આધાર કાર્ડ સેવા અનિયમિત રહેતા સ્થાનિકોને ભારે અસુવિધા, CDPO ગુણવતીબેન પરમારને પ્રોગ્રામ ઓફિસરની નોટિસ
જુનાગઢ | વિશેષ અહેવાલ
જુનાગઢ શહેરના આઈ.સી.ડી.એસ. (ICDS) ઘટક-૨, લાલીયાવાડી વિસ્તારમાં છેલ્લા લાંબા સમયથી ચાલતી આવતી વહીવટી બેદરકારી અને મનમાની સામે હવે સત્તાવાર રીતે કાર્યવાહી શરૂ થતાં ભારે ચર્ચા જગાઈ છે. ખાસ કરીને આધાર કાર્ડ સંબંધિત સેવાઓ નિયમિત રીતે ઉપલબ્ધ ન હોવાના કારણે સ્થાનિક નાગરિકો, મહિલાઓ, બાળકો અને વૃદ્ધોને ભારે અસુવિધા સહન કરવી પડી રહી હતી. આ બાબતે અનેકવાર રજૂઆતો છતાં સમસ્યાનું નિરાકરણ ન આવતા આખરે જિલ્લા કચેરી સુધી ફરિયાદ પહોંચતા પ્રોગ્રામ ઓફિસરે CDPO (ચાઇલ્ડ ડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટ ઓફિસર) ગુણવતીબેન પરમારને નોટિસ ફટકારી ખુલાસો માંગ્યો છે.
આ ઘટનાએ ICDS ઘટક-૨ની કામગીરી, અધિકારીઓની જવાબદારી અને જાહેર સેવાઓ પ્રત્યેની બેદરકારી અંગે અનેક ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે.
આધાર સેવા અનિયમિત: લોકો માટે માથાનો દુખાવો
લાલીયાવાડી વિસ્તારમાં ICDS ઘટક-૨ હેઠળ આધાર કાર્ડ સંબંધિત સેવાઓ આપવામાં આવતી હોય છે, જેમાં આધાર અપડેટ, નામ-સરનામું સુધારણા, બાળકોના આધાર, મહિલાઓના આધાર સહિતની કામગીરી આવરી લેવામાં આવે છે. પરંતુ છેલ્લા ઘણા સમયથી આ સેવાઓ નિયમિત રીતે ઉપલબ્ધ ન હોવાને કારણે સ્થાનિક લોકો ભારે હેરાન-પરેશાન બની ગયા હતા.
ઘણા લોકો સવારે વહેલા આવી કચેરીમાં બેસી રહેતા, પરંતુ આધાર ઓપરેટર હાજર ન હોય અથવા “આજે સેવા નથી” એવું જવાબ મળતો. પરિણામે લોકોના સમય અને ખર્ચ બંને બગડતા. ખાસ કરીને ગર્ભવતી મહિલાઓ, આંગણવાડી લાભાર્થીઓ, શાળાના બાળકો અને વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે આ પરિસ્થિતિ વધુ કઠિન બની હતી.
અનેક રજૂઆતો છતાં તંત્ર નિષ્ક્રિય
સ્થાનિક રહીશો દ્વારા CDPO કચેરીમાં મૌખિક અને લેખિત રીતે અનેક વખત રજૂઆતો કરવામાં આવી હતી. આંગણવાડી કાર્યકરો અને લાભાર્થીઓએ પણ વારંવાર ફરિયાદ કરી હતી કે આધાર સેવા નિયમિત નથી, સ્ટાફ સમયસર હાજર રહેતો નથી અને જવાબદાર અધિકારી તરફથી કોઈ દેખરેખ નથી.
આ તમામ રજૂઆતો છતાં CDPO ગુણવતીબેન પરમાર દ્વારા ગંભીરતા દાખવવામાં આવી નથી, એવો આક્ષેપ સ્થાનિકોમાં વ્યાપક છે. લોકોનું કહેવું છે કે સમસ્યાના ઉકેલ બદલે માત્ર “આજ-કાલ આવી જશે” જેવા ટાળટૂંળ જવાબો આપવામાં આવતા રહ્યા.
જિલ્લા કચેરી સુધી પહોંચેલી ફરિયાદ
સ્થાનિક સ્તરે કોઈ ઉકેલ ન આવતા આખરે આ મુદ્દો જુનાગઢ જિલ્લા કચેરી સુધી પહોંચ્યો. ICDS વિભાગમાં થયેલી ઔપચારિક ફરિયાદમાં સ્પષ્ટ રીતે આધાર સેવાઓની અનિયમિતતા, કચેરીની સમયબદ્ધતા ન જળવાઈ હોવી અને CDPO દ્વારા જવાબદારીથી બચવાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો.
ફરિયાદના આધારે જિલ્લા કચેરી દ્વારા પ્રાથમિક તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી. તપાસ દરમિયાન પણ ઘણી ખામીઓ બહાર આવતાં પ્રોગ્રામ ઓફિસરે ઘટક-૨ લાલીયાવાડીના CDPO ગુણવતીબેન પરમારને સત્તાવાર નોટિસ ફટકારી ખુલાસો માંગ્યો છે.
કલાર્ક-કમ-ઓપરેટરની મોડું હાજર થવાની ટેવ
આ સમગ્ર મામલે વધુ ચિંતાજનક બાબત એ છે કે CDPO કચેરીમાં ફરજ બજાવતા કલાર્ક-કમ-ઓપરેટર બપોરે ૧૨ વાગ્યા પછી જ કચેરીમાં હાજર થતા હોવાનો આક્ષેપ સામે આવ્યો છે. સવારે કચેરી ખૂલ્યા બાદ પણ સ્ટાફ ગેરહાજર રહેતો, જેના કારણે આધાર સેવા સહિતની કામગીરી શરૂ જ થતી નહોતી.
સ્થાનિકોનો આરોપ છે કે આ બાબત CDPO ગુણવતીબેન પરમારને સંપૂર્ણ રીતે જાણીતી હોવા છતાં તેમણે કોઈ પગલાં લીધા નહોતા. ઉલ્ટું, કચેરીની અનિયમિત કામગીરીને નજરઅંદાજ કરીને “બધું બરાબર છે” એવા ખોટા અને બનાવટી જવાબો ઉપર સુધી મોકલવામાં આવ્યા હોવાનો પણ ગંભીર આક્ષેપ થયો છે.
મનમાની કામગીરીના આક્ષેપો
ICDS ઘટક-૨ લાલીયાવાડીમાં CDPO દ્વારા મનમાની રીતે કચેરી ચલાવવામાં આવતી હોવાની ચર્ચા લાંબા સમયથી ચાલી રહી હતી. સમયપાલન ન જાળવવું, સ્ટાફ પર યોગ્ય દેખરેખ ન રાખવી અને ફરિયાદોને ગંભીરતાથી ન લેવી—આ તમામ મુદ્દાઓએ હવે સત્તાવાર સ્વરૂપ ધારણ કર્યું છે.
પ્રોગ્રામ ઓફિસરની નોટિસ બાદ સ્પષ્ટ થયું છે કે જિલ્લા કચેરીએ આ મામલાને ગંભીરતાથી લીધો છે. નોટિસમાં આધાર સેવાઓ અનિયમિત રહેવાના કારણો, સ્ટાફની હાજરી, દેખરેખની વ્યવસ્થા અને ફરિયાદો અંગે CDPO પાસેથી લેખિત ખુલાસો માંગવામાં આવ્યો છે.
હવે નજર ખુલાસા પર
હાલ સમગ્ર શહેરમાં એક જ ચર્ચા ચાલી રહી છે—શું CDPO ગુણવતીબેન પરમાર સમયસર અને સંતોષકારક ખુલાસો આપશે કે પછી તેમાં પણ મનમાની જોવા મળશે? જો ખુલાસો અપૂરતો કે ખોટો સાબિત થશે તો વિભાગીય કાર્યવાહી, શિસ્તભંગની કાર્યવાહી કે બદલી જેવા પગલાં લેવામાં આવશે એવી ચર્ચા પણ ચાલી રહી છે.
સ્થાનિક લોકો અને ICDS વિભાગ સાથે જોડાયેલા કર્મચારીઓ પણ આ મામલે કડક કાર્યવાહી થાય તેવી આશા રાખી રહ્યા છે, જેથી ભવિષ્યમાં જાહેર સેવાઓમાં આવી બેદરકારી ન દોહરાય.
સ્થાનિકોમાં રોષ અને અપેક્ષા
લાલીયાવાડી વિસ્તારના નાગરિકોમાં આ મામલે ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. લોકોનું કહેવું છે કે સરકારની મહત્વપૂર્ણ યોજના ICDSનો હેતુ મહિલાઓ અને બાળકોને સમયસર સેવાઓ આપવાનો છે, પરંતુ અહીં તો કચેરીની બેદરકારીના કારણે લાભાર્થીઓ વંચિત રહી રહ્યા છે.
સ્થાનિકોએ માંગ કરી છે કે માત્ર નોટિસ પૂરતી કાર્યવાહી ન રહે, પરંતુ જવાબદાર અધિકારીઓ સામે કડક પગલાં લેવામાં આવે, કચેરીમાં સમયપાલન સુનિશ્ચિત થાય અને આધાર સેવા સહિતની તમામ સેવાઓ નિયમિત રીતે શરૂ કરવામાં આવે.
ICDS જેવી યોજનાની વિશ્વસનીયતા દાવ પર
આ સમગ્ર ઘટનાએ ICDS જેવી સંવેદનશીલ યોજનાની વિશ્વસનીયતા પર પણ પ્રશ્નચિહ્ન ઉભું કર્યું છે. જો કચેરી સ્તરે જ જવાબદારી ન નિભાવાય, તો મહિલાઓ અને બાળકો સુધી યોજનાના લાભ કેવી રીતે પહોંચશે—એવો સવાલ ઉઠી રહ્યો છે.
જિલ્લા કચેરી દ્વારા લેવામાં આવેલી નોટિસ કાર્યવાહીથી હવે આશા જાગી છે કે લાલીયાવાડી ઘટક-૨માં વ્યવસ્થા સુધરશે અને જવાબદાર અધિકારીઓને પોતાની ફરજનું ભાન થશે.
અંતિમ નિષ્કર્ષ
જુનાગઢ ICDS ઘટક-૨ લાલીયાવાડીમાં આધાર કાર્ડ સેવા અનિયમિત રહેવાના મુદ્દે CDPO ગુણવતીબેન પરમાર સામે પ્રોગ્રામ ઓફિસરની નોટિસ માત્ર એક વ્યક્તિ સામેની કાર્યવાહી નહીં, પરંતુ સમગ્ર વહીવટી તંત્ર માટે ચેતવણીરૂપ પગલું ગણાય છે. હવે આગળ શું પગલાં લેવાશે, કચેરીની કામગીરીમાં કેટલો સુધારો થશે અને સ્થાનિકોને રાહત મળશે કે નહીં—તે પર સૌની નજર મંડાયેલી છે.
