ગામડાં આગળ, શહેરો પાછળ,જિલ્લા પંચાયતોમાં ઉત્સાહ તો મહાનગરોમાં સન્નાટો.

સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીમાં મતદાનના આંકડાઓએ એક સ્પષ્ટ સામાજિક અને રાજકીય ચિત્ર રજૂ કર્યું છે. રાજ્યની 15 મહાનગરપાલિકાઓ, 84 નગરપાલિકાઓ, 34 જિલ્લા પંચાયતો અને 260 તાલુકા પંચાયતોમાં મતદાન પ્રક્રિયા ચાલુ રહી, પરંતુ ભીષણ ગરમી અને બપોરના સમયે ઊંચા તાપમાનના કારણે મતદાનની ગતિ ધીમી પડી ગઈ હતી.

સવારે 7 વાગ્યાથી શરૂ થયેલી મતદાન પ્રક્રિયામાં શરૂઆતમાં મતદારોમાં ઉત્સાહ જોવા મળ્યો હતો, પરંતુ જેમ જેમ તાપમાન વધતું ગયું તેમ તેમ બૂથો પર ભીડ ઓછી થતી ગઈ. બપોરના સમયે ઘણા મતદાન મથકો લગભગ સૂમસામ સ્થિતિમાં જોવા મળ્યા હતા.

આ સમગ્ર પરિસ્થિતિમાં રાજ્યમાં સરેરાશ મતદાનના આંકડાઓ મુજબ મહાનગરપાલિકાઓમાં અંદાજે 37% મતદાન નોંધાયું છે, જ્યારે જિલ્લા પંચાયતોમાં 46.71% મતદાન થયું છે. આ આંકડાઓએ ફરી એકવાર સાબિત કર્યું છે કે ગામડાંમાં લોકશાહી પ્રત્યેનો ઉત્સાહ શહેરોની તુલનામાં વધુ છે.

મહાનગરોમાં ગરમીનો સીધો અસર: મતદાન ધીમું

શહેરી વિસ્તારોમાં મતદાનની સ્થિતિ પર નજર કરીએ તો મોટાભાગની મહાનગરપાલિકાઓમાં મતદાન ધીમું રહ્યું. વાપી મહાનગરપાલિકા 54% મતદાન સાથે સૌથી આગળ રહી છે, જે એક અપવાદરૂપ સ્થિતિ ગણાય છે. ત્યારબાદ નડિયાદમાં 50% અને મહેસાણામાં 47% મતદાન નોંધાયું છે.

નવસારી અને આણંદના કરમસદ વિસ્તારમાં 40-40% જેટલું મતદાન થયું છે. સુરતમાં 39.40%, રાજકોટમાં 37.65% અને વડોદરામાં 36.08% મતદાન નોંધાયું છે.

પરંતુ અમદાવાદમાં માત્ર 33.5% અને પોરબંદરમાં સૌથી ઓછું 29% મતદાન નોંધાયું છે. આ બંને મોટા શહેરોમાં મતદારોની ઓછી હાજરીએ ઉમેદવારોની ચિંતા વધારી છે.

સુરેન્દ્રનગરમાં 37% અને જામનગરમાં 34.17% મતદાન નોંધાયું છે, જે દર્શાવે છે કે શહેરી વિસ્તારોમાં ગરમી અને સમયની અછતનો સીધો પ્રભાવ પડ્યો છે.

ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં લોકશાહીનો ઉત્સાહ વધુ

જિલ્લા પંચાયતોમાં મતદાનની સ્થિતિ શહેરોની તુલનામાં ઘણી વધુ સારી રહી છે. કુલ 34 જિલ્લા પંચાયતોમાં સરેરાશ 46.71% મતદાન નોંધાયું છે.

નર્મદા જિલ્લામાં સૌથી વધુ 58.80% મતદાન થયું છે, જે સમગ્ર રાજ્યમાં ટોચ પર છે. ડાંગમાં 57.78%, તાપીમાં 57%, નવસારીમાં 53.76%, વલસાડમાં 53.35% અને વડોદરા જિલ્લામાં 53% મતદાન થયું છે.

ગાંધીનગરમાં 51.16%, અમદાવાદ જિલ્લામાં 50.58%, જ્યારે સાબરકાંઠા, આણંદ અને ભરૂચમાં 50% આસપાસ મતદાન નોંધાયું છે.

છોટાઉદેપુરમાં 49.2%, પંચમહાલમાં 49%, દાહોદમાં 48.50%, મોરબીમાં 48% અને મહીસાગરમાં 47.85% મતદાન નોંધાયું છે.

ગીર સોમનાથમાં 47% અને સુરત જિલ્લામાં 45% મતદાન થયું છે.

શહેર સામે ગામ: સ્પષ્ટ અંતર દેખાયું

આ ચૂંટણીના આંકડાઓ પરથી એક સ્પષ્ટ ચિત્ર ઉભું થાય છે કે ગામડાંમાં મતદારો વધુ જાગૃત અને સક્રિય છે, જ્યારે મોટા શહેરોમાં મતદાન પ્રત્યે નિરસતા જોવા મળી છે.

ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં સ્થાનિક સમસ્યાઓ—પાણી, રસ્તા, ખેતી, આરોગ્ય અને શિક્ષણ—સીધા લોકોના જીવન સાથે જોડાયેલા હોવાથી મતદારો વધુ સક્રિય રીતે મતદાન કરે છે. બીજી તરફ શહેરોમાં વ્યસ્ત જીવનશૈલી, ગરમી અને વ્યક્તિગત અસુવિધાઓના કારણે મતદાન ટકાવારી ઘટતી જોવા મળી છે.

છેલ્લી ઘડીએ ઉમેદવારોની દોડધામ

મતદાન પૂર્ણ થવાને માત્ર થોડા કલાકો બાકી છે ત્યારે રાજકીય પક્ષો અને ઉમેદવારો દ્વારા મતદારોને બૂથ સુધી લાવવા માટે અંતિમ પ્રયાસો શરૂ કરવામાં આવ્યા છે. કાર્યકરોને ઘરે ઘરે મોકલવામાં આવી રહ્યા છે અને મોબાઇલ તથા વ્યક્તિગત સંપર્ક દ્વારા મતદાન માટે અપીલ કરવામાં આવી રહી છે.

લોકશાહીના બે ચહેરા

આ ચૂંટણીના આંકડાઓ લોકશાહીના બે અલગ ચહેરા દર્શાવે છે—એક તરફ ગામડાંમાં મજબૂત ભાગીદારી અને બીજી તરફ શહેરોમાં ઠંડો પ્રતિસાદ. આ તફાવત આગામી સમયમાં ચૂંટણી વ્યૂહરચના અને નાગરિક જાગૃતિ અભિયાનો માટે મહત્વપૂર્ણ સંકેત આપી શકે છે.

અંતમાં, ગરમી વચ્ચે પણ લાખો મતદારો દ્વારા કરવામાં આવેલ મતદાન એ દર્શાવે છે કે લોકશાહીમાં ભાગીદારી હજી પણ જીવંત છે, પરંતુ તેને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે ખાસ કરીને શહેરી વિસ્તારોમાં જાગૃતિ અને પ્રોત્સાહન જરૂરી છે.