ્યા વધી રહી હતી. પ્લાસ્ટર ઓફ પેરિસ (PoP)ની મૂર્તિઓ પાણીમાં વિઘટિત થતી ન હોવાથી જળચર પ્રાણીઓને નુકસાન પહોંચાડતી હતી.
આથી છેલ્લા સમયમાં મંડળો અને કલાકારો ઇકો-ફ્રેન્ડલી મૂર્તિઓ તરફ વળ્યા છે. માટી, કાગળ, કુદરતી ગુંદર અને કુદરતી રંગોથી બનેલી મૂર્તિઓ પાણીમાં સહેલાઈથી વિઘટિત થઈ જાય છે અને પર્યાવરણને હાનિ પહોંચાડતી નથી.
પારશીવાડી મિત્ર મંડળે આ વર્ષે કાગળની મૂર્તિ બનાવીને સમગ્ર સમાજને સંદેશ આપ્યો છે કે “ભક્તિ સાથે સાથે પર્યાવરણની સંભાળ પણ આપણી ફરજ છે.”
કલાકાર પરાગ પારધીનું યોગદાન
પરાગ પારધી છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી ગણેશ મૂર્તિઓ બનાવે છે. આ વર્ષે તેમણે ખાસ કાગળમાંથી ૯ ફૂટ ઊંચી મૂર્તિ બનાવવા માટે મહેનત કરી. તેમની ટીમે દિવસ-રાત કામ કરીને આ કૃતિ તૈયાર કરી.
પરાગ પારધીનું માનવું છેઃ
“ગણેશજી જ્ઞાન અને વિદ્યા ના દેવ છે. તેમના ઉત્સવમાં જો અમે પર્યાવરણ પ્રત્યે જવાબદારી દર્શાવીએ તો એ સાચી ભક્તિ ગણાશે.”
ભક્તોની પ્રતિક્રિયા
આ મૂર્તિને જોવા માટે આસપાસના વિસ્તારોમાંથી ભક્તો ઉમટી રહ્યા છે. મૂર્તિની સાદગી અને ભવ્યતા સૌને આકર્ષી રહી છે. મહિલાઓએ કહ્યું કે આ મૂર્તિ બાળકોને પણ પર્યાવરણપ્રેમ શીખવે છે. યુવાનોમાં પણ એક સંદેશ છે કે પરંપરા સાથે આધુનિકતા અને પર્યાવરણ જાગૃતિનું મિલન શક્ય છે.
મુંબઈમાં ગણેશોત્સવનો સામાજિક પ્રભાવ
મુંબઈમાં ગણેશોત્સવ માત્ર ધાર્મિક જ નથી, પરંતુ સામાજિક-સાંસ્કૃતિક એકતાનો ઉત્સવ છે. ચિંચપોકલી, લાલબાગ, ગિરગાંવ, પરેલ, અંધેરી – દરેક ખૂણે અલગ થીમ, અલગ મૂર્તિ, પરંતુ ભક્તિનો એક જ ભાવ.
આર્થર રોડ ચા રાજા જેવા મંડળો લોકોમાં જાગૃતિ લાવી પર્યાવરણની રક્ષા માટે પ્રેરણા આપે છે.
ઉપસંહાર
આ વર્ષે પારશીવાડી મિત્ર મંડળે બનાવેલી ‘આર્થર રોડ ચા રાજા’ની કાગળથી બનેલી ૯ ફૂટ ઊંચી મૂર્તિ માત્ર કલાત્મક દ્રષ્ટિએ જ નહિ પરંતુ પર્યાવરણની દ્રષ્ટિએ પણ એક અનોખું ઉદાહરણ બની છે.
આ મૂર્તિ આપણને સંદેશ આપે છે કે ભક્તિ સાથે કુદરત પ્રત્યે જવાબદારી જાળવવી જરૂરી છે. ગણેશોત્સવનો આ આનંદ માત્ર તાળ-ઢોલમાં નહીં, પરંતુ પર્યાવરણને બચાવવામાં પણ છે.
WhatsApp link-
https://chat.whatsapp.com/L18FV1R9B1r42hmCOLc6QL
FACEBOOK LINK –
https://www.facebook.com/SamaySandesh…
Instagram link –
https://t.me/joinchat/g1_gPdcFxtM1NDZl
TELEGRAM LINK –
https://t.me/joinchat/uIljpkLp6VViYjRl
જનતાના અવાજને અમે કરીશુ ઉજાગર…
સંપર્ક કરો. +91 88660 66060
