ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં શિક્ષણ સાથે સાથે કુશળતા વિકાસ (Skill Development)નું મહત્વ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સતત વધતું જઈ રહ્યું છે. માત્ર પાઠ્યપુસ્તક આધારિત શિક્ષણ પૂરતું નથી, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓને જીવનોપયોગી કૌશલ્યો શીખવાડવા પણ એટલું જ જરૂરી બની ગયું છે. આ જ દિશામાં એક સરાહનીય પહેલ તરીકે ગ્રામ નિર્માણ સમાજ, ગ્રામ વિકાસ યોજના સહયોગ અને પીડિલાઈટ કંપનીના સહયોગથી એક દિવસીય નેઇલ આર્ટ વર્કશોપનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ વર્કશોપ શ્રીકુંભણ સરકારી હાઈસ્કૂલ તેમજ શ્રી વાંગર પ્રાથમિક શાળામાં યોજાયો હતો, જેમાં વિદ્યાર્થીની બહેનોને સર્જનાત્મકતા અને સ્વરોજગાર તરફ દોરી જતી મહત્વપૂર્ણ તાલીમ આપવામાં આવી.
આ વર્કશોપનો મુખ્ય હેતુ માત્ર નેઇલ આર્ટ જેવી આધુનિક કળાની ઓળખ કરાવવાનો નહોતો, પરંતુ ગ્રામ્ય વિસ્તારોની યુવતીઓને સ્વરોજગાર માટે પ્રેરિત કરવાનો પણ હતો. આજના સમયમાં બ્યુટી અને ફેશન ઇન્ડસ્ટ્રીમાં નેઇલ આર્ટનું મહત્વ ખૂબ વધી ગયું છે. શહેરોમાં આ ક્ષેત્રે વિશાળ તકો ઉપલબ્ધ છે, પરંતુ ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં આવી તાલીમ અને માર્ગદર્શનનો અભાવ રહેતો હોય છે. આ ખોટને પૂરી કરવા માટે ગ્રામ નિર્માણ સમાજે આ પહેલ હાથ ધરી હતી.
વર્કશોપ દરમિયાન વિદ્યાર્થીનીઓને નેઇલ આર્ટની વિવિધ ડિઝાઇનો વિશે વિગતવાર માહિતી આપવામાં આવી હતી. ટ્રેનર દ્વારા સિમ્પલ નેઇલ આર્ટથી લઈને વધુ અદ્યતન ડિઝાઇન સુધીની તાલીમ આપવામાં આવી હતી. જેમાં સિમ્પલ આર્ટ, કટાઇ આર્ટ, બ્લોસમ આર્ટ, ડાયમંડ આર્ટ, ગ્લિટર આર્ટ, ક્રોમ આર્ટ અને જેલ આર્ટ જેવી અનેક ડિઝાઇનો શીખવાડવામાં આવી. દરેક ડિઝાઇનની ખાસિયતો, ઉપયોગમાં લેવાતી સામગ્રી અને તેની પ્રક્રિયા વિશે સરળ ભાષામાં સમજાવવામાં આવ્યું, જેથી વિદ્યાર્થીનીઓ સરળતાથી તેને સમજી શકે.
વર્કશોપનું વિશેષ આકર્ષણ એ હતું કે તેમાં માત્ર થિયરીકલ જ નહીં પરંતુ પ્રેક્ટિકલ તાલીમ પર પણ ખાસ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. વિદ્યાર્થીનીઓને પોતાના હાથથી નેઇલ આર્ટ કરવાની તક આપવામાં આવી, જેથી તેઓ શીખેલી બાબતોને તરત જ પ્રયોગમાં મૂકી શકે. આ પ્રેક્ટિકલ અભ્યાસથી તેમની આત્મવિશ્વાસમાં વધારો થયો અને કૌશલ્ય વધુ મજબૂત બન્યું.
બન્ને શાળાઓમાં મળીને 120 થી વધુ વિદ્યાર્થીની બહેનો એ આ વર્કશોપમાં ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લીધો હતો. વર્કશોપ દરમિયાન વિદ્યાર્થીનીઓમાં ઉત્સાહ અને જિજ્ઞાસા સ્પષ્ટપણે જોવા મળતી હતી. તેઓએ ખૂબ ધ્યાનપૂર્વક દરેક સ્ટેપ શીખવાનો પ્રયત્ન કર્યો અને નવી નવી ડિઝાઇન બનાવવામાં રસ દાખવ્યો.
આ તાલીમમાં ટ્રેનર તરીકે મીનાબેન સાંકળિયા અને મીનાક્ષીબેન સાંખટે મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી. તેઓએ ખૂબ સરળ અને રસપ્રદ રીતે તાલીમ આપી, જેથી દરેક વિદ્યાર્થીની સરળતાથી સમજી શકે. તેઓએ માત્ર ટેક્નિકલ બાબતો જ નહીં, પરંતુ આ કૌશલ્યનો ઉપયોગ કરીને કેવી રીતે સ્વરોજગાર ઉભો કરી શકાય તે અંગે પણ માર્ગદર્શન આપ્યું.
શાળાના આચાર્ય શ્રી ધવલભાઈ જોશી, શરદભાઈ ચિત્રોડા અને હાર્દિકભાઈ ભટ્ટ સહિત સમગ્ર સ્ટાફે આ વર્કશોપને સફળ બનાવવા માટે ઉત્તમ સહયોગ આપ્યો હતો. તેમના માર્ગદર્શન અને સહકારના કારણે કાર્યક્રમ સુચારૂ રીતે પૂર્ણ થયો.
ગ્રામ નિર્માણ સમાજના મેનેજિંગ ટ્રસ્ટી શ્રી ઈસ્માઈલભાઈ ક્લાણિયાએ બન્ને શાળાઓનો આભાર વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું હતું કે આવી પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં શિક્ષણ સાથે સાથે કૌશલ્ય વિકાસને પ્રોત્સાહન મળે છે. તેમણે જણાવ્યું કે ભવિષ્યમાં પણ આવી વધુ તાલીમો યોજવામાં આવશે, જેથી વિદ્યાર્થીઓને નવા નવા ક્ષેત્રોમાં આગળ વધવાની તક મળે.
આ વર્કશોપ માત્ર એક દિવસનો કાર્યક્રમ હોવા છતાં તેનો પ્રભાવ લાંબા ગાળે જોવા મળશે. ઘણા વિદ્યાર્થીઓ માટે આ એક નવી શરૂઆત સાબિત થઈ શકે છે. નેઇલ આર્ટ જેવી કળા શીખીને તેઓ ભવિષ્યમાં પોતાનું નાનું વ્યવસાય શરૂ કરી શકે છે, જે તેમની આર્થિક સ્વતંત્રતા માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
આજના સમયમાં જ્યાં મહિલાઓ દરેક ક્ષેત્રમાં આગળ વધી રહી છે, ત્યાં આવી તાલીમો તેમને વધુ સશક્ત બનાવે છે. ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં મહિલાઓ માટે રોજગારની તકો મર્યાદિત હોય છે, પરંતુ નેઇલ આર્ટ જેવી કળા શીખીને તેઓ ઘરેથી જ કામ શરૂ કરી શકે છે. આથી તેમની આવકમાં વધારો થાય છે અને તેઓ પોતાના પરિવારને આર્થિક રીતે મદદરૂપ બની શકે છે.
આ કાર્યક્રમ એ પણ દર્શાવે છે કે જો યોગ્ય માર્ગદર્શન અને તક આપવામાં આવે, તો ગ્રામ્ય વિસ્તારોની યુવતીઓ પણ શહેરોની જેમ આધુનિક કૌશલ્યો શીખી શકે છે. આ માટે જરૂરી છે કે આવા કાર્યક્રમો વધુ પ્રમાણમાં આયોજિત કરવામાં આવે અને વધુ વિદ્યાર્થીઓ સુધી પહોંચે.
અંતમાં, આ વર્કશોપને સફળ બનાવવા માટે તમામ આયોજનકર્તાઓ, ટ્રેનર્સ, શાળાના સ્ટાફ અને વિદ્યાર્થીઓનો મહત્વપૂર્ણ ફાળો રહ્યો છે. આ પહેલ એ એક ઉદાહરણ છે કે કેવી રીતે સામાજિક સંસ્થાઓ અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ મળીને સમાજના વિકાસમાં યોગદાન આપી શકે છે.
આવી પ્રવૃત્તિઓ માત્ર શિક્ષણ પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે જીવનમાં આગળ વધવા માટે નવી દિશા બતાવે છે. આથી આવનારા સમયમાં વધુ આવી પહેલો કરવામાં આવે તેવી આશા સાથે, આ વર્કશોપને એક સફળ અને પ્રેરણાદાયક કાર્યક્રમ તરીકે યાદ કરવામાં આવશે.
