ઉતરાયણના ઉત્સવમાં ચાઈનીઝ દોરીનો ખતરો.

જેતપુરમાં પતંગ ચગાવવાનો શોખ બન્યો મોતનો સંદેશ – બાર લોકો ઘાયલ, ચાર વર્ષનું બાળક ગંભીર રીતે ઇજાગ્રસ્ત

✍️ અહેવાલ અને તસવીર : માનસી સાવલીયા, જેતપુર

મકરસંક્રાંતિ એટલે ગુજરાતનું સૌથી લોકપ્રિય અને ઉત્સાહભર્યું પર્વ. આ દિવસ દાન-પુણ્ય, ભાઈચારા, મીઠાઈઓ અને આકાશમાં રંગબેરંગી પતંગોથી ભરાઈ જતો હોય છે. નાના બાળકોથી લઈને વડીલો સુધી સૌ કોઈ ઉત્સાહપૂર્વક પતંગ ચગાવવામાં વ્યસ્ત રહે છે. પરંતુ જેતપુર શહેરમાં આ જ ઉત્સવ દરમિયાન ખુશીના રંગોમાં દુઃખ અને લોહીની છાંટ પડતી જોવા મળી છે.

ઉતરાયણના દિવસે અને તે બાદના દિવસોમાં જેતપુર શહેર અને આસપાસના વિસ્તારમાં પતંગની દોરીથી ઇજાના બાર જેટલા બનાવો નોંધાયા, જેમાંથી આઠ બનાવો સીધા ચાઈનીઝ દોરીને કારણે થયા હોવાનું સામે આવ્યું છે. આ ઉપરાંત મેવાસા ગામમાં ચાર વર્ષનું નાનકડું બાળક અગાસી પરથી પટકાતાં ગંભીર રીતે ઇજાગ્રસ્ત થયું, જેને તાત્કાલિક સારવાર માટે હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યું હતું.

🔴 પ્રશાસનની મનાઈ છતાં ચાઈનીઝ દોરીનો બેફામ ઉપયોગ

રાજ્ય સરકાર અને સ્થાનિક પ્રશાસન દ્વારા ચાઈનીઝ દોરીના વેચાણ, સંગ્રહ અને ઉપયોગ પર કડક પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. દર વર્ષે ઉતરાયણ પહેલા પોલીસ, નગરપાલિકા અને પ્રશાસન દ્વારા જાહેર સૂચનાઓ આપવામાં આવે છે, ચેકિંગ અભિયાન ચલાવવામાં આવે છે અને લોકોને જાગૃત કરવામાં આવે છે.

તેમ છતાં, હકીકત એ છે કે મોટા ભાગના લોકોએ ફરી એકવાર નિયમોની અવગણના કરી અને ચાઈનીઝ દોરીનો બેફામ ઉપયોગ કર્યો. ચાઈનીઝ દોરી એટલે હવામાં ઉડતું એક ધારદાર હથિયાર, જે કોને ક્યાં વાગશે તેની કોઈ ખાતરી નથી. વાહનચાલકો, પદયાત્રીઓ, બાળકો, પક્ષીઓ—કોઈ પણ તેની ચપેટમાં આવી શકે છે.

⚠️ ચાઈનીઝ દોરી: આનંદમાંથી અચાનક આફત

ચાઈનીઝ દોરી સામાન્ય કાચી દોરી કરતાં અનેકગણી ખતરનાક હોય છે. તેમાં કાચનો ચૂરો, ધાતુના કણો અને કેમિકલનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હોવાથી તે રેઝર જેટલી ધારદાર બની જાય છે.

જેતપુરમાં થયેલા બનાવોમાં ચાઈનીઝ દોરીએ સીધો માનવીના શરીર પર હુમલો કર્યો હોય તેવા દૃશ્યો સામે આવ્યા છે. ગળા, ચહેરા, કપાળ અને આંખની નજીક જેવી અતિ સંવેદનશીલ જગ્યાઓ પર ઇજાઓ થવી એ ગંભીર ચેતવણી સમાન છે.

🩸 એક પછી એક ઇજાગ્રસ્ત થયેલા લોકોની વિગત

ઉતરાયણ દરમિયાન જેતપુર શહેરમાં ચાઈનીઝ દોરીથી ઇજાગ્રસ્ત થયેલા લોકોની વિગતો નીચે મુજબ સામે આવી છે:

• ધીરુભાઈ ગુજરાતી – ગળાના ભાગે ચાઈનીઝ દોરી વાગતાં ગંભીર ઇજા

• નિલેશ ખત્રી – ગાલના ભાગે ઘા લાગતાં લોહી વહેવા લાગ્યું

• કુલદીપ સિહોરા – કપાળના ભાગે દોરી વાગતાં ઊંડો ચીર

• નરેશભાઈ રાઠોડ – આંખની બાજુમાં દોરી વાગતાં દૃષ્ટિ પર જોખમ

આ તમામ ઇજાગ્રસ્તોને તાત્કાલિક સારવાર માટે હોસ્પિટલ ખસેડવામાં આવ્યા હતા. કેટલાક કેસોમાં ટાંકા પણ લેવા પડ્યા હતા.

👶 મેવાસામાં ચાર વર્ષના બાળક સાથે દુર્ઘટના

શહેરની સાથે ગ્રામ્ય વિસ્તારો પણ આ દુર્ઘટનાઓથી અછૂત રહ્યા નથી. મેવાસા ગામે ગોપાલ વરસડા નામનો ચાર વર્ષનો બાળક અગાસી પર પરિવારજનો સાથે પતંગ ચગાવી રહ્યો હતો. આ દરમિયાન અચાનક સંતુલન ગુમાવતાં તે અગાસી પરથી નીચે જમીન પર પટકાયો.

પડતાં જ બાળકને ગંભીર ઇજા પહોંચી હતી અને તે બેભાન થઈ ગયો હતો. પરિવારજનોમાં ચીખો-ચીસો મચી ગઈ હતી. બાળકને તાત્કાલિક સારવાર માટે નજીકની હોસ્પિટલમાં લઈ જવામાં આવ્યો હતો, જ્યાં તેને પ્રાથમિક સારવાર આપવામાં આવી. ત્યારબાદ તેની સ્થિતિ ગંભીર હોવાથી વધુ સારવાર માટે રીફર કરવામાં આવ્યો હતો.

🚑 હોસ્પિટલોમાં ઇજાગ્રસ્તોની ભીડ

ઉતરાયણ દરમિયાન જેતપુરની સરકારી તેમજ ખાનગી હોસ્પિટલોમાં પતંગની દોરીથી ઇજાગ્રસ્ત થયેલા લોકોની સંખ્યા વધી ગઈ હતી. ઈમરજન્સી વિભાગમાં ખાસ વ્યવસ્થા કરવી પડી હતી.

ડોક્ટરોના જણાવ્યા અનુસાર, ચાઈનીઝ દોરીથી થયેલી ઇજાઓ સામાન્ય દોરી કરતાં ઘણી ગંભીર હોય છે, જેમાં ચામડી ઊંડે સુધી કપાઈ જાય છે અને સંક્રમણનો પણ ભય રહે છે.

🐦 પક્ષીઓ માટે પણ મોતનું કારણ

માનવ ઇજાઓની સાથે સાથે ચાઈનીઝ દોરી પક્ષીઓ માટે પણ જીવલેણ સાબિત થાય છે. ઉતરાયણ દરમિયાન અનેક પક્ષીઓના પાંખ અને ગળામાં દોરી ફસાતાં તેઓ લાચાર બની જાય છે. અનેક પક્ષીઓ મૃત્યુ પામે છે તો કેટલાંક જીવનભર માટે અશક્ત બની જાય છે.

પક્ષી બચાવ સંસ્થાઓ દ્વારા પણ દર વર્ષે ચાઈનીઝ દોરી સામે અભિયાન ચલાવવામાં આવે છે, પરંતુ લોકોની બેદરકારી આ પ્રયાસોને નિષ્ફળ બનાવે છે.

🚔 પોલીસ અને પ્રશાસનની અપીલ

જેતપુર પોલીસ અને સ્થાનિક પ્રશાસન દ્વારા ફરી એકવાર નાગરિકોને અપીલ કરવામાં આવી છે કે:

• ચાઈનીઝ દોરીનો ઉપયોગ ન કરવો

• બાળકોને અગાસી પર એકલા પતંગ ચગાવવા ન દેવા

• વાહન ચલાવતી વખતે ગળા પર સ્કાર્ફ અથવા સુરક્ષા પટ્ટી પહેરવી

• જો ક્યાંય ચાઈનીઝ દોરી વેચાતી હોય તો તાત્કાલિક પોલીસને જાણ કરવી

પ્રશાસને ચેતવણી પણ આપી છે કે ચાઈનીઝ દોરીનો ઉપયોગ કરનાર સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

🧠 ઉત્સવમાં સમજદારી જરૂરી

મકરસંક્રાંતિ એ આનંદ અને ઉત્સવનો પર્વ છે, પરંતુ આનંદ ત્યારે જ સાચો કહેવાય જ્યારે તે સૌ માટે સુરક્ષિત હોય. થોડી બેદરકારી કોઈના જીવન પર કાયમી ઘા છોડી શકે છે.

આવશ્યક છે કે લોકો કાયદાનું પાલન કરે, પર્યાવરણ અને માનવ જીવન બંનેની સુરક્ષા કરે અને ઉત્સવને દુઃખદ ઘટનામાં ફેરવાતા અટકાવે.

✨ નિષ્કર્ષ

જેતપુરમાં ઉતરાયણ દરમિયાન બનેલા આ બનાવો એક ગંભીર ચેતવણી છે. ચાઈનીઝ દોરી માત્ર કાયદાનો ભંગ નથી, પરંતુ જીવલેણ જોખમ છે. આજે ઇજાઓ થઈ છે, કાલે જીવ પણ જઈ શકે.

જાગૃતિ, જવાબદારી અને કાયદાનું પાલન—આ ત્રણે જ ઉત્સવને સાચા અર્થમાં આનંદમય બનાવી શકે છે.

{અહેવાલ અને તસવીર માનસી સાવલીયા જેતપુર)